Plus

Financieel bestuurder AMC: 'Zorgverzekeraars zitten helemaal niet krap bij kas'.

De premies voor 2018 van de zorgverzekeraars moeten zaterdag bekend zijn. Per verzekerde kunnen die met gemak een paar tientjes goedkoper, zo berekende topvrouw en de financiële Sherlock Holmes van het AMC, Frida van den Maagdenberg.

Frida van den Maagdenberg: 'De afgelopen jaren hebben de verzekeraars flink verdiend op de basisverzekering.' Beeld Eva Plevier

Haar voormalige collega, ex-AMC-baas Marcel Levi, zegt dat ze dol is op jaar­rekeningen, dat ze die per kilo verslindt, dat ze de verslagen van A tot Z leest en dat ze daarbij altijd de kleine lettertjes meeneemt. Een financiële Sherlock Holmes, zoals hij haar noemt.

Frida van den Maagdenberg (1961) beheert als lid van de raad van bestuur de portemonnee van het AMC, wat haar agenda volop in beslag neemt. Maar in de stillere momenten grijpt ze haar kans om even online in cijfers te grasduinen.

Bij voorkeur naar onderwerpen die bij haar argwaan oproepen. "Vaak hoor ik dingen waarvan ik denk: dat kan niet waar zijn! Als ik een keer tijd heb, zoek ik het uit'."

Internationale norm
Zo ook het 'dat-kan-toch-niet-waar-zijn'-verhaal dat zorgverzekeraars op hun reserves in­teren. Een half jaar geleden stond het nog groot in de kranten: 'De vier grootste zorgverzekeraars leden in 2016 honderden miljoenen verlies.'

De verzekeraars hadden het zwaar. Dat wil ik dan nog wel eens zien, dacht Van den Maagdenberg, die onlangs, op een vrijdagmiddag, de Marktscan Zorgverzekeringsmarkt 2017 van de Nederlandse Zorgautoriteit openklikte en daar een heel ander beeld aantrof. "Honderden miljoenen verlies?! De laatste jaren zijn de reserves met 3 miljard gestegen!"

Ze duikt achter haar monitor en met snelle toetsbewegingen haalt ze de informatie weer naar boven. Ze leest voor: 'Het totale geconsolideerde kapitaal op de zorgverzekeringsmarkt bedroeg eind 2016 11 miljard bij een geconsolideerde kapitaaleis van 7 miljard'.

Met andere woorden: "De zorgverzekeraars hebben 11 miljard in het potje liggen, terwijl ze 7 miljard hoeven te hebben om financieel gezond te zijn. Daar zit 4 miljard tussen. Dat is veel geld."

Die 7 miljard is de ondergrens van wat de zorgverzekeraars van De Nederlandsche Bank, de financiële toezichthouder, aan reserves moeten aanhouden. Dit is een internationale norm.

"Ik zou ze ook niet willen aanraden om precies op die 7 miljard aan te sturen, want dan wordt iedereen onrustig. Maar vooruit: Ga daar 1 miljard boven zitten, of 2 miljard, dan nog heb je twee miljard ruimte om te besteden, dat is best veel geld."

Monopolytactiek
Wat zouden de zorgverzekeraars met dat geld kunnen doen? Van den Maagdenberg kan daar kort in zijn: "Premies verlagen of meer zorg inkopen."

'Exorbitante oppotting' noemt Marcel Levi, topman van het University College London Hospitals, het in zijn column in Medisch Contact. Hij berekent dat de verzekeraars zelfs met een premiedaling van 50 euro per klant per jaar nog altijd royaal binnen de solvabiliteitsratio's blijven.

Van den Maagdenberg scrolt langs tabellen en statistieken en legt uit dat de verzekeraars ten laste van het resultaat elk jaar een voorziening opnemen voor een mogelijk verlies in het opvolgende jaar. Een potje 'onvoorzien' van samen jaarlijks 1,5 miljard euro. "Voor verliezen die vervolgens niet in die omvang komen."

Omdat deze bedragen van het jaarlijks resultaat worden afgetrokken, ontstaat het beeld dat de zorgverzekeraars krap bij kas zitten.

Levi: 'Wat hun in de gelegenheid stelt de premies te verhogen terwijl daar helemaal geen aanleiding voor is. Als ik vroeger met mijn broertje en zusje Monopoly speelde, was een beproefde tactiek om stiekem flink wat extra geld onder het bord te verstoppen met als doel je tegenstander tijdens het spel op het verkeerde been te zetten. Kennelijk is dat trucje ook aan de zorgverzekeraars niet voorbijgegaan'.

Flink verdiend
Van den Maagdenberg brengt het iets diplomatieker: "Ik wil graag demythologiseren dat de verzekeraars interen op hun reserves. Want dat is niet waar. De afgelopen jaren hebben ze flink verdiend op de basisverzekering. Dat zijn de letterlijke teksten van de Nederlandse Zorgautoriteit."

De grote vraag is nu: wat gaan de zorgverzekeraars dit weekend doen? Uiterlijk morgen moeten ze hun zorgpremie voor 2018 bekend hebben gemaakt. Verhogen ze die, zoals het Centraal Planbureau vorige week voorspelde en CZ gisteren bekendmaakte? Verlagen ze die, zoals DSW tot grote verrassing van velen aankondigde, of blijven ze gelijk?

Hoe het ook uitpakt, de financiële Sherlock Holmes vindt het tijd voor een discussie over dit effect van de marktwerking in de zorg. "De zorgverzekeraars zeggen dat ze vanwege de risico's zulke grote buffers aan moeten houden."

"Wij als ziekenhuizen moeten ook steeds hogere buffers aanhouden, omdat de banken de risico's anders te groot vinden - ook als AMC moeten we meer reserves aanhouden dan ons lief is. Maar je moet je wel afvragen: wat voor goede zorg zouden we voor al dat opgepotte geld kunnen leveren?"

Zorgbranche: premie dekt de kosten niet

Zorgverzekeraars teren wel degelijk in op hun buffers. Dat zegt Zorgverzekeraars Nederland in reac­tie op de aantijging dat zorgverzekeraars geld oppotten.

Volgens een woordvoerder streven de zorgverzekeraars naar een gelijkmatige ontwikkeling van de premies, in tijden van stijgende zorgkosten. "De premie moet steady zijn. Om te voorkomen dat er grote premiestijgingen zijn, wordt nu ingeteerd op de reserves."

Minister Bruno Bruins (Medische Zorg) stelde donderdag dat de zorgverzekeraars de afgelopen vier jaar bijna 5,5 miljard via de premie hebben teruggegeven. Volgens hem heeft het geen zin om de premie nu flink te verlagen.

1,5 miljard scheelt ongeveer 55 euro aan premie per verzekerde, rekent hij voor. "Later stijgt dan de premie echter weer net zo hard terug, omdat het geld maar één keer kan worden teruggegeven."

CZ, die gisteren een premiestijging van 3 procent aankondigde, stelt dat de werkelijke zorgkosten hoger zijn dan deze premie kan dekken. Dat compenseert CZ naar eigen zeggen met 221 miljoen uit 'overreserves'. "Als de reserves op zijn zal de premie flink stijgen," waarschuwt CZ-baas Wim van der Meeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden