Fréderike Geerdink: 'Verwachte vrijspraak is een toevallig goede uitkomst'

Het proces in Turkije tegen de Nederlandse journaliste Fréderike Geerdink loopt waarschijnlijk met een sisser af. Toch was de rechtszaak gisteren een spannende ervaring, schrijft Geerdink, onder andere werkzaam voor Het Parool.

Fréderike Geerdink hoorde de aanklager gisteren vrijspraak eisen: 'Het is een opluchting, natuurlijk. Ik kan me weer op mijn werk concentreren.' Beeld Ilyas Akengin/AFP
Fréderike Geerdink hoorde de aanklager gisteren vrijspraak eisen: 'Het is een opluchting, natuurlijk. Ik kan me weer op mijn werk concentreren.'Beeld Ilyas Akengin/AFP

'Hij gaat vrijspraak eisen.' Mijn advocaat is vanuit zijn plek in de rechtszaal naar me toe komen lopen en op de stoel naast me geschoven. Hij fluistert de woorden in mijn oor, terwijl de aanklager verdergaat met zijn betoog. 'Hij heeft het nog niet gezegd, maar ik hoor het aan de opbouw van zijn betoog. Dit wordt vrijspraak.'

En inderdaad, even later eist de aanklager, die de zaak tegen mij nota bene zelf is begonnen, dat ik word vrijgesproken. Voor de definitieve uitspraak moet ik tot maandag wachten, maar ik glimlach al: de rechtszaak loopt met een sisser af.

Propaganda
Het gedonder begon op 6 januari, toen ik een paar uur in hechtenis werd genomen, gevolgd door de beslissing van de aanklager om mij te vervolgen voor 'propaganda voor een terroristische organisatie'. Mijn advocaat Ramazan Demir uit Istanboel stelde me vanaf het begin gerust: 'Je hebt nergens in je artikelen en columns iets strafbaars geschreven, maak je geen zorgen.' En dat deed ik ook niet.

Er staat weliswaar één tot vijf jaar gevangenisstraf op het door mij gepleegde 'misdrijf', maar de kans dat ik echt veroordeeld zou worden is vanaf het begin klein geweest. Het bewijs bestond uit zinnen uit een aantal van mijn columns voor de Turkse onafhankelijke website Diken ('Doorn'), die totaal uit de context waren gerukt en met een van-dik-hout-zaagt-men- plankenargumentatie ineens het predicaat 'propaganda voor de PKK' kregen. Bovendien heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) een paar maanden geleden nog de wet die tegen mij werd gebruikt, met de grond gelijk gemaakt. De wet, zo oordeelde het hof, is te vaag om in de praktijk toe te kunnen passen.

Spannend
Toch kun je er in Turkije nooit zeker van zijn dat de logische juridische lijn van denken wordt gevolgd. Turkije is geen democratie en de rechtspraak is niet onafhankelijk. Er zijn Koerdische collega's van me veroordeeld op basis van dezelfde wet. Zij waren net zo min schuldig als ik. En uitspraken van het EHRM worden in Turkije lang niet altijd opgevolgd, al zijn rechters dat in principe verplicht. Dus is het toch even spannend bij het binnengaan van de rechtszaal in Diyarbakir, even over negenen gisterochtend.

Team Geerdink
De zaal biedt plaats aan tientallen verdachten; er worden vaak massaprocessen tegen Koerdische journalisten, bestuurders, politici, advocaten, parlementariërs en activisten gevoerd. Mij wordt een stoel vooraan gewezen, pal tegenover de drie rechters en de aanklager. Mijn advocaat zit in de advocatensectie rechts van me. Even later zitten er ineens vier: drie lokale advocaten sluiten zich uit solidariteit bij de verdediging aan. 'Team Geerdink' - een bonte verzameling van mensen die mij steunen, van mijn ouders, collega-journalisten en vrienden en activisten uit Diyarbakir en omstreken tot vertegenwoordigers van organisaties als Amnesty International, de Nederlandse Vereniging van Journalisten en de Nederlandse ambassade in Ankara - zit op de publieke tribune achterin. Ze horen niets van wat er voorin de zaal gebeurt.

Goed nieuws
Ik vraag de rechter waarom hij zijn microfoon niet aanzet. 'Sorry, die is kapot.' Dus op het moment dat duidelijk wordt dat de aanklager - een andere dan de aanklager die besloot mij te vervolgen - om vrijspraak vraagt, draai ik me om naar Team Geerdink, lach en steek mijn duim omhoog. In de hoop dat ze kunnen liplezen, vorm ik met mijn lippen de woorden 'goed nieuws'. Het is een beetje een anticlimax als de drie rechters na een korte pauze besluiten de uitspraak aan de hoofdrechter van de rechtbank over te laten - zij zijn slechts plaatsvervangers.

Maandag pas wordt er definitief uitspraak gedaan. Het is een opluchting, natuurlijk. Ik kan me weer op mijn werk concentreren. Bijvoorbeeld op verhalen over het aandeel van de Koerden in de Armeense genocide, deze maand honderd jaar geleden, en de vraag hoe de Koerden met die erfenis omgaan. De verkiezingen in juni en de vraag of de Koerdische partij HDP de kiesdrempel van tien procent zal halen, en zo niet, wat voor gevolgen dat dan heeft. Of de voortdurende strijd van zowel Iraakse als Syrische Koerdische strijders tegen IS.

Ik voel dat de komende maanden weer voor me open liggen in plaats van een groot vraagteken zijn. Heerlijk. Maar ik zie de verwachte vrijspraak van maandag niet als het zegevieren van het recht. Wel als een toevallig goede uitkomst van de totale willekeur die het Turkse rechtssysteem typeert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden