Plus

Forens tegen wil en dank

Middeninkomens in Amsterdam raken in de knel door de hoge huizenprijzen. Op de Louis Bouwmeesterschool woont veertig procent van de docenten buiten de stad.

Op de Louis Bouwmeesterschool woont veertig procent van de docenten buiten de stad.Beeld Roy del Vecchio

Lizette Roorda (62), docent van een kleutergroep aan de Louis Bouwmeesterschool in Nieuw-West, is verknocht aan Amsterdam. Haar man zelfs nog meer, voor zover dat mogelijk is. Toch woont het echtpaar in Diemen. Dat bevalt best, vooral omdat ze toch nog dicht bij Amsterdam zit. "Maar ik zou graag terug willen naar de stad."

Het verhaal van Roorda is een klassieker: ze groeit op in Amsterdam, gaat na gezinsuitbreiding op zoek naar meer ruimte in de stad en komt er vervolgens achter dat dit onmogelijk is. Te duur.

Roorda en haar man, die in de thuiszorg werkt, behoren tot de middeninkomens en die krijgen in Amsterdam nauwelijks voet aan de grond. Ze verdienen te veel voor een sociale huurwoning en te weinig om de hoge huren in de particuliere sector of de prijsstijgingen op de koopmarkt te bolwerken.

Lizette Roorda (62), woont in Diemen, maar wil dolgraag terug naar Amsterdam.Beeld Roy del Vecchio

Forenzen
De middeninkomens staan onder druk in de stad. De groep die meer verdient dan 35.000 euro, maar minder dan 45.000 euro, neemt verhoudingsgewijs af. Twee jaar geleden behoorde nog veertien procent van de Amsterdammers tot deze inkomensklasse, inmiddels is dat nog 11,4 procent. Het gevolg: een dagelijks stroom aan forenzen naar de stad. Zo'n veertig procent van de verpleegkundigen in Amsterdam woont buiten de stad, veelal in de Zaanstreek, en reist op en neer, ook voor een nachtdienst.

Ook de Amsterdamse leerkracht is veelal forens. De Louis Bouwmeesterschool heeft een team van 38 docenten, allemaal middeninkomens. Het Parool inventariseerde hoe deze meesters en juffen stand houden in Amsterdam. Het resultaat: zestien leerkrachten, meer dan veertig procent, wonen buiten de stad. Een aantal is in de regio neergestreken - Diemen of Weesp - maar anderen rijden dagelijks vanuit Alphen aan den Rijn, Driebergen of Egmond-Binnen naar Nieuw-West.

Files
Miranda van Oeffelen (26) staat 's ochtends om tien voor half zeven op om zich een weg van 65 kilometer te banen door de files naar Amsterdam. Ze woont in Wervershoof, een dorp even ten zuiden van Medemblik. Ze is niet voor half zeven 's avonds weer thuis. "Ik zet de radio aan en dan is het prima," zegt ze. "Ik slaap toch nooit uit."

Van Oeffelen, moeder van een dochter, werkte voorheen op een school in Andijk, dicht bij huis. Maar dat dorp loopt langzaam leeg, zoals zo veel kleine gemeenten. Toen de school nog maar uit drie klassen bestond, moest ze weg. In Amsterdam, waar het aantal kinderen juist toeneemt, is werk zat. Dus vond ze hier een baan.

Gezinswoning
Het is typerend voor de middenklasse in de stad: hier is het werk, maar zijn de huizen onbetaalbaar. "Ik heb in Wervershoof een gezinswoning, met tuin. Dat kan ik in Amsterdam niet betalen. Mijn zus woont in de stad, ze moet het doen met een klein huurwoninkje."

Van Oeffelen heeft de reistijd er graag voor over om in Amsterdam te werken. De Louis Bouwmeesterschool is 'kleurrijk', zoals dat heet, met kinderen uit een niet-westers milieu. Veel docenten hebben bewust voor deze school gekozen. "Het werk is superleuk," zegt Van Oeffelen. "Compleet anders dan in Andijk. Ik ben hier meer opvoeder. Dat is weliswaar zwaarder, maar ook uitdagender."

Miranda van Oeffelen (26), woont in Wervershoof, 65 kilometer van Amsterdam.Beeld Roy del Vecchio

Parkeervergoeding
Ingeborg van der Meulen (51), directeur van de Louis Bouwmeesterschool, herkent de verhalen van haar forenzende collega's. Ze is er zelf ook één. Elke dag reist ze van Haarlem naar Amsterdam. Van der Meulen is opgegroeid in Bos en Lommer en werkt al 26 jaar op de school in Nieuw-West. "Ik wilde hier graag wonen, maar Amsterdam is onbetaalbaar. Haarlem is gelukkig ook een leuke stad. Mijn man woonde er al."

Dat bijna de helft van de docenten van de school buiten Amsterdam woont, leidt nauwelijks tot praktische problemen. "Meestal zijn zij vroeger op school dan de collega's uit Amsterdam," zegt Van der Meulen. "Het arbeidsethos is erg groot." De school is wel elke maand zevenhonderd euro kwijt aan parkeervergoedingen.

Ingeborg van der Meulen (51), groeide op in Amsterdam, woont nu in Haarlem.Beeld Roy del Vecchio

Bonte mix
De meeste leraren hebben zich verzoend met een bestaan als forens. Puck Smits (28) is zo ver nog niet. Zij woont wel in Amsterdam en is van plan in de stad te blijven. Misschien, zegt ze, gaat ze buiten de stad gaan wonen als ze kinderen heeft, maar liever niet. "Ik wil sowieso in Amsterdam les blijven geven. Het werk is hier nooit saai, met die bonte mix aan kinderen. Ik denk erover iets te kopen, maar ja, kan ik dat betalen? Dat baart mij wel zorgen."

Dit is het eerste deel van een tweeluik. Maandag deel twee: wat kan Amsterdam doen voor middeninkomens?

Puck Smits (28) woont in Amsterdam. Reistijd: twintig minuten op de fiets.Beeld Roy del Vecchio
.Beeld Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden