Schuim

Feestje van de dag: lopen door een opengesneden lijk

Hans van der Beek doet elke dag verslag van feesten, presentaties en andere belangrijke bijeenkomsten in Amsterdam. Vandaag: de 3D-reis naar De Anatomische Les van dr. Nicolaes Tulp.

Geert-Jan Borgstein en Martijn Ruding van het Mauritshuis, met de gepastineerde arm. Ruding: .Niet rood, wat je verwacht, maar hazenboutkleurig.' Beeld Schuim

Zonde, ik kom eigenlijk nooit in de Waag en met mij geen enkele Amsterdammer. Terwijl het een werkelijk schitterende plek is, veel historie ook.

Nieuw voor mij: hier gaf dr. Nicolaes Tulp zijn anatomische les, door Rembrandt vereeuwigd.

Er wordt wel meer nieuw voor mij deze ochtend. Ik ga straks in 3D door dat schilderij wandelen.

Eerst maar een kopje koffie.

Het is stampvol in de kleine metselaarsgildekamer, in de toren rechts van dat malle restaurant. Meer mensen vonden dit een leuk idee.

We krijgen een kort medisch-historisch college van chirurg Frank IJpma. In de zeventiende eeuw organiseerde het chirurgijnsgilde eens per jaar een openbare anatomische les. Dat deden ze in de winter, dan was het lijk langer bruikbaar. Een hoop mensen kochten daar een kaartje voor.

De opengesnedene op het schilderij is Adriaan Adriaansz, een draaideurcrimineel. Hij had geprobeerd een mantel te roven en zijn slachtoffer bijna doodgeslagen. Daarna werd hij opgetakeld met 200 kilo aan zijn benen en gebrandmerkt. Adriaan bekende alles.

Hij werd opgehangen en kwam ­terecht in een van de beroemde schilderijen van Rembrandt. IJpma: "Anatomisch is het schilderij vrij goed. Rembrandt moet de beschikking hebben gehad over een echte arm om het zo goed te kunnen schilderen."

Technici van Capitola hebben lookalikes gefotografeerd, met zeshonderd spiegelreflexcamera's tegelijkertijd, en daar zijn 3D-modellen van gemaakt. Ik vertel het een stuk simpeler dan het was.

We gaan met een stenen wenteltrap een verdieping omhoog, naar het vroegere anatomische theater, waar die smeerpijperij daadwerkelijk plaatsvond. De tribunes zijn er niet meer.

De les is te zien op een iPad - ook thuis via de app Rembrandt Reality - en met een speciale bril, de Magic Leap. Ik moet er wel mijn eigen brilletje voor afzetten.

Schuimverslaggever Hans van der Beek. Beeld Linda Stulic

De Leap hapert. De instructeur: "Door deze kamer vol mensen pakt hij het even niet. De bril is nog in ontwikkeling."

Een bril die van slag raakt van te veel mensen, voor een alphajongen is dit allemaal niet meer te volgen.

Even later lukt het toch. Door de bril zie ik gewoon mijn omgeving, maar daarbinnen is het schilderij in 3D geprojecteerd.

Opeens sta ik schouder aan schouder met Adriaen Slabber, links van de snijtafel. Ik buig voorover naar de opengesneden arm.

Getverdegetver. Die pees wordt net doorgeknipt.

Daarna loop ik door het lijk, ter ­afsluiting.

Er is me ook nog een echte arm beloofd. Die ligt op een witte zuil, met knookjes, pezen, lappen vlees en alles. Het geheel is gepastineerd.

Ze waren inderdaad een stuk kleiner vroeger. Deze arm komt tot halverwege mijn onderarm. Ik heb dat gemeten.

Tips? Mail naar schuim@parool.nl

Wat 3D-reis naar De Anatomische Les van dr. Nicolaes Tulp
Waar De Waag, Nieuwmarkt
Wie Emilie Gordenker, Frank IJpma, Cees Dingler, David Robustelli, Geert-Jan Borgstein, Martijn Ruding
Wanneer dinsdag 12 maart, 10.00 tot 12.00 uur

Drank en spijs *
Sfeer ***
Hans liep nooit eerder door een opengesneden lijk

Instructeur Jimmy Vermeulen (Capitola) en Vera Weterings (Hereditas Nexus), die het ook niet kan laten voorover te buigen naar de opengesneden arm. 'Je komt echt heel dichtbij.' Beeld Schuim
David Robustelli en Cees Dingler van Capitola. Dingler: 'Dit is een scène, een ervaring, daar wil je bij zijn.' Beeld Schuim
Chirurg Frank IJpma en Emilie Gordenker, directeur van het Mauritshuis: 'Onze schilderijen zijn oud, wij niet.' Beeld Schuim
Peter Lasschuit, de man van cultuurblogger Marianne Visser van Klaarwater (r), bekijkt Rembrandt Reality op de iPad. Met Rinske van Sonsbeek (Capitola). Beeld Schuim
Daan Doesborgh (Vrij Nederland): "Hoeveel glaasjes? Heb je de speculaasjes al geproefd?" Met Bryan Groothuis (Man Man Magazine). Beeld Schuim
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden