Column

Er is een toenemende belangstelling voor hoe je nou moet sterven

Albert de Lange (57), bijna dertig jaar redacteur bij Het Parool,
is 'uitbehandeld'. Hij verkent, ongewis hoe lang, de route naar zijn aangekondigde dood.

Albert de LangeBeeld Jan van Breda

Het kan aan mij liggen, het onderwerp heeft mijn aandacht, maar ik geloof niet dat de sterfelijkheid eerder in mijn leven zo hoog op de algemene agenda heeft gestaan. Men kruipt alvast in doodskisten bij de EO, diverse kranten hebben een stervende redacteur in dienst die naar zijn dood toe schrijft, terminale patiënten zijn veelgevraagd in de media en in de praathuizen trekt het thema volle zalen: 'Sterven kan beter'.

Ik werd gevraagd aan te schuiven bij een 'diner-pensant', waar als denkrichting wordt geopperd de dood al een plaats te geven op de basisschool. De Rode Hoed wijdt binnenkort een avondje aan euthanasie, waar 'de regie over het levenseinde en de maatschappelijke implicaties daarvan' aan de orde komen.

In De Telegraaf schrijft een redactrice over haar borstkanker, in het Eindhovens Dagblad iemand over zijn longkanker en in NRC bericht Pieter Steinz over zijn laatste levensfase met ALS - hij geldt als de literator van de aangekondigde dood. Adriaan Jaeggi ging mij in deze krant voor, Martin Bril zat heel dicht op zijn dood in de Volkskrant. Publicist/arts Ivan Wolffers heeft de openhartigheid over zijn prostaatkanker tot grote hoogte gebracht. Rene Gude, deze week in het Nederlands Dagblad, heeft vast nog niet z'n laatste interview gegeven.

De berichtgeving omtrent ziekte en levenseinde is inmiddels tot genre uitgeroepen, en zo ontstaat een Droste-effect, waaraan ik hier blijmoedig bijdraag.

Voor de gezonde lezer/kijker, die nog vasthoudt aan een half besef van onsterfelijkheid en het einde graag op afstand houdt, is het niet zo gemakkelijk om langs het thema heen te leven. Ik ben daar altijd vrij goed in geweest, maar de huidige 'bespreekbaarheid' van de dood neemt in de media flinke vormen aan.

Met kanker als de grootste killer van onze tijd gaat het natuurlijk veel mensen aan. NRC wijdde er vorige week een aparte bijlage aan, waarin journalist Menno Steketee (51) een persoonlijk verhaal schreef over zijn uitgezaaide darmkanker, ook mijn ziekte. Ik kon de commerciële motieven, doorgaans drijfveer voor zo'n bijlage, niet ontdekken.

Een groeiende groep mensen realiseert zich dat je ondraaglijk lijden of dementie voor kunt zijn; het lijdzaam afwachten is verminderd. Er is toenemende belangstelling voor de vraag hoe je het doet, dat sterven. En er komt een hoop emotie bij kijken, dat vinden media altijd plezierig.

Tv-journalist Mark Bos fietste met zijn uitgezaaide prostaatkanker de Himalaya op voor zijn documentaire Retour hemel, om een brug te slaan tussen gevestigde en alternatieve genezers. Hij kreeg een ongekende voorpubliciteit en werd vervolgens ruim nabesproken in de tv-­kritieken en op de radio in het Mediaforum.

Daar mocht Jean-Pierre Geelen, tv-kijker bij de Volkskrant, toelichten wat hij eerder al schreef: alternatieve geneeswijzen maken weinig indruk op hem. In zijn krantencolumn had hij deze boodschap: 'Journalisten en publicisten hebben toegang tot de media en kunnen hun naderende dood meer 'betekenis' geven door hem publiek te maken - een voorrecht dat niet iedereen is gegund. In ruil dienen zij een zinvolle bijdrage te leveren die effectbejag of het larmoyante mijdt.'

De ombudsman van NRC, Sjoerd de Jong, schreef een paar weken geleden iets soortgelijks, maar waarschuwde voor een vertekend beeld en een ongewenste nieuwe norm: 'Want hoe zit het met mensen die hun noodlot niet op die manier kunnen of willen ondergaan?'
Ik zal een beetje op m'n woorden letten.


a.delange@parool.nl

Wil je reageren op deze column? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden