Plus

Eye In The Sky maakt morele vraagstukken in oorlogvoering tastbaar

Regisseur Gavin Hood neemt moderne manier van oorlog voeren onder de loep met een verhaal over een drone aanval. Mag een reddingsactie het leven kosten van onschuldige burgers in de wijk en met welke politieke en militaire gevolgen moeten de leidinggevenden rekening houden?

Kolonel Helen Mirren heeft de leiding over de operatieBeeld Keith Bernstein

"Ze verwijzen naar boven." Dat is het eufemisme dat in Eye in the sky keer op keer terugkomt. Oftewel: degene die de beslissing zou moeten nemen, durft dat niet, en verwijst door naar zijn meerdere.

De beslissing die moet worden genomen in Gavin Hoods thriller - een oorlogsfilm en politiek achterkamerdrama ineen - is dan ook een netelige. Het afschuiven draait om een Britse militaire operatie op Keniaans grondgebied, gesteund door een Amerikaanse drone - het 'oog in de lucht' uit de titel. De bedoeling is om een groep terroristen van al-Shabaab gevangen te nemen: een echtpaar met Brits paspoort, plus twee recente bekeerlingen uit Engeland en Amerika.

Slachtoffers
De operatie is tot in de puntjes voorbereid, totdat de doelwitten hun plannen omgooien. Ze verplaatsen zich naar een huis diep in een door de terroristen beheerste wijk, onbereikbaar voor de grondtroepen die klaarstonden. Vervolgens toont haastig geïmproviseerde surveillance dat de groep bomgordels klaar heeft liggen voor haar twee nieuwe rekruten.

En dan begint het gekonkel. Het oog in de lucht heeft ook wat hellevuur aan boord, en kan deze hooggeplaatste doelwitten met precisie uit de weg ruimen. Maar mag de arrestatiemissie worden uitgebreid tot een terdoodveroordeling? Zelfs als dat betekent dat er een bom op een drukbevolkte woonwijk moet worden gegooid? En zelfs als vrijwel zeker is dat een jong meisje (Aisha Takow) één van de onschuldige slachtoffers zal worden?

Eye In The Sky

Regie Gavin Hood
Met Helen Mirren, Alan Rickman, Aisha Takow
Te zien in Filmhallen

Recente films als Good kill van Andrew Niccol en David Verbeeks uitstekende Full contact richtten zich al uitgebreider op de tol die onpersoonlijk moorden van een afstand kan hebben op een drone-schutter. Ook in Eye in the sky speelt dit een rol, via de relatief onervaren Amerikaanse piloot Steve Watts (Aaron Paul), maar regisseur Gavin Hood werpt een wijdere blik op oorlogsvoering in het digitale tijdperk, waarin degenen die de beslissingen nemen verder dan ooit verwijderd zijn van de gevolgen die hun acties hebben.

Politieke gevolgen
In realtime toont Hood de politieke machinaties, met mensen die gezeten achter computerschermen volgen en bepalen wat er aan de andere kant van de wereld gebeurt. Voor kolonel Katherine Powell (Helen Mirren), die vanuit haar bunker de leiding over de operatie heeft, en luitenant-generaal Frank Benson (Alan Rickman, heerlijk nurks in de laatste rol die hij opnam voor zijn vroege dood eerder dit jaar) is duidelijk wat er moet gebeuren.

Maar het gooien van die bom is niet alleen een militaire keuze. Hij heeft ook juridische en vooral politieke gevolgen, en dus moeten de openbaar aanklager en minister die de operatie volgen vanuit een politiek achterkamertje er ook hun zegje over doen. En vervolgens hun meerderen, en de meerderen van die meerderen.

Door effectief heen en weer te schakelen tussen de actie in Kenia en het getouwtrek in Westminster, houdt Hood de vaart erin. Subtiel benadrukt hij telkens de menselijke gevolgen die de beslissingnemers over het hoofd zien. Steeds overschaduwt een nieuw moreel vraagstuk het vorige, dat eigenlijk nog niet helemaal doordacht was. Zo schuift ook voor de kijker de grens stukje bij beetje op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden