Column

Er gaapte een kloof tussen de 'anderstaligen' en mij

Theodor HolmanBeeld Jean-Pierre Jans (www.jeanpierrejans.nl)

De vader van de omgekomen Amsterdamse jihadist Achraf is vermoedelijk ongeveer vijftien jaar jonger dan ik. Aardige man. Aardige vader. Aandoenlijk.

Ik las over hem in de krant. Ik zou hem en zijn vrouw destijds Nederlandse les hebben kunnen geven.
In 1976/1977 wilde ik 'anderstaligen' onderwijzen. Waarom? Laat ik het jeugdig engagement noemen. Sartre en Mao zaten in mijn linker- en rechterachterzak.

Ik was een slechte leraar. Ik spreek nog wel eens oud-leerlingen en hun oordeel over mijn onderwijskundige kwaliteiten is niet altijd even gunstig.
Ik geloofde in antiautoritair onderwijs. ('Jullie mogen zitten waar je wilt zitten.' 'O ja? Ik zit liefst thuis, meester!')
Ik geloofde dat leerlingen zelf hun eigen onderwijs mochten kiezen. ('Ik doe vandaag niets, Hollie.' 'Is goed, joh. Het komt wel wanneer je zin hebt.')

Ik geloofde in de gelijkwaardigheid van leraar en leerling. ('Jongelui, ik heet Theodor!' 'O ja, je had beter Mousselientje kunnen heten, met al die vieze krenten in je gezicht.')
De anderstaligen in mijn klas (vmbo) waren pubers die geen Nederlands spraken. En ik moest hun dat leren.

Ik had inderdaad meer goede bedoelingen dan onderwijskundige talenten.
Ik zou duizend bloemen laten bloeien! Ik bestudeerde het Rode boekje voor scholieren.
Overigens zijn mij toen ook enigszins de ogen geopend.
Enigszins.

Ik merkte dat een enorme kloof gaapte tussen de anderstaligen en mij. Andere godsdiensten, andere normen en waarden. Ik zocht daarin mijn weg met de landkaart uit mijn marxistische schooltas.

Er was een onderklasse. Die moest nog worden geëmancipeerd. Ze waren kansarm en gewoon arm en wij hadden een taak: wij moesten solidair zijn! Maar mijn bloemen lieten hun kopjes hangen.
Waar is het misgegaan?
Was ik destijds, op mijn zoveelentwintigste, te soft?
Waarom en wanneer ben ik veranderd?

Ik denk op het moment dat ik dacht: mij treft geen blaam. Ik heb nergens schuld aan. Ze zijn volwassenen. Ze moeten hun eigen verantwoordelijkheid dragen. Hun vrijheid is ook dat ze kunnen kiezen.
Ik zag de anderstaligen in mijn lokaal zitten en dacht: het komt wel goed.
Tien jaar gingen voorbij, twintig, dertig, 35 jaar...

Zoon Achraf werd in twee maanden fundamentalist.
Nee, daaraan dragen wij geen schuld. Het is een virus waartegen we geen medicijn hebben gevonden.


t.holman@parool.nl

Wil je reageren op deze column? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden