Plus

Filmmaker Wilfred de Bruijn maakt serie over verscheurd Frankrijk

Wilfred de Bruijn werd bekend toen hij in 2013 in Parijs door potenrammers in elkaar werd geslagen. Nu laat hij voor de VPRO het verscheurde Frankrijk zien. 'Nauwelijks iemand herkent zich in het land.'

Wilfred de Bruijn: 'Fransen zijn bang dat hun manier van leven, eten, drinken en met elkaar omgaan wordt bedreigd.Beeld VPRO

'Ik voel me buitengewoon thuis in Parijs," zegt Wilfred de Bruijn (41) op een terras in Noord. Toch een wat ontwijkend antwoord op de vraag of hij op zijn plek is in Frankrijk. De Bruijn maakte voor de VPRO een zesdelige serie, waarin hij een inkijkje geeft in het verscheurde Frankrijk. En dat is geen vrolijk inkijkje.

De Bruijn: "Ik woon twaalf jaar in Belleville, zoiets als De Pijp. Dat is een levendige bende. Andere plekken in Frankrijk vind ik vooral heel mooi - net als veel andere Nederlanders."

Heeft het maken van de serie dat beeld verduidelijkt?
"Een beetje wel, toch. Van nature ben ik een blijmoedig mens, soms naïef zelfs. Dat is al behoorlijk veranderd in 2013 (De Bruijn werd samen met zijn vriend in Parijs op straat in elkaar geslagen door potenrammers en postte foto's van zijn gemolesteerde gezicht op sociale media, JS), maar het is er niet vrolijker op geworden. Ik heb gemerkt hoeveel achterdocht en wantrouwen er in de Franse samenleving zit. Het is geen lichtvoetig volk."

In de eerste aflevering blijken ze vooral te twijfelen. Aan alles, eigenlijk.
"Met de aanslagen is de onzekerheid alleen maar dieper gaan zitten. Het is een erg gesegregeerde samenleving, veel meer dan in Nederland. Ik heb nauwelijks iemand ontmoet die zich herkent in het land. Niet alleen immigranten hebben er last van - dat is een problematiek die we kennen - maar ook de mensen in Bretagne, de boeren in Chinon, de arbeiders in het noorden en de truffelboeren in het zuiden weten zich geen raad. Sommigen willen dat het systeem van de Republiek helemaal kapot gaat. Maar dan? De andere groep kijkt hoopvol naar de leider van de natie, zoals ze dat altijd gedaan hebben. De oplossing is er niet."

U vraagt zich in de serie hardop af of de islam geen bedreiging vormt voor de Franse manier van leven.
"Dat is een vraag die erg leeft en voor het extreemrechtse Front National van Marine Le Pen is dat koren op de molen. Fransen zijn bang dat hun manier van leven, eten, drinken en met elkaar omgaan wordt bedreigd. Daar helpen die paar duizend geradicaliseerde jongeren niet bij. Dat ze rondlopen is een feit en dat er voor het einde van 2016 nog meer gruwelijks gebeurt bijna ook. De angst is groot."

Hoe was het om door de banlieues te lopen? U bent ook deel gaan uitmaken van de gegoede Parijse elite.
"Nee, ik hoor nadrukkelijk niet bij de elite. Ik ben een buitenstaander; dan kom je niet tussen de elite, dat zit heel diep geworteld. Het is waar dat ik op een bevoorrechte plek woon, maar de elite is echt iets anders. Mijn angst in de banlieues heeft vooral te maken met wat me in 2013 is overkomen. Het wantrouwen heb ik overigens naar twee kanten: naar immigranten, maar ook naar die zogenaamde nette elite, die qua kleding misschien meer op mij lijkt."

Het lijkt op groepjesvorming, maar dan in het extreme.
"In Frankrijk is er het belangrijke woord 'communautarisme', wat zoiets betekent als 'gemeenschap'. Mensen gaan daar zo panisch mee om: er mag maar één gemeenschap zijn en dat is de nationale communauté - maar die gemeenschap kan niet met haar diversiteit omgaan. Niet met regionale diversiteit, niet met seksuele diversiteit en niet met godsdienstige diversiteit."

En dus krijg je een patstelling.
"Een patstelling is klassiek Frans. Er verandert nooit wat, tot het knalt. Er gaat geen Bastille bestormd worden, maar het gaat wel knallen."

Hoe ziet u dat voor zich?
"Ik verwacht niet dat het het Front National in 2017 al lukt om de grootste te worden, maar ze komen heel dichtbij. En dan gaat de hens erin, ben ik bang."

Kunnen we eindigen met een positieve noot?
"Absoluut. Het land is ongelofelijk jong en de jongeren zijn over het algemeen hoog opgeleid. Er is een fantastische infrastructuur, een gigantische economie met topindustrieën. Voor mij persoonlijk? Ik denk dat ik echt een Parijzenaar aan het worden ben. Toen ik er net woonde en vanuit Nederland na een bezoekje terugging in de Thalys, had ik wel heimwee. Dat heb ik totaal niet meer. Parijs is echt mijn stad. Maar Parijs is Frankrijk niet."

Op zoek naar Frankrijk, VPRO, wekelijks op zondag 20.15 uur, NPO 2.

Beeld Wilfred de Bruijn
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden