Plus

Fantastische films lenen zich uitstekend voor architectuur

Op het 32ste Imagine filmfestival staat de vormgeving van dromen en nachtmerries in sciencefiction en horrorfilms centraal. In de fantastische film maakt de stijl het verschil.

MetropolisBeeld -

Het is wat gechargeerd, maar vooruit: inhoudelijk willen genrefilms nogal eens op dezelfde vertrouwde verhalen en formules leunen. Dat hoeft echter geen bezwaar te zijn, indien filmmakers hun creativiteit, talent en visie in de uitwerking botvieren, en in hun stijlopvatting juist wel nieuwe wegen verkennen.

De fantastische filmgenres lenen zich daar uitstekend voor, want de verbeelding wordt er niet beteugeld door logica, natuurwetten of realiteitszin. Dat Imagine daarbij een verband met dromen en nachtmerries suggereert, ligt voor de hand. Verrassender is dat het festival binnen het thema van deze editie de nadruk legt op architectuur.

Sporen
Sinds de spectaculaire grootstedelijke toekomstvisioenen in Fritz Langs klassieker Metropolis (1927) wordt de fantastische film als een proeftuin en inspiratiebron voor architecten beschouwd. Toen Langs miljoenenstad met zijn hemelhoge woontorens en ondergrondse machine­kamers als maquette in een Berlijnse studio werd geconstrueerd, liet de invloed van speelfilms al tastbare sporen na op architectuur in Rome.

Architect Gino Coppedè kopieerde elementen van een tempeldecor uit de Italiaanse spektakelfilm Cabiria (1914), over de Punische Oorlogen in de derde eeuw voor Christus. Hij gebruikte ze voor een monumentale toegangspoort bij een van zijn villa's aan de Piazza Mincio.

Het Quartiere Coppedè in Rome is tegenwoordig niet alleen een bezienswaardigheid voor architectuurliefhebbers, maar ook voor horrorfans. Regisseur Dario Argento wist de Cabiriapoort uit te buiten als dramatische locatie voor zijn film Inferno (1980). In het duistere oeuvre van de Italiaan vervullen architectonische hoogstandjes vaak een sfeerverhogende rol, maar in deze briljant gestileerde heksenfilm wordt architectuur ook tot thema verheven.

Samenzwering
Een architect die op basis van alchemistische principes werkt, maakt deel uit van een occulte samenzwering, afkomstig uit Argento's barokke meesterwerk Suspiria. Ook in die film, drie jaar voor Inferno uitgebracht, combineert de regisseur markante bouwwerken in Italië en Duitsland met uitzinnig gestileerde interieurs. Die laat hij bouwen in de studio.

De architect in Ben Wheatleys High-Rise, een sleutelfilm in het Imagine themaprogramma, werkt niet met een occulte agenda, maar op basis van sociaal-maatschappelijke overtuigingen. De door Jeremy Irons vertolkte hemel­bestormer bouwt een woontoren die het principe van de Britse klassenmaatschappij in beton giet. Net als in Metropolis zit het gepeupel beneden en wonen de machtige rijken boven. Voor zichzelf claimt de architect de hoogste verdieping. Het zal niet verbazen dat ook hier een revolte uitbreekt, want zo gaat dat toch altijd in sciencefiction?

Superhelden
De brutalistische betonkolos in Wheatleys film is een naar de grootstedelijke Britse hoogbouw knipogende illusie, die met behulp van digitale trucages en studiodecors tot stand kwam. In twee masterclasses op het festival worden beide methodes toegelicht door ervaren vakmannen uit zeer verschillende filmwerelden.

Imagine Film Festival

Wanneer 14 t/m 24 april
Waar Eye
Informatie www.imaginefilmfestival.nl

Beeld uit Borgman van Alex van WarmerdamBeeld -

De Amerikaan Ashuman Prasad vond als architect zijn weg naar Hollywood, waar hij als vormgever van filmdecors meewerkte aan de peperdure superheldenfilms Captain America: the winter soldier en Batman v Superman: dawn of justice. ­Prasad schept bouwwerken en ruimtes die een expressieve draai aan de werkelijkheid geven, zoals dat ook in strips gebeurt, maar zal zijn eigen visie ongetwijfeld ondergeschikt moeten maken aan die van de regisseurs en producenten.

Ambachtelijke aanpak
Alex van Warmerdam opereert in een ander, kleinschaliger milieu. Hij kan daarom een herkenbaar eigen stempel op de architectuur in zijn films drukken. "Filmen is bouwen," verklaarde hij op de locatie waar zijn betonnen blokkendoosvilla voor Borgman met hamer en spijkers uit spaanplaat werd opgetrokken. Die ambachtelijke aanpak droeg er toe bij dat Van Warmerdam zich binnen de Nederlandse film kon ontwikkelen tot een begenadigd stilist, die elk filmgenre naar zijn hand kan zetten.

Borgman is onmiskenbaar een volbloed Van Warmerdam, maar het is ook een horrorfilm, waarin gevallen engelen of duivels een gezin binnendringen om het te verwoesten en de kinderen te corrumperen.

De maker was de eerste om toe te geven dat het idee van een sinistere indringer en de afbraak van het gezin geen origineel uitgangspunt is. Hij huldigt de stelregel dat het er niet om gaat wat je als filmmaker doet, maar hoe je dat doet. En daar ligt ook de crux bij genrefilms, waarin beproefde thema's en oeroude verhalen keer op keer in nieuwe verschijningsvormen voorbij kunnen komen, en de stijl het verschil maakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden