Plus

'Entourage' Wim Jonk was splijtzwam bij Ajax

Veel betrokkenen wijten het einde van de Cruijffrevolutie bij Ajax aan de 'entourage' van Wim Jonk. Daarin figureerde zijn personal coach. Deel II van een drieluik. 'Het was één bom wantrouwen.'

Wim Jonk Beeld proshots

Tijd voor ontspanning bij Ajax. Juni 2014 spelen trainers en begeleiders een partijtje golf in Amsterdam-Noord. Na afloop op het terras houdt Bryan Roy een lofzang op Wim Jonk, hoofd jeugdopleiding. We zitten hier dankzij Wim, zegt Roy. Aan het slot schiet hij vol.

"We hadden veel meegemaakt," zegt hij achteraf over zijn emoties. "We hadden de Cruijff-revolutie doorgevoerd. We moesten leveren. En je zag de vooruitgang. Jeugdspelers werden fysiek sterker, het aantal blessures liep terug."

Een paar maanden na Roys praatje is de liefde tussen hem en Jonk bekoeld. Roy belandt op een zijspoor. Eind 2015 neemt Ajax formeel afscheid van hem.

Jonk krijgt in 2012 zeggenschap over de jeugdafdeling, na het slagen van de Cruijffcoup. Zijn rechterhand Ruben Jongkind wordt 'hoofd talentontwikkeling' en 'implementatiemanager' van het 'Plan-Cruijff'. Over de inhoud van dat plan verschillen de meningen. Cruijff stelt een keer dat het helemaal niet bestáát. Onomstreden is de focus op individuele training, zodat meer jeugdspelers doorstromen naar het eerste. Dure miskopen zijn uit den boze.

Lobbycircuit in kantine
Jonk en Jongkind voeren forse hervormingen door (zie rechterpagina), die verzet oproepen. Zeker de eerste twee jaar bekommeren ze zich niet om hun draagvlak. 'Johan' staat achter ze, dat moet genoeg zijn. Ze mijden het lobbycircuit in de kantine, de uitvalsbasis van zelfverklaarde cultuurbewakers van de club. Wel houden ze powerpointpresentaties, maar de directie toont weinig interesse. Al na een minuut of tien zijn er klachten over de lengte. Commercieel directeur Edwin van der Sar stapt eerder op.

Jonks gewoonte zich af te zonderen met een klein clubje, versterkt de argwaan. Dennis Bergkamp legt later in Voetbal International de schuld voor het 'afdrijven' van de jeugdopleiding en zijn verwijdering van Jonk bij diens 'entourage'. Bergkamp verzucht een keer tegen Jonk dat hij niet wil weten wat Jongkind vindt, maar hijzelf.

Aanvankelijk is Jonk ook close met mental coach Derk de Kloet, die ongevraagd meekomt bij gesprekken met medewerkers. De Kloet raakt uit de gratie en begin 2015 moet hij weg.

Jonk heeft dan al een nieuwe vertrouwensman: Roy Ramdjanamsingh, die communicatie- en leiderschapstrainingen geeft. 'Ik zet mensen in beweging door ze inzichten te geven in communicatie preferenties,' schrijft hij op LinkedIn. Ramdjanamsingh is vanaf 2013 Jonks persoonlijke coach. Hij zit ook aan tafel bij Jongkind en de jeugdtrainers. "Hoe raak je mensen? Daarover sprak ik met Ruben en Wim," zegt hij in een terugblik met deze krant. "Ik maakte profielen van de 35 trainers; wat voor types zijn het, hoe communiceer je met ze?"

Ramdjanamsingh doceert trainers en coacht enkele jeugdspelers. Hij is wekelijks op De Toekomst, het trainingscomplex, waar hij soms aanschuift bij vergaderingen en Jonk voorbereidt op gesprekken: wat is je boodschap, hoe ga je het zeggen? Begin 2014 moedigt Ramdjanamsingh Jonk en Jongkind aan tot een interview met VI over hun hervormingen. Ze zoeken steun voor extra investeringen. "De resultaten logen er niet om," zegt Ramdjanamsingh achteraf. "Het aantal blessures en de hersteltijd liepen terug, de doorstroming naar het eerste werd beter. Ik zei Wim: vergroot de zichtbaarheid van de opleiding." Het artikel doet de interne verhoudingen geen goed. In andere clubgeledingen versterkt het het gevoel dat Jonk de opleiding wil isoleren.

Beeld proshots

Gebedsgenezeres
In de machovoetbalwereld stuit zijn personal coach op onbegrip. Jonk introduceert Ramdjanamsingh bij directeur Marc Overmars: "Dit is Roy, hij coacht me in mijn leiderschap." Overmars verwerpt Ramdjanamsinghs aanbod met hem te praten. Hij ergert zich er al aan dat Jongkind zich steeds ophoudt in Jonks omgeving. Nóg iemand erbij is het laatste wat hij wil. Rond de directie geldt Ramdjanamsingh als een splijtzwam. Overmars noemt hem 'Greet Hofmans', de gebedsgenezeres die in de jaren vijftig een wig dreef tussen koningin Juliana en prins Bernhard.

Ramdjanamsingh, achteraf: "Men zag Wim als mijn spreekbuis. Omdat hij zich gaandeweg meer ging uitspreken."

Jonk zelf besluit weg te blijven bij het 'technisch hart', waarin enkele oud-spelers de voetbalkoers uitzetten. Ze negeren volgens hem de uitgangspunten van het Plan-Cruijff. Verzoeken om heldere functieomschrijvingen van bepalende figuren blijven onbeantwoord. Jongkind, manager scouting Jasper van Leeuwen en Ramdjanamsingh ontraden hem weg te blijven: "Ga zitten, wat kan je gebeuren?"

Maar Jonk is vastbesloten. Mede vanwege zijn absentie zegt de directie hem eind 2015 de wacht aan. Cruijff trekt zijn handen van Ajax af en naast Jonk en Jongkind vertrekken door hen gehaalde medewerkers. Ramdjanamsingh wordt ervan verdacht trainers aan te moedigen op te stappen. "In mijn exitgesprek werd gevraagd of ik trainers benaderde voor een vertrekregeling. Ik was woedend over die onterechte beschuldiging."

"Achteraf moet je zeggen: ze wilden te veel veranderen. Oude denkers hielden de innovatie tegen. Het was een constant gevecht tegen alle oppositie, één bom wantrouwen."

Er kwamen ook 'Performance'-trainers, die zich focussen op fysieke en mentale ontwikkeling en een achtergrond hebben in individuele sporten.

Trainers rouleerden, er kwam een mentorsysteem en een aparte competitie met minder spelers op kleiner veld. Ook nieuw was de afdeling methodologie, afgekeken van Barcelona. Methodologie, gemeengoed in Spanje, beoogt de jeugd langs vaste patronen te laten spelen.

In het behoudende Nederlandse voetbalwereldje stuitten de veranderingen op wantrouwen. Op De Toekomst, het trainingscomplex nabij de Arena, zeiden sceptici dat Cruijff niet moet zeuren over slechte balaannames als hij judoka's op de jeugd loslaat.

Beeld proshots

Overmaat
De cijfers duiden niet op een overmaat aan Performance, zoals werd gefluisterd. Het aantal trainingsuren van een speler die de F tot en met A doorloopt, steeg van 4500 naar 5200. Vijfhonderd van de extra uren betroffen voetbaltraining.

Dat Methodologie mede bepaalde of een speler rust moet houden, wekte irritatie, zeker als teams incompleet waren. De A2 eindigde een wedstrijd in Groningen met tien man door gebrek aan reserves. Een ander team vertrok naar Den Haag met acht spelers. IJlings opgetrommelde ouders reden met invallers achter de bus aan.

Methodologiecoördinator Matthias Kohler filmde trainingen. Sommige trainers voelden zich bespied. Ze konden in werkgroepen meepraten over de trainingsstof, maar dat deed niet iedereen.

Anno 2016 is Methodologie opgeheven en de individuele ochtendtraining ingeruild voor reguliere training. Er is nog wel een aparte jeugdcompetitie, voetbal op verschillende ondergronden en aandacht voor performance.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden