Plus

Floortje Dessing: 'Ik moest leren benen af te binden'

De erkenning voor Floortje Dessing (46) klinkt luid en duidelijk: ze is genomineerd voor de Gouden Televizierring, de Zilveren Televizierster en de Sonja Barend Award. Voor de tweedelige serie Floortje terug naar Syrië was de vluchtelingenangst in Nederland de trigger.

Floortje Dessing: 'In de praktijk blijkt het voor veel Syriërs niet mogelijk om te vluchten.'Beeld -

Onlangs heeft Floortje Dessing haar huis in Abcoude verkocht. Ooit betrokken in een zoektocht naar wat rust - de koetjes en kalfjes lopen buiten - maar de heimwee naar de stad werd te groot. "Al moet ik in een schuur wonen, ik ga terug naar Amsterdam. Ik wil weer lekker alles op de fiets kunnen doen. Vrijheid."

Dat geldt dan vooral voor de tijd dat ze niet in het buitenland zit. Dessing is net terug uit Siberië en werkt op het Mediapark in Hilversum aan de montage van Floortje terug naar Syrië, waarvan morgen de eerste van twee afleveringen wordt uitgezonden. En die DDR-omgeving is best wel even lekker, zegt ze. "Soms heb ik een beetje het gevoel dat mijn hard drive vol zit. Dat ik hem moet opschonen. Het Mediapark is voor mij dan vakantie. Op reis leef ik altijd heel basic, maar als ik hier ben: ­koffietjes drinken, 's middags lunchen. Lang niet slecht.

Wat haar weken op het Mediapark nóg beter maken: het regent ineens nominaties. Dessing maakt als presentator kans op de Zilveren Televizierster, haar programma Floortje naar het Einde van de Wereld is genomineerd voor de Gouden Televizierring en haar interview met het ­Nederlandse junglemeisje Kayla in Peru - uit hetzelfde programma - heeft de longlist van de Sonja Barend Award gehaald. Eerder dit jaar kreeg ze al een eervolle vermelding bij de uitreiking van de Zilveren Nipkowschijf.

Het is het jaar van de erkenning.
"Het is ongelooflijk. Echt hoor. Ik kom van ver hè: Yorin Travel, radio Veronica. Achttien jaar geleden nam ik me voor dit te gaan doen en sindsdien heb ik, nu al heel lang, reisprogramma's gemaakt. Nu ben ik ongeveer op de plek waar ik naartoe wilde." Ze kijkt rond. "Figuurlijk dan."

Nu pas?

"Ja, het heeft lang geduurd. Komt vooral doordat ik ontzettend veel plezier heb gemaakt met 3 op Reis, wat ik acht jaar heb gedaan. Sinds het begin van Naar het Einde van de Wereld en de stap naar NPO1 is het echt gaan vliegen. Zonder heel hard aan die vlieger te trekken. Ik bedoel, als ik zie hoe slim RTL aan de slag gaat met Geer en Goor om hun programma te promoten voor de Televizierring; dat heb ik helemaal niet in me."

Inmiddels bent u gestopt bij 3 op reis. Waarom?
"Dat is eenvoudig: het was tijd om plaats te maken voor een nieuwe generatie. Dat hoort bij BNN. Beetje jammer dat het nu wordt herhaald, waardoor het lijkt alsof ik er nog steeds in zit, haha."

Heeft Floortje naar het Einde van de Wereld niet aangetoond dat het format van 3 Op Reis grondig aan vernieuwing toe is?
"Ik begrijp wat je bedoelt, maar ik geloof écht dat er plaats is voor een programma als 3 Op Reis. Het is wel tijd om de boel wat op te frissen. En dat gebeurt nu ook. Dadelijk staat er een nieuwe ploeg. Het zou in mijn ogen aardig zijn als er iets meer zingeving aan het programma wordt toegevoegd. Je ziet dat ook terug bij jongeren: ze lopen niet de Lonely Planet af. Ze zoeken, tussen het bezoeken van mooie plekjes en leuke feestjes door, ook naar verbinding met de mensen die er wonen."

Wilde u die slag ook maken in uw programma's?
"Floortje naar het Einde van de Wereld en ook Floortje ­terug naar Syrië komen heel dicht in de buurt bij wat ik voor ogen heb gehad. Daarom raakte die Sonja Barend Award-nominatie me heel erg: ik wil mezelf graag verder verdiepen in het interviewen en portretteren van mensen. Daar past zo'n nominatie mooi bij."

Floortje terug naar Syrië is gebaseerd op een uitzending van 3 op reis, acht jaar geleden. Het was toen een totaal ander land.
"Het was absoluut een dictatoriale staat, maar er was relatieve rust; mensen konden zonder problemen hun kinderen naar school brengen. Syrische jongeren waren voor de regio behoorlijk goed opgeleid. Nu, acht jaar en vijfhonderdduizend doden later, zijn vier miljoen Syriërs het land uit gevlucht. Dat is ook meteen het beeld van het land dat hier leeft: dat er een soort trek gaande is en alle Syriërs naar Nederland komen."

Volgens het CBS zijn er in 2014 en 2015 vijftigduizend ­Syriërs naar Nederland gekomen.
"Dat is helemaal niets als je bedenkt dat in buurland Libanon vier miljoen mensen wonen, onder wie één miljoen Syriërs. Ik begrijp de angst in Nederland hoor: er komen ook mensen met verkeerde motieven binnen. Maar voor mij was de angst een trigger om er dieper in te duiken."

"In de praktijk blijkt het voor veel Syriërs niet mogelijk om te vluchten. Het land is opgedeeld in allerlei gebieden met zo'n 160 strijdende partijen. Als je de pech hebt dat je in IS-gebied zit, kom je daar niet meer uit. Dat moet via smokkelwegen, maar dat is heel duur en gevaarlijk. Er zijn ­zeven miljoen Syriërs binnen het land op de vlucht, die zitten in tentenkampen en hebben geen stuiver. Die kunnen het helemaal niet betalen om het land uit gesmokkeld te worden."

Hoe heeft u zich voorbereid op de reis? Over het algemeen gaan alleen ervaren oorlogsjournalisten naar dit soort gebieden.
"Ik heb veiligheids- en ontvoeringstrainingen gevolgd, moest leren benen af te binden en moest een verzekering afsluiten waar je misselijk van wordt. Natuurlijk heb ik ook veel steun gekregen van mensen met kennis van zaken, zoals Sander van Hoorn, de Midden-Oostencorrespondent van de NOS. Al blijkt uit het vreselijk verdrietige nieuws van fotograaf Jeroen Oerlemans dat het zelfs bij de ervaren oorlogsjournalisten nog gewoon kan misgaan. Ontzettend triest dat je door het beoefenen van je vak zo aan je einde komt."

Zijn er nog naasten die u vooraf op andere gedachten ­probeerden te brengen?
"Mijn ouders, familieleden en vrienden vinden normaal gesproken alles prima, maar dit verhaal moest ik er wel even infietsen. Ik heb een mail gestuurd met mijn beweegreden en waarom het belangrijk is dat deze serie gemaakt wordt - voor het geval ik niet zou terugkeren. Nu klinkt dat heel dramatisch, maar er is daar een burgeroorlog.

Ik zag vooral op tegen de reis naar Palmyra. Dan rijd je drie uur door de woestijn, 180 kilometer per uur en je mag niet stoppen. De woestijn is nog IS-gebied: daar heb je de meeste kans dat je wordt overvallen. Een gruwelijker einde kun je niet hebben, denk ik.

Het risico op een ontvoering is er altijd, maar is niet megagroot. Het is niet zo dat ik Russische roulette heb gespeeld. En de kans op een bom- of mortierinslag is er, ja. Zonder stoerdoenerij: als dat was gebeurd, was het blijkbaar mijn tijd."

Hoe was uw eerste dag nadat u was teruggekomen?
"Ik denk er nog weleens aan, hoor, of ik droom erover. Het zijn toch huiveringwekkende beelden. In het nieuwe Palmyra, naast de oude stad, woonden acht jaar geleden nog 20.000 mensen. Dat is weg. Ik heb die stad gezien, met drukte, auto's en jonge gasten op terrassen in de weer met een waterpijp. Die zijn allemaal weg: gevlucht of vermoord."

"Je ziet op straat de kooien nog liggen waarin vrouwen werden verkocht. Er kwam een man naar me toe met foto's van de afgehakte hoofden van zijn zonen. Wat is er mis in de bedrading van mensen dat ze hiertoe in staat zijn? Hartverscheurend, maar ik ben slechts een doorgeefluik. Zo'n vader heeft die foto's en moet leven met dat beeld. Wie ben ik om daar dan emotioneel over te doen?"

Floortje terug naar Syrië, 6 en 13 oktober om 22.15 uur
op NPO 1.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden