PlusPunt voor punt

Erfpacht voor altijd afkopen maakt eind aan verrassingen

Het meer dan 120 jaar oude erfpachtstelsel van Amsterdam ­verandert fundamenteel van aard.

De zogenoemde buurtstraatquote bepaalt welk percentage van die WOZ wordt gebruikt om de grondwaarde vast te stellenBeeld ANP

1. Wat is erfpacht eigenlijk?

De meeste Amsterdammers die een huis kopen, krijgen de grond waarop de woning staat er niet bij. Die blijft in handen van de gemeente.

Huizenbezitters betalen de gemeente een bedrag, canon genoemd, voor het recht op die grond te mogen wonen. Uitgezonderd zijn huizen die op 'eigen grond' staan, zoals een groot deel van de grachtengordel, aangelegd voordat het huidige stelsel inging.

2. Wat gaat er veranderen?

Het gemeentebestuur gaat het huidige stelsel aanpassen. Huizenbezitters kunnen vanaf de tweede helft van dit jaar kiezen voor zogenoemde eeuwigdurende erfpacht.

Op dit moment kan een huizenkoper de erfpacht voor een bepaalde termijn, bijvoorbeeld vijftig jaar, afkopen. Of hij betaalt over die periode een jaarlijkse canon.

Als die vijftig jaar zijn verstreken, wordt de erfpacht opnieuw vast­gesteld. Als de waarde van de grond in die jaren is gestegen, wat in het populaire Amsterdam meestal het geval is, kan de nieuwe erfpacht soms wel vijf of zes keer hoger uitvallen.

Om dit soort verrassingen tegen te gaan, kunnen huizenbezitters ervoor kiezen de erfpacht voor altijd af te kopen, of een jaarlijkse canon te betalen, die dan alleen maar stijgt met de inflatie. De keuze is vrijwillig; erfpachters hoeven niet over te stappen.

3. Hoe wordt de nieuwe erfpacht ­berekend?

De berekening bestaat uit twee componenten: de WOZ-waarde van een woning en een waardering voor de straat. De WOZ-waarde wordt elk jaar vastgesteld.

De zogenoemde buurtstraatquote bepaalt welk percentage van die WOZ wordt gebruikt om de grondwaarde vast te stellen. Voor populaire buurten geldt een hoge quote, voor het centrum vaak meer dan 40 procent, voor straten daar buiten een veel lager percentage, aflopend tot 5 procent.

Een voorbeeld: u woont in een huis in West, met een WOZ-waarde van 215.000 euro. De buurtstraatquote is 35. Dan is de grondwaarde 35% van 215.000 euro: 75.250 euro.

Daar gaat een korting van tien procent vanaf. De grondwaarde voor erfpacht komt uit op 67.725 euro. De eigenaar kan dan kiezen voor 1619 euro canon per jaar, die stijgt met de inflatie. Of een afkoopsom van 27.000 euro.

Voor mensen die dit jaar beslissen, geldt de WOZ-waarde uit 2014. Daarna wordt de WOZ-waarde van 2 jaar eerder aangehouden. Dat betekent dat voor mensen die in 2018 overstappen de (hogere) WOZ-waarde van 2016 geldt.

4. Gaat iedereen erop vooruit?

Dat kan wethouder Eric van der Burg niet beloven. Maar als het in individuele gevallen echt heel slecht uitpakt kan de buurtstraatquote altijd nog worden aangepast. Koen de Lange, voorzitter van Stichting Erfpachters Belang Amsterdam (Seba), denkt van niet. Hij noemt het nieuwe stelsel 'een ordinaire prijsverhoging'.

5. Komt er een referendum?

Koen de Lange acht dat 'hoogst waarschijnlijk', zei hij in een eerste reactie. Seba heeft in een eerder stadium al zo'n 36.000 handtekeningen opgehaald, genoeg om een referendum aan te vragen. Volgens De Lange zijn die nog geldig. Een referendum zal voor vertraging zorgen.

Zie ook: Amsterdammers kunnen kiezen voor eeuwigdurende erfpacht

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden