'Frankrijk was klaar voor militaire actie Syrië, maar toen belde Obama'

Franse gevechtsvliegtuigen stonden op 31 augustus jongstleden klaar om op te stijgen en hun bommen af te werpen boven Syrië. Tot verbazing van president Francois Hollande belde de Amerikaanse president Barack Obama echter niet om groen licht te geven, maar om de aanval af te blazen. Obama wilde eerst overleg met het Congres, zo blijkt uit een reconstructie van het Franse weekblad Le Nouvel Observateur.

De Franse president François Hollande en de Amerikaanse president Barack Obama in mei 2012.Beeld REUTERS

Het magazine beschrijft hoe Hollande op het verkeerde been werd gezet door de aankondiging dat hij een telefoontje van Obama zou krijgen. Franse ambtenaren vertellen aan het weekblad dat het kantoor van Hollande om 3.00 uur 's ochtends op 31 augustus bericht van Amerikaanse ambtenaren ontving. De Franse president zou diezelfde dag om 18.15 uur gebeld worden door Obama op de directe en veilige verbinding tussen het Elysée en het Witte Huis. Dat kan maar één ding betekenen, meent Hollande: een Amerikaans-Franse interventie in Syrië.

Om 8.00 uur 's ochtends, die zaterdag, arriveert de diplomatiek adviseur van Hollande op zijn kantoor en ziet het bericht uit Amerika. Hij licht Hollande in, die vervolgens een kleine raad organiseert die na het telefoontje van Obama moet plaatsvinden. Uitgenodigd zijn de ministers van Defensie, Binnenlandse Zaken en Buitenlandse Zaken, een aantal hoge ambtenaren en medewerkers van de militaire inlichtingendienst. Bij deze oorlogsraad zal de president aankondigen dat Franse gevechtsvliegtuigen zullen opstijgen richting Syrië. Althans, daarvan is iedereen aan het begin van die dag van overtuigd.

Franse leger maakt zich op
Het Elysée vraagt het leger om zich op te maken voor luchtaanvallen in den nacht van zaterdag op zondag. De aanval zou worden uitgevoerd door Rafele-gevechtsvliegtuigen vanaf de Middellandse Zee. Vanaf die afstand zouden de Franse raketten alleen het westen van Syrië bereiken, de Amerikanen zouden zich ontfermen over de rest van het land, denkt men dan nog.

De internationale ontwikkelingen voorafgaande aan het telefoontje van Obama lijken allemaal in de richting van een interventie te wijzen. Een week eerder, vier dagen na de chemische aanval, bespraken Obama en Hollande de mogelijkheid van militaire vergelding. De maandag daarop begonnen Amerikaanse en Franse ambtenaren gezamenlijk aan een aanvalsplan.

Het internationale krachtenveld verandert echter drastisch in de week van 26 augustus tot 1 september. Het Britse Lagerhuis stemt op woensdag tegen Britse participatie in een aanval. Internationale steun voor militair ingrijpen brokkelt vervolgens snel af. De oorlogsmoeheid in het eigen land drukte zwaar op Obama's schouders. In de VN-veiligheidsraad blijven Rusland en China dwarsliggen, een mandaat is dus onmogelijk te verkrijgen.

De Amerikanen houden echter de banden met de Fransen warm. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry spreekt meerdere keren met zijn Franse collega Laurent Fabius. Kerry zou, zegt een Franse ambtenaar tegen Le Nouvel Observateur, de opdracht hebben gekregen van Obama om het publiek warm te maken voor militair ingrijpen.

De Franse president François Hollande en de Amerikaanse president Barack Obama in mei 2012.Beeld AP

'Snelle aanval mogelijk'
Op vrijdag is er weer overleg tussen Obama en Hollande. De Amerikaanse president laat weten nog geen beslissing te hebben genomen, maar dat wel binnenkort te zullen doen. Aanvallen zouden snel kunnen plaatsvinden, mogelijk het aanstaande weekend al, zou Obama hebben gezegd.

De Amerikaanse president is vastberaden om in te grijpen, maar luistert naar het Congres dat hem vraagt om inspraak. Op het laatste moment kiest hij alsnog in te zetten op binnenlands politiek mandaat. In het telefoontje aan Hollande om 18.15 uur, zegt Obama: 'Ik ben van plan om aan te vallen, maar ik zoek eerst goedkeuring van het Congres.' De verbaasde president Hollande probeert vergeefs Obama op andere gedachten te brengen.

De kans om in te grijpen glipt uit Hollandes handen. De week daarop grijpt de Russische president Poetin een uitspraak van Kerry aan om een nieuwe diplomatieke oplossing te piloteren: chemische ontwapening. Syrië hapt gretig toe en een interventie is voorlopig van de baan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden