Foto's roof Joods bezit ontdekt

17 april 1942. De Amsterdamse rechercheur Willem Klarenbeek controleert Joodse diamanthandelaren en berooft hen van hun bezit. Commentaar van de NSB-fotograaf: 'Geen pardon, handen omhoog om nagezien te worden.' Foto Bart de Kok/Stadsarchief Beeld
17 april 1942. De Amsterdamse rechercheur Willem Klarenbeek controleert Joodse diamanthandelaren en berooft hen van hun bezit. Commentaar van de NSB-fotograaf: 'Geen pardon, handen omhoog om nagezien te worden.' Foto Bart de Kok/Stadsarchief

Bij de verbouwing van een huis in de Gerrit van der Veenstraat in Amsterdam-Zuid is vorig jaar een opmerkelijke collectie foto's gevonden uit de eerste oorlogsjaren.

Het gaat om een kleine driehonderd foto's van fotograaf Bart de Kok, een beruchte NSB'er die werkte in opdracht van de Beauftragte für die Presse. Hij had tot taak 'politieke gebeurtenissen' vast te leggen en kon die openlijk en onder Duitse bescherming fotograferen.

Het Stadsarchief, dat de beschikking over de verzameling kreeg, noemt de beelden uniek en schokkend. De beroving van Amsterdamse diamantairs is een opzienbarend onderdeel van de collectie.

De Kok werd voortdurend ingeschakeld door de Sicherheitsdienst (SD) en de politie als zij in actie kwamen tegen Joden en 'wetsovertreders'. Een belangrijk deel van de collectie bestaat uit foto's waarop te zien is hoe Joodse diamanthandelaren in de Amsterdamse Diamantbeurs beroofd worden.

Op 16 april 1942 werden de handelaren gedwongen hun diamantvoorraad, in totaal 23.000 karaat, bij de Duitsers in te leveren. Een dag later hield de Crisis Controledienst onder leiding van de Amsterdamse rechercheur Willem Klarenbeek nog een controle in de Diamantbeurs, waar de handelaren op grove en vernederende wijze werden gefouilleerd op eventueel achtergehouden diamanten.

Zowel rechercheur Klarenbeek als fotograaf De Kok kregen na de oorlog slechts lichte straffen.

Vandaag in Het Parool:

'Heeren-Jooden worden gefouilleerd' en andere foto's
Hij opereerde als een normale persfotograaf. Dat maakt de nu gevonden collectie oorlogsfoto's van Bart de Kok zo confronterend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden