Frankrijk bezorgd om nationale identiteit

Rouw in Clichy-sous-Bois om twee gedode jongens. In Clichy en andere voorsteden voelen inwoners zich niet Frans. Foto AP

Verder dan de eerste twee regels van de Marseillaise komen de meeste Fransen niet. President Nicolas Sarkozy, bezorgd over de nationale identiteit, wil dat veranderen. Minister van Immigratie en Nationale Identiteit Eric Besson leidt het initiatief. Hij heeft op zijn website opgeroepen de komende drie maanden na te denken over wat het betekent Frans te zijn.

Met succes: de website wordt overspoeld met reacties van burgers die, onder meer, de beheersing van het Frans als eerste voorwaarde stellen om je Frans te mogen noemen. Ook de begrippen vrijheid, gelijkheid en broederschap komen regelmatig terug.

Dat de discussie in Frankrijk leeft - zestig procent van de burgers vindt het debat volgens een peiling een goed idee - is simpel te verklaren. Dertien procent van de bevolking is allochtoon, meer dan acht miljoen inwoners. In tegenstelling tot Groot-Brittannië streeft Frankrijk het assimilatiemodel na, waarbij de nadruk ligt op het aanvaarden van de republikeinse normen.

Iedereen wordt geacht het Franse burgerschap uit te dragen en actief mee te doen aan de samenleving. Hoe je dat kunt doen, moet via de discussie duidelijk worden.

Besson, die in 2007 van de socialisten overliep naar Sarkozy: ''We moeten de waarden van de nationale identiteit opnieuw bevestigen, net als de trots om Fransman te zijn.'' Hij heeft zelf al een voorstel. ''Ik wil dat alle Fransen één keer per jaar de kans krijgen om de Marseillaise te zingen.''

Het uitfluiten van de Marseillaise, voor het begin van wedstrijden van de Franse nationale voetbalploeg, door jonge Noord-Afrikaanse aanhangers van de tegenpartij is in Frankrijk hoog opgenomen.

Andere druk besproken voorstellen van de regering: de instelling, naar Amerikaans model, van een ceremonie waarbij mensen de Franse nationaliteit krijgen. Volwassen immigranten moeten bovendien cursussen 'burgerzin' volgen en nieuwkomers krijgen de plicht een 'integratiecontract' tekenen.

De einddatum van het debat, in februari volgend jaar, is zorgvuldig gekozen. In maart zijn er regionale verkiezingen. Bijna alle regio's zijn in handen van links en Sarkozy wil ze 'heroveren'. Met de discussie over de identiteit wil hij kiezers voor zich winnen die normaal op het extreem-rechtse Front National zouden stemmen.

Deze tactiek gebruikte Sarkozy al met succes in 2007, toen hij het opnam tegen de socialiste Ségolène Royal in de strijd om het presidentschap. Toen lanceerde hij het idee van een ministerie voor Immigratie en Nationale Identiteit. De extreem-rechtse kandidaat Jean-Marie Le Pen had zich die begrippen toegeëigend, die daarmee in ogen van links dus 'besmet' waren.

Ségolène Royal zag niets in een speciaal ministerie, maar vond ook dat links de thema's nationale identiteit niet aan rechts en extreem-rechts kan overlaten. Daarom stelde ze voor dat elk gezin op de nationale feestdag, 14 juli, de Franse driekleur uithangt. Het kwam haar in linkse kring te staan op scherpe verwijten.

De schrijver en historicus Max Gallo ziet wel iets in Sarkozy's initiatief, ook al verfoeien veel Fransen het daarin gelegde verband tussen immigratie en nationale identiteit.

Max Gallo, ooit woordvoerder van de socialistische president François Mitterrand: ''De taal, de nationale vlag, de scheiding van kerk en staat, een gezamenlijke geschiedenis en de gelijkheid tussen mannen en vrouwen zijn de belangrijkste Franse waarden. Het is nodig om ze te definiëren om ze beter te kunnen uitdragen naar migranten.'' (CHRISTIEN VAN DEN BRINK)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden