Fietsers bedienen groene straatlantaarns in Westelijk Havengebied

Via een eigen stroomnet op groene energie verlichten ledlampen een fietspad in het havengebied. Het net blijkt zo zuinig dat het geschikt lijkt voor de hele haven.

De stroom voor 42 lantaarnpalen langs het Atlaspark wordt ter plekke opgewekt met zonnepanelen en windmolens Beeld Rink Hof

Voor wie niet beter weet, is dit gewoon een fietspad diep in het Amsterdamse Westelijk Havengebied. Maar wie beter kijkt, ziet dat er zonnepanelen op het water drijven. Fietsers kunnen de straatlantaarns straks met een app op hun smartphone bedienen. De haven en energiebedrijf Eneco spreken al trots van het eerste fietspad dat zichzelf verlicht. Alle benodigde energie voor de 42 lantaarnpalen langs het Atlaspark wordt ter plekke opgewekt.

Daarvoor zorgen de twee zonnepanelen die ronddobberen in een afwateringsgeul. Op het water draaien ze mee met de zon, waardoor de energieopbrengst des te hoger uitvalt. Ook wekken ze meer stroom op doordat het water zorgt voor koeling en reflectie. De batterij vult zich zo de hele dag met energie. Voor dagen met weinig zon is een klein windmolentje toegevoegd.

Havengebied verlichten
Het is een proef, maar de haven is enthousiast. Stroomkosten zijn er niet meer en ook in de aanschaf zijn deze straatlantaarns goedkoper. Wat ook scheelt: anders dan de traditionele straatlantaarns werken ze op gelijkspanning, precies de manier waarop zonnepanelen de elektriciteit aanleveren, zodat omzetting naar wisselspanning niet meer nodig is.
Vooral die combinatie van lokaal opgewekte stroom op een eigen gelijkspanningsnet is bijzonder.

"Dit is een uniek systeem, we zijn er enorm trots op," zegt operationeel directeur Koen Overtoom van het havenbedrijf. Langzaam maar zeker wil hij de proef uitbreiden om op den duur het hele havengebied op deze manier te verlichten. Hij moet daarvoor nog met Rijkswaterstaat en de gemeente in de slag, maar volgens zijn berekeningen is het rendabel.

Beeld Het Parool

Veiliger en efficiënter
Voor de ledlampen is maar weinig energie nodig. Het havenbedrijf wil toch al meer wind- en zonne-energie en denkt daarbij ook aan het uitgestrekte dakoppervlak van de pakhuizen in de haven. "We hebben de ambitie uitgesproken om in 2020 honderdduizend vierkante meter zonnepanelen te hebben."

Behalve voor de binnenverlichting moet dat meer dan genoeg zijn om ook de straatverlichting te laten branden. Daarnaast zijn de straatlantaarns bij uitstek geschikt voor andere innovaties waar het havenbedrijf mee bezig is. Overtoom ziet al helemaal voor zich dat ze zich laten combineren met sensoren, zoals de e-noses (elektronische neuzen), die de haven gebruikt om stankoverlast vast te stellen. "Wat is er nu nauwkeuriger verspreid over een gebied dan de lantaarnpalen?"

Minder materiaal
Het aansluiten van sensoren kan hier zo goed doordat de stroomkabel bruikbaar is voor het doorgeven van signalen. Gelijkspanning is daarvoor veel beter geschikt dan wisselspanning, zegt Wilfred Akerboom van Enecodochter Luminext, dat de technologie achter het fietspad heeft ontwikkeld.

Maar het gelijkspanningsnet betaalt zich vooral uit omdat minder materiaal nodig is. "De kabels zijn meer dan de helft dunner. Omzetten naar wisselstroom hoeft niet meer. Daardoor is minder elektronica nodig en die gaat ook nog langer mee." Kabels en leidingen trekken naar het hoofdstroomnet is ook niet meer nodig. De lantaarnpalen zijn zelfs veiliger omdat gelijkstroom het mogelijk maakt een aardlekschakelaar toe te voegen.

Zelf instellen
"Ledlampen doen het ook echt beter op gelijkstroom." Anders dan gewone straatlantaarns kunnen ze bovendien efficiënter gedimd worden, met alle extra besparingen van dien diep in de nacht als de haven uitgestorven is.

Vandaar ook de app die vanaf het voorjaar in gebruik komt. Daarmee kunnen fietsers zelf instellen hoe ze de verlichting willen hebben als zij passeren. Afhankelijk bijvoorbeeld van de tijd van het jaar en de weersomstandigheden of als ze zich onveilig voelen, kunnen ze de lampen extra fel laten oplichten.

Wie allemaal toegang krijgen tot de app, is aan het havenbedrijf, zegt Akerboom. Maar de techniek is er al. "Als je de app aan hebt staan, word je herkend door het systeem. En zolang je in de buurt bent, op tien of twintig meter, branden de lichten zoals jij dat wilt."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden