'Enquêtecommissie oordeelde te mild'

De conclusies van de raadsenquête naar de financiën in Amsterdam hadden harder gekund, stelt Tjerk Budding, hoofddocent accounting aan de VU. Vooral het college van burgemeester en wethouders liet het afweten, zei hij maandag in De Balie tijdens het stadsgesprek over de Amsterdamse financiën.

Voormalig wethouder Eric Wiebes tijdens een verhoor van de enquêtecommissie. Beeld Rink Hof

De aanwezigen hadden uiteraard al het nodige meegekregen over de raadsenquête naar de financiën in Amsterdam, maar de korte uiteenzetting die Marijke Shahsavari maandagavond in De Balie gaf, kwam desalniettemin hard aan: hoe is het mogelijk dat het zo uit de hand liep met de gemeentelijke financiën?

Shahsavari, voorzitter van de enquêtecommissie, concludeerde in haar inleiding van het Stadsgesprek, georganiseerd door De Balie en Het Parool, dat de gemeentefinanciën structureel en wijdverbreid tekortschieten, dat het bestuur niets deed en de raad verzuimde te controleren.

'Niet sexy genoeg'
De basistaken gingen fout, zoals overboekingen, het gemeentebestuur nam besluiten op basis van verkeerde informatie, greep niet in en volgde de vele adviezen en aanbevelingen uit eerdere rapporten niet op. De gemeenteraad vond financiën niet sexy genoeg, de gemeentesecretaris en ambtelijke top schoten tekort.

Daar was geen woord Spaans bij. Toch vond VU-hoofddocent Tjerk Budding dat het rapport van de commissie-Shahsavari harder had moeten zijn. En dan vooral in haar oordeel over het gemeentebestuur. "Het college heeft te weinig gekeken naar de financiën," aldus Budding.

De raad heeft weliswaar haar controlerende functie niet waargemaakt, maar staat meer op afstand sinds de invoering van het duale bestuur voor gemeenten in 2002.

Rol niet duidelijk
Budding formuleerde een aantal typisch Amsterdamse problemen. Zo was het volstrekt onduidelijk welke verantwoordelijkheden de wethouder Financiën had: moest die alleen de jaarrekening ondertekenen of ook echt financieel besturen. Het laatste natuurlijk, vindt Budding, maar dat deden de wethouders niet.

Bijkomend probleem is dat zoveel wethouders zich na 2010 met financiën hebben beziggehouden, fulltime dan wel ad-interim: Lodewijk Asscher, Carolien Gehrels, Maarten van Poelgeest, Pieter Hilhorst en nu Udo Kock. Ook de rol van de gemeentesecretaris en de algemeen directeur binnen het ambtelijk apparaat was niet duidelijk omschreven, met als gevolg dat ook zij niet in actie kwamen toen de financiële problemen zich opstapelden.

Eigen vlees
Budding wees ook op de controle. Elke gemeente laat door interne en externe partijen controle uitvoeren op de financiën. In Amsterdam is deze interne én externe controle echter in handen van dezelfde partij: Acam, de accountantsdienst van de gemeente. De vraag is of die controle hiermee voldoende onafhankelijk is, of dat de slager zijn eigen vlees keurt.

D66-fractieleider Jan Paternotte gaf aan de dubbelrol van Acam goed te zullen bekijken. Hij erkende dat raadsleden eerder moord en brand hadden moeten schreeuwen over de rommelige financiën van de gemeente. De financiële knowhow van de raadsfracties moet beter. "En niet alleen bij de financieel specialisten, maar bij ieder raadslid, want financiën is een belangrijk onderdeel in iedere portefeuille. Ik hoop dat het rapport van de enquêtecommissie een norm heeft gesteld die beklijft."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden