Review

Frédéric Beigbeder - Vergeef me

De Franse schrijver Frédéric Beigbeder debuteerde in 2000 met een satirische roman over de reclamewereld, gebaseerd op tien jaar ervaring als copywriter. 99 francs (euro 24,99) betekende Beigbeders ontslag, maar de wraak was zoet: het boek werd een bestseller.

In Vergeef me (2007) richt Beigbeder zijn pijlen op de modellenwereld. Octave Parango, de hoofdrolspeler uit zijn debuut, werkt nu als modellenscout voor de cosmeticabranche. Zijn standplaats is Rusland, want daar zijn nu eenmaal de mooiste meisjes van de wereld te vinden.

Bij aanvang van de roman bevindt de veertigjarige Octave zich in een soort midlifecrisis. Na jaren zwelgen in een hedonistische leefstijl is hij aan het eind van zijn Latijn. De roman is opgezet als een lange biecht (vandaar de titel) tegen een Russisch-orthodoxe pope (priester). Tegelijkertijd hoopt hij door diens tussenkomst het veertienjarige model Lena terug te vinden, een meisje op wie hij, geheel in strijd met de codes van zijn vak, tot over zijn oren verliefd is geworden. Beigbeder gebruikt Octaves wanhopige verlangen naar een weerzien met Lena ('een droom waaruit je niet wil ontwaken') om zijn roman een spannend plot mee te geven, waar hij op de laatste bladzijde nog een verrassende wending aan geeft.

Maar het is duidelijk dat hij zijn roman vooral heeft opgezet om een genadeloos portret te schetsen van de perverse modellenbranche, en in het kielzog daarvan een cultuurkritiek te ventileren die grote verwantschap vertoont met die van zijn generatiegenoot Michel Houellebecq.

Als berouwvolle insider schetst Octave een bedrieglijke modellenwereld, die slim inspeelt op het naieve verlangen van jonge meisjes met hun mooie smoeltje een icoon van hun tijd te worden, op de illusie dat je als model uniek bent ('Iedereen wilde uniek zijn, maar eigenlijk wilde iedereen op dezelfde tijdschriftcover lijken.'). Hij toont de cynische wetten van die wereld: meisjes die steeds jonger moeten zijn, terwijl hun houdbaarheidsdatum steeds sneller verloopt. Hij hekelt het racisme in de branche (de fascistoïde suprematie van het arische ras) en de dictatuur van uiterlijke schoonheid in het algemeen.

Zijn stelling dat in onze tijd de enig overgebleven utopie lichamelijk van aard is, vormt de opmaat voor een cultuurkritiek die de obsessie met het perfecte uiterlijk en de immer voortdurende hype van de lichamelijke verbouwingscultuur in een breder perspectief plaatst.

De biechtvorm van de roman biedt Beigbeder de gelegenheid Octave geregeld te laten fulmineren tegen het lege hedonisme waarmee we onszelf een rad voor ogen draaien. Hedonisme, ageert Octave, is 'de ideologie van mensen die alle hoop hebben opgegeven'. 'De mens heeft nog maar één gedachte: zijn gedachten verzetten' en 'de hedonistische industrie voorziet in een verschrikkelijke hoeveelheid afleidingen om onze geest bezig te houden'.

Ondertussen zijn onze niet te stillen honger en het onrustige gevoel dat we iets missen, koren op de molen van het kapitalisme, luidt zijn analyse. Gemoedsrust is de vijand van de verleidingsmarkt. Als er al zoiets als vrijheid bestaat, dan zou die gelegen zijn in 'de afwezigheid van ijdele verlangens' en niet in het louter consumptieve individualisme. Dat is ook zijn kritiek op het decadente postcommunistische Rusland, dat weigert in het reine te komen met het verleden en vlucht in een exuberant materialisme.

In zijn tirades is Beigbeder op zijn best, en in zulke passages doet hij niet onder voor Houellebecq. Echt nieuw is dit kritische geluid misschien niet, maar wat mij betreft kan het niet vaak genoeg ten gehore worden gebracht. Het is actueler dan ooit.

Vergeef me is een biecht met vele registers. Bij alle vlijmscherpe tirades durft Beigbeder ook ongegeneerd lyrisch te zijn in de lofzang van Octave op de onweerstaanbare nimf Lena - een knipoog naar Nabokovs Lolita. Woede en wanhopig verlangen zijn de motoren achter deze met veel vaart en energie geschreven roman. (ALLE LANSU)

Frédéric Beigbeder - Vergeef me
Vertaald door Manik Sarkar
De Geus, 19,90

Frédéric Beigbeder. Foto EPA/Xavier Bertral
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden