Fijnstoffilters moeten scholen schoon houden

Maar liefst 61 scholen in Amsterdam staan op plaatsen waar zo veel fijnstof in de lucht zit dat een nieuwe school er niet gebouwd mag worden. Fijnstoffilters moeten de luchtkwaliteit in de gebouwen op peil houden.

Basisschool de Kinderboom staat dichtbij de snelweg Beeld Maarten Steenvoort
Basisschool de Kinderboom staat dichtbij de snelwegBeeld Maarten Steenvoort

In Amsterdam mogen sinds 2010 binnen driehonderd meter van snelwegen geen nieuwe scholen, kinderdagverblijven en ouderenvoorzieningen komen. Die zijn ook uit den boze langs gewone wegen waar per dag meer dan tienduizend auto's passeren.

Veel bestaande scholen staan echter op plekken waar ze nu niet meer gebouwd zouden mogen worden. Sommige schoolgebouwen liggen zelfs op minder dan honderd meter van de A10. Tientallen scholen hebben daarom fijnstoffilters gekregen.

Aanvankelijk werden die ventilatiesystemen met argusogen bekeken. In 2015 stelde de GGD dat het toch de voorkeur had om scholen weg te houden van drukke verkeerswegen. "De filters werken goed, ze zorgen voor 40 procent minder roet," zegt GGD-onderzoeker Saskia van der Zee. "Althans, als je ze netjes onderhoudt."

Precies dat was het probleem: de filters werden niet op tijd vervangen en raakten verstopt. De ventilatie bracht daardoor dan nauwelijks nog frisse lucht binnen, waardoor gezondheid én leerprestaties achteruit gingen.

Onderhoudscontract
Dit probleem werd ondervangen door de scholen bij de subsidieregeling meteen te verplichten een onderhoudscontract voor tien jaar af te sluiten. De 7e Montessorischool, pal naast de A10 in West, kreeg in 2013 al fijnstoffilters, die twee keer per jaar worden gereinigd.

"Ouders vragen vaak bezorgd naar fijnstof, ik verwijs dan naar dat goede filtersysteem," zegt directeur Eva Meilof.

In de 'fijnstofzone' zijn de afgelopen vier jaar twintig scholen op die manier aangepakt. Nog eens achttien scholen voldeden al aan de eisen, omdat ze eerder ventilatiesystemen hadden gekregen. Een handjevol scholen onderzoekt de mogelijkheden nog. Een groep van zeventien scholen wordt later aangepakt omdat ze toch wachten op renovatie of nieuwbouw.

Maar ook buiten de directe omgeving van drukke wegen hebben basisscholen en middelbare scholen betere ventilatiesystemen gekregen. In totaal zijn 111 scholen onderhanden genomen voor het Gezonde Scholenprogramma van onderwijswethouder Simone Kukenheim. De scholen worden meteen gecompenseerd voor de hogere stroomrekening die ze hebben door de filtersystemen.

Verbetering
Toch blijft het een investering. Zo koos basisschool De Kinderboom aan de drukke Johan van Hasseltweg in Noord niet voor filters. Over drie jaar verhuist de school naar een nieuw gebouw.

"Ik stop het geld liever in onderwijs, dan in een oud gebouw," zegt directeur Alex Bakker. "En de kinderen wonen hier zelf in de buurt en ze spelen buiten, wat moet je dan met filters binnen?"

Een filtersysteem is inderdaad niet zaligmakend, erkent Van der Zee. Ze werken ook niet tegen uitlaatgassen als stikstofdioxide. Minder uitstoot van het verkeer blijft de beste oplossing. "Met het oog op de gezondheid hebben we liever ook geen nieuwe woningen langs drukke wegen."

Amsterdam doet al meer dan andere gemeenten met de richtlijn die nieuwe scholen weert uit de buurt van drukke wegen. "Maar in bestaande scholen moeten we roeien met de riemen die we hebben. Fijnstoffilters zijn per definitie second-best. Maar ze zijn absoluut een verbetering."

Lees ook: Vervuiling door ultrafijnstof meten met blaaskracht

In Amsterdam hebben inmiddels 111 scholen betere ventilatie­systemen gekregen Beeld Laura van der Bijl/Het Parool
In Amsterdam hebben inmiddels 111 scholen betere ventilatie­systemen gekregenBeeld Laura van der Bijl/Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden