Flinke klap voor CDU van Merkel

De Duitse bondskanselier Angela Merkel maandag in Berlijn. Foto EPA Beeld
De Duitse bondskanselier Angela Merkel maandag in Berlijn. Foto EPA

De CDU leed een grote nederlaag in Noordrijn-Westfalen. Voortaan praten sociaaldemocraten mee bij belangrijke besluiten van de centrumrechtse coalitie. Een oorvijg, een waarschuwingsschot, een aardbeving die tot in Berlijn wordt gevoeld. Duitse commentatoren komen bloemrijke woorden tekort om de verkiezingsnederlaag van de CDU in Noordrijn-Westfalen (NRW) te duiden. Maar één ding is duidelijk: de partij van bondskanselier Angela Merkel (55) is door de kiezers afgestraft.

De CDU kwam uit op ruim 34 procent, een verlies van meer dan tien procent ten opzichte van 2005. De christendemocraten van premier Jürgen Rüttgers (58) behaalden daarmee hun slechtste resultaat ooit in Duitslands bevolkingrijkste deelstaat (18 miljoen inwoners).

De sociaaldemocratische SPD boekte haar vijfde verkiezingsnederlaag op rij sinds 1990 en scoorde alleen in 1954 nog lager. Desondanks vierde de SPD, die eveneens ruim 34 procent behaalde, de uitslag als een overwinning.

Het CDU-debacle is een grote klap voor de regering-Merkel, die eveneens bestaat uit christendemocraten en liberalen. Die verliezen nu hun kleine meerderheid in de Bondsraad, het parlement waarin de deelstaten zijn vertegenwoordigd. Komt er een regering met de SPD in Düsseldorf, dan moet Merkel voortaan met deze partij compromissen sluiten over wetgeving. De SPD verzet zich fel tegen onder meer de door de Bondsregering voorgenomen lastenverlagingen, de eigen bijdrage in de zorg en het langer openhouden van kerncentrales.

Wordt de centrumrechtse regering gedwongen op punten als deze water bij de wijn te doen, dan riskeert Merkel ruzie met coalitiepartner FDP. De toch al gespannen verhouding komt dan nog verder onder druk te staan.

De FDP werd in september nog ruimschoots door de kiezers gesteund met de belofte van forse lastenverlagingen. Inmiddels zien de meeste mensen dat blijkens peilingen niet meer zitten. Partijleider en minister van Buitenlandse Zaken Guido Westerwelle (48) maakte zich bovendien impopulair met aanvallen op uitkeringsgerechtigden.

Ook Merkel zelf krijgt kritiek. Ze had de gelederen moeten sluiten, klinkt het. En ze zou te lang hebben gezigzagd over de toch al gehate financiële hulp aan Griekenland. Daardoor zou de burger onzeker zijn gemaakt en de hulp (ruim 22 miljard euro) fors hoger uitvallen dan eerder nodig leek.

Door het succes van de Groenen, met iets meer dan twaalf procent de grote winnaar in NRW, keert de SPD mogelijk terug aan het hoofd van de regering van NRW, waar het vijf jaar geleden na 39 jaar smartelijk werd verjaagd door Rüttgers.

Voor junior regeringspartij FDP wachten ondanks een kleine winst de oppositiebanken. De liberalen, die bijna zeven procent haalden, hadden na de succesvolle Bondsdagverkiezingen van september 2009 gehoopt op dubbele cijfers.

Verliezend premier Rüttgers sprak van 'een bittere avond'. Hij wijt de nederlaag aan 'een bundel van oorzaken, waarover we moeten praten'. Rüttgers nam persoonlijk de verantwoordelijkheid op zich. Zijn enige mogelijkheid om door te regeren lijkt een coalitie met de SPD.

De sociaaldemocraten van Hannelore Kraft (49) willen echter een coalitie met de Groenen, geleid door Sylvia Löhrmann. Mogelijk is daarbij de steun nodig van de omstreden partij Die Linke. Voor het eerst is de linkse partij in het parlement van de West-Duitse deelstaat gekozen. Pikant is dat Die Linke, die onder meer energiebedrijven willen nationaliseren, door de binnenlandse veiligheidsdienst in het oog worden gehouden. (OENE VAN DER WAL)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden