Plus

Filmmakers Lataster: 'Het gaat ons om hoe mensen zijn'

Negen kunstenaars en instellingen zijn genomineerd voor de Amsterdamprijs voor de Kunst 2017, de grootste cultuurprijs van de hoofdstad. De filmmakers Peter Lataster en Petra Lataster-Czisch maken kans in de categorie 'beste prestatie'.

Documentairemakers Peter Lataster en Petra Lataster-Czisch. 'We zijn van plan om de kinderen van Juf Kiet weer op te zoeken.' Beeld Linda Stulic

Peter Lataster (Amsterdam, 1955) en Petra Lataster-Czisch (Dessau, 1954) maken samen films sinds ze elkaar halverwege de jaren zeventig leerden kennen in Potsdam, Oost-Duitsland. Ze gingen daar beiden naar de Filmacademie; Petra volgde er scenarioschrijven en filmwetenschap, Peter deed camera.

Tot hun rijke oeuvre behoren gelauwerde documentaires, zoals Niet Zonder Jou (2010) over Peters ouders, Jeroen, Jeroen (2011) over een autistische jongen en Wakker In Een Boze Droom (2013) over vrouwen met borstkanker.

Vorig jaar maakten ze de filmhuishit De Kinderen Van Juf Kiet, waarvoor ze een schooljaar lang het gemêleerde migrantenklasje van de bevlogen juf Kiet volgden.

Wat kenmerkt jullie werk?
PL-C: "Liefde en aandacht voor mensen. We zijn beiden waanzinnig benieuwd hoe mensen zijn; hoe ze zich gedragen, wat de motor is van hun bestaan. Dat vind ik mateloos spannend. En als we filmen mogen we ongegeneerd onze neus om de hoek steken - mensen accepteren dat, dat is het geweldige aan ons vak."

PL: "Wat wij willen, is dat mensen zich echt blootgeven, niet dat ze een act gaan opvoeren. Dat valt niet altijd mee als de camera draait."

PL-C: "Bij Juf Kiet speelde de camera geen enkele rol. Kiet is zo'n sterke persoonlijkheid, zij blijft onder alle omstandigheden zichzelf."

PL: "Ze vond het best spannend dat er een cameraploeg in haar klasje kwam, maar wat voor haar een enorme bevrijding is geweest, was dat de camera niet op haar was gericht maar op de kinderen. Ze kon gewoon haar gang gaan. Het soort films dat wij maken, observerende documentaires, is daarvan afhankelijk. De mensen die voor onze camera verschijnen moeten niets anders doen dan ze elke dag doen."

PL-C: "De kinderen reageerden ook nauwelijks op onze aanwezigheid. Dat kwam ook doordat ze in een nieuwe klas met een nieuwe juf in een nieuwe cultuur zaten; er kwam veel op ze af. Er was geen tijd om zich met ons bezig te houden. Alleen Leanne had een camerabewustzijn: na een compliment van juf Kiet keek ze direct naar de camera of wij het wel hadden gezien."

Wat voor raakvlakken heeft jullie kunst met Amsterdam?
PL-C: "We hebben maar één film in Amsterdam gemaakt: Niet zonder jou over de ouders van ­Peter, de schilder Ger Lataster en fotografe ­Hermine Lataster-van Hall."

PL: "Ik ben geboren en getogen in dat huis in Sloterdijk. Dat rare plekje speelt in de film nauwelijks een rol, maar heeft mij natuurlijk voor een belangrijk deel gevormd. Ik heb de Amsterdamse mentaliteit; Amsterdammers worden vaak omschreven als bot en onbehouwen, maar ze hebben ook een grote openheid en nieuwsgierigheid jegens mensen, waar ze ook vandaan komen."

PL-C: "Ik vind mezelf eigenlijk ook wel een typische Amsterdammer. Ik spreek dan met een vet Duits accent, maar ik woon hier al veel langer dan ik in Duitsland heb geleefd. Ik heb de cultuur van deze stad omhelst. We gaan graag naar het Rijksmuseum, naar Foam en bijna al onze films zijn in première gegaan op het Idfa."

"We zijn ongelooflijk blij en dankbaar dat het Idfa plaatsvindt in de stad waar wij wonen en werken. Het brengt zo'n groot stuk van de wereld naar Amsterdam en is zo inspirerend. En onze documentaires zijn natuurlijk ook in de Amsterdamse bioscopen te zien."

Een van de criteria voor de Amsterdamprijs is 'creatief ondernemend'; wat doen jullie om jullie documentaires onder de mensen te krijgen?
PL: "Wij doen er alles aan om onze films de wereld in te sturen; als maker/producent heb je nu eenmaal een groter belang om dat goed te doen dan een producent die tien, twaalf films per jaar maakt. Dan is jouw film een van de vele, de incentive om daar heel veel voor te doen is dan minder. Het loont ook nauwelijks: Juf Kiet was een waanzinnig succes - er zijn 65.000 naar de bioscoop gegaan -, maar wij houden daar maar weinig aan over."

PL-C: "We doen heel veel Q&A's, niet alleen in Amsterdam, maar ook in Limburg en Groningen. En onze film is op tal van scholen vertoond aan leraren en pabo-studenten, om de opvang van vluchtelingen te verbeteren. Wat ik ook heel bijzonder vind, is dat Juf Kiet een instrument geworden is voor basisschoolleraren, die strijden voor meer salaris en respect - daar ben ik ook heel trots op."

Wat doen jullie over vijf jaar?
PL-C: "Dan maken we nog steeds films, geen twijfel mogelijk! We zijn van plan om dan de kinderen van Juf Kiet weer op te zoeken. Ik kijk er nu al naar uit, want ik ben waanzinnig nieuwsgierig wat er met ze gebeurt."

PL: "We willen graag zien hoe ze zich verder ontwikkelen als ze niet meer onder de hoede van juf Kiet zijn. Maar we destilleren nu eerst een film uit materiaal dat we niet kwijt konden in de documentaire; die gaat over vriendschap. Het had overigens maar weinig gescheeld of die film was er niet gekomen, omdat we 50.000 euro minder subsidie kregen dan we hadden aangevraagd. Terwijl de begroting sowieso al niet ruim was. Gelukkig wilde de NCRV het ontbrekende bedrag bijleggen."

Wat vinden jullie van de andere genomineerden voor de Amsterdamprijs? Wie zijn jullie favorieten?
PL: "Cameraman Robby Müller is hors concours. Hij is een unieke figuur. Ik heb van hem vooral geleerd dat alles kan. Niet in de zin van technische hoogstandjes, bij hem zie je dat het draait om visie en een idee. Om inhoud. En dat je dat door alles heen moet slepen, dat je daar geen compromissen in maakt. Je ziet waar dat toe leidt; die houding leidt tot bijzondere films, films met een afwijkende blik, en die hebben we hard nodig want er is veel doorsnee."

PL-C: "Ik adoreer beeldend kunstenaar en filmmaker Fiona Tan. Omdat haar taal veelzijdig, inventief en eigenzinnig is en ze heel verrassende onderwerpen oppakt. Daar heb ik enorm veel respect voor."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden