Er waren al jaren aanwijzingen over hand van Iran in liquidaties

Hoewel al lang sterke aanwijzingen bestonden dat Iran twee staatsvijanden heeft laten liquideren in Almere en Den Haag, duurde het tot dinsdag voor in EU-verband maatregelen werden genomen tegen het land.

Blok: Iran zat achter moorden in Nederland Beeld anp
Blok: Iran zat achter moorden in NederlandBeeld anp

De Europese Unie legt Iran mede op aandringen van Nederland sancties op omdat het Iraanse regime volgens veiligheidsdiensten de hand had in liquidaties van staatsvijanden in onder meer Almere (2015) en Den Haag (2017).

Zo is 'de Nederlandse soevereiniteit op flagrante wijze geschonden', wat 'onaanvaardbaar' is. Dat schrijven ministers Stef Blok (Buitenlandse Zaken) en Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) aan de Tweede Kamer.

Het Parool berichtte in mei vorig jaar dat de 56-jarige Iraanse Nederlander die op 15 december 2015 is doodgeschoten voor zijn rijtjeshuis in Almere niet de elektriciën 'Ali Motamed' was voor wie hij doorging, maar de in Iran ter dood veroordeelde aanslagpleger Mohammad Reza Kolahi Samadi.

Hij was in Nederland onder een schuilnaam een nieuw leven begonnen.

Bomaanslag in teheran
Hij wordt beschouwd als hoofdverantwoordelijke voor de bomaanslag op 28 juni 1981 op het hoofdkwartier van de Islamitische Republikeinse Partij in Teheran, tijdens een top van partijleiders.

Bij die 'grootste aanslag in de politieke geschiedenis van Iran' vielen 73 doden, onder wie opperrechter ayatollah Mohammad Behesthi, de tweede man achter ayatollah Ruhollah Khomeini toentertijd, en vier ministers.

De aanslag wordt jaarlijks nog altijd groots herdacht.

Moord in Almere
Voor de uitvoering van de moord in Almere zitten de Amsterdammers Anouar A. (27) en Moreo M. (35) vast. Zij worden berecht in de strafzaak Marsman I (vernoemd naar de Hendrik Marsmanstraat in Almere waar de liquidatie plaatsvond).

Een tweede rechercheteam onderzoekt onder de codenaam Marsman II de betrokkenheid van Naoufal 'Noffel' F. (37) - vermoed moordmakelaar en kopstuk in de Amsterdamse onderwereld - en diens Pakistaans-Amsterdamse rechterhand Muhammed S. (30). Justitie gaat er van uit dat zij de moordenaars hebben aangestuurd.

In november 2017 werd in Den Haag de Iraanse activist Ahmad Mola Nissi (52) vermoord. Hij leidde vanuit Nederland de Arab Struggle Movement for the Liberation of Ahwaz - die wil dat de provincie Khuzistan onafhankelijk wordt van Iran.

Staatsvijanden
Hoewel al lang sterke aanwijzingen bestonden dat Iran de twee staatsvijanden in Nederland heeft laten liquideren, duurde het tot dinsdag voor in EU-verband maatregelen werden genomen tegen het Iraanse Ministerie van Inlichtingen en Veiligheid en twee Iraniërs. Hun tegoeden zijn bevroren.

In juni waren twee medewerkers van de Iraanse ambassade in Den Haag uitgezet, maar toen wilde de regering geen helderheid verschaffen over hun vermoede link met de liquidaties.

Nederland had samen met het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Denemarken en België op EU-maatregelen aangedrongen omdat ook die landen vermoeden dat Iran 'vijandelijke acties' pleegt op hun grondgebied.

Dissidenten en deskundigen gaan er al jaren van uit dat Iran doodstraffen voltrekt her en der in Europa.

Zorgen
In hun brief aan de Tweede Kamer schrijven ministers Blok en Ollongren dat Nederland nu samen met de andere landen 'bij de Iraanse autoriteiten de ernstige zorgen (heeft) overgebracht over de waarschijnlijke betrokkenheid van Iran bij deze vijandelijke acties op Europees grondgebied'.

Dat is 'totaal onacceptabel' en 'moet onmiddellijk gestaakt worden'.
De regering wil dat Iran meewerkt aan strafrechtelijk onderzoek. 'Indien dit niet gebeurt, worden verdere sancties niet uitgesloten'. Ingewijden hebben weinig verwachtingen van dergelijke Iraanse medewerking.

Strafdossiers
De ministers zien vooralsnog te weinig redenen de informatie van de veiligheidsdiensten in te brengen in de strafdossiers over de liquidaties in Almere en Den Haag. 'De waardering van informatie binnen het strafrechtelijk bewijsstelsel is een andere dan de waardering van inlichtingen door de inlichtingendiensten.

In de nu lopende strafrechtelijke onderzoeken is de genoemde inlichtingeninformatie die duidt op bemoeienis van Iran vooralsnog niet in strafrechtelijke zin bevestigd'.

Het omstreden nucleaire akkoord met Iran speelt wat de EU betreft geen rol, schrijven Blok en Ollongren. 'In het gezamenlijke gesprek in Teheran (is) benadrukt dat deze kwesties niet verbonden zijn aan het akkoord. Zo lang Iran zich houdt aan de verplichtingen onder het akkoord zal de Europese Unie dat ook doen'.

Lees ook: Reconstructie van de moord op Ali Motamed: 'De derde dag was zijn geluk op'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden