Plus Kunstkosten

Festival Afrovibes: 'We vragen nu heel veel van onze mensen'

Hoe overleven instellingen die geen structurele subsidie uit het Kunstenplan meer krijgen? Festival Afrovibes hoopt niet op nare verrassingen bij de kaartverkoop.

Bob Meijs Beeld Ivo van der Bent

Bob Meijs had eigenlijk gehoopt dat hij al een stapje terug had kunnen doen. "Dat was het idee. Wij, de wat oudere, witte oprichters van het festival treden wat naar de achtergrond en jonge, diverse mensen nemen de organisatie op zich."

Het mocht helaas niet zo zijn, want Afrovibes, een jaarlijks festival dat in het teken staat van hedendaagse Afrikaanse kunst, is sinds dit jaar niet meer opgenomen in het Kunstenplan van de gemeente Amsterdam. Dat houdt in dat het festival geen structurele subsidie meer ontvangt, maar het moet hebben van projectsubsidies.

Concreet: elk jaar staat een nieuwe editie van het festival op de tocht en moet het hele traject van financiering opnieuw worden doorlopen. Personeel kan geen zekerheid worden geboden. Een functie die eigenlijk vier dagen per week telt, kan slechts voor twee dagen worden uitbetaald.

"We vragen nu heel veel van onze mensen," zegt Meijs. "Zonder hun inzet hadden we sowieso niet kunnen voortbestaan. Afrovibes is er nog steeds. Het is ook nooit een optie geweest om niet door te gaan. Maar er zitten wel grote consequenties aan."

Nieuwe editie in Groot-Brittannië
Afrovibes werd in 1999 opgericht op initiatief van de Zuid-Afrikaanse artiest Raymond ­Matinyana, die Bob Meijs en medebestuurslid Azim Koning erbij betrok. Het was Matinyana's bedoeling om, in eerste instantie, Zuid-Afrikaanse kunsten naar Nederland te brengen.

Later werd dat uitgebreid naar heel Afrika. Op 28 september begint de 14de editie van het festival, dat in vier steden staat. Naast Amsterdam zijn dat Den Haag, Rotterdam en Utrecht. Het programma bestaat uit, onder andere, dans, theater, beeldende kunst en mode. Er zijn plannen voor een nieuwe editie in Groot-Brittannië, waar Afrovibes eerder ook werd georganiseerd.

Eén van de vragen die het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) vorig jaar stelde aan Afrovibes was wat de 'meerwaarde en noodzaak' voor Amsterdam is van een festival dat zich richt op Afrikaanse kunsten. "Dat vonden wij een heel rare vraag," zegt Meijs. "Echt, daar snapt niemand hier iets van. We zijn een heel diverse stad met een diverse bevolking. Zo'n vraag maakt van Amsterdam een stad die die diversiteit slechts met de mond belijdt."

Een van de pijlers van het AFK-beleid is juist dat het zich inzet voor diversiteit in het kunstenaanbod in de stad. Ook wordt het aangemoedigd om als instelling niet alleen in het stadscentrum te programmeren, maar ook daarbuiten.

Samenwerking
Des te onbegrijpelijker vinden ze het bij Afrovibes dat de meerjarige subsidieaanvraag niet is toegekend. Het festival kent, buiten het stadshart, al jaren een samenwerking met, onder meer, het Bijlmer Parktheater. En dit jaar staat het grootste deel van het programma in de Tolhuistuin in Noord.

"Na het festival vorig jaar kregen we van DeLaMar een uitnodiging om te komen praten," zegt Meijs. "Ze waren geïnteresseerd om een deel van het festival daar te laten plaatsvinden. Ze zeiden: 'wij willen een diverser publiek aanspreken, maar dat is moeilijk. Jullie lukt dat'."

De samenwerking ging uiteindelijk niet door, maar Meijs wil maar zeggen: de halve kunstenwereld worstelt met het bereiken van diverser publiek en voor Afrovibes is dat kat in 't bakkie. Waarom dan geen subsidie? Saillant detail: het publiek van Afrovibes werd bij de aanvraag vorig jaar door het AFK zelfs geprezen. 'De samenstelling van het publiek is interessant; jong en divers en grootstedelijk,' aldus het rapport. De projectsubsidieaanvraag voor Afrovibes dit jaar (het gaat dan om eenmalige subsidie) is bovendien wel goedgekeurd. De verstrekker? Het AFK.

Geen nare verrassingen
Het is de bedoeling dat Afrovibes volgende jaren terugkeert. Meijs zegt dat dat kan. Het enige is dat er dan geen nare verrassingen moeten komen in de kaartverkoop dít jaar. "Zonder structurele subsidie zit je altijd in onzekerheid. Het is natuurlijk goed om minder afhankelijk van subsidie te zijn, maar wij zijn geen groot commercieel festival, dus dat kan bijna niet."

Afrovibes zal zelf geen grootschalige voorstellingen meer maken. Tot vorig jaar had Afrovibes daar nog de financiële ruimte voor, maar dat houdt nu op.

Het maakt het festival voor komende edities afhankelijker van wat er - toevallig - al gemaakt wordt. Dat is niet per se een probleem, maar het mooist is het natuurlijk als je zelf iets kunt toevoegen aan het bestaande aanbod en bijvoorbeeld rond een thema kunt werken.

Zo maakte Jay Pather, artistiek leider van Afrovibes, een voorstelling voor de editie van dit jaar over het slavernijverleden van Nederland in Zuid-Afrika. In De Balie wordt daaromheen een debatprogramma georganiseerd. Het is allemaal te zien vanaf 28 september. Dan begint de volgende editie van het festival.

Dit is deel drie van een serie over culturele instellingen die niet meer in het Kunstenplan zijn opgenomen.

Lees ook deel 1: Directeur Bijbels Museum: 'Hier vind je verstilling'
En deel 2: Frederieke Cannegieter: 'Je kunt nu een marionet adopteren'
En deel 3: Directeur Pakhuis de Zwijger: 'Alles doen we ad hoc'

Kunstenplan

Sinds vorig jaar kent het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK) subsidies toe aan culturele instellingen in Amsterdam. Eerder deed de gemeente dat.

Het Kunstenplan, dat telkens voor vier jaar geldt, wordt standaard overvraagd. Voor 2017-2020 was er voor 40 miljoen euro aan structurele subsidie aangevraagd. Het AFK had 21,4 miljoen euro te verdelen.

Afrovibes had voor de huidige periode (2017-2020) 120.000 euro per jaar aangevraagd. In de vorige periode (2013-2016) kreeg het festival 49.950 euro per jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden