Plus

Energieneutraal huis van de toekomst staat in Nieuw-Sloten

Verwarming zonder aardgas, hoe doe je dat? In Nieuw-Sloten bouwde de familie Van der Putten een all electric-huis. Met veel 'grotemannen-speelgoed' werd het een huis van de toekomst.

'We hebben tot dusver meer energie gestoken in de aanleg van het dak dan ervan af is gekomen' Beeld Lieke Janssen
'We hebben tot dusver meer energie gestoken in de aanleg van het dak dan ervan af is gekomen'Beeld Lieke Janssen

Dat hun helemaal zelfontworpen huis in Nieuw-Sloten zonnepanelen zou krijgen, daar waren ze het snel over eens. De rest is Mirjam en John van der Putten zo'n beetje overkomen. Het begon ermee dat ze de zonnepanelen als één geheel op het dak wilden hebben. Gewoon, omdat het ze mooier leek.

Een dak eerst met dakpannen bedekken en dáárop zonnepanelen leggen, was ook dubbelop. "Dan betalen we twee keer voor hetzelfde dak," zegt John van der Putten. Nu zijn de 46 zonnepanelen tegelijk hun dakpannen. Die hebben vanuit de verte wat weg van de glazen, zonne-energie opwekkende leien die Teslabaas Elon Musk onlangs presenteerde.

Meer energie
Op hun huis in de zelfbouwbuurt op het terrein van de vroegere politieschool op de Sloterweg gaat het echter om een kunststof kap bekleed met een dunne film van zonnepanelen. Het plaatsen van de waterdichte onderplaten had wel veel voeten in de aarde. "We hebben tot dusver meer energie gestoken in de aanleg van het dak dan ervan af is gekomen," zegt hij lachend.

Nu alles werkt, komt er zo veel energie van het dak dat het onlogisch is die niet ook voor de verwarming te gebruiken. Hoe, dat leerde Van der Putten van zijn oud-collega Dave van Dongen, die met zijn bedrijf GreenTec Sense dit soort duurzame installaties ontwerpt.

Zo kwam van het een het ander. De cv-ketel die oorspronkelijk in de bouwplannen zat, werd vervangen door een warmtepomp: een apparaat dat warmte onttrekt aan de buitenlucht - een beetje zoals in een koelkast, maar dan omgekeerd.

All electric
In het huis wordt geen aardgas meer gebruikt, precies zoals de gemeente Amsterdam graag ziet voor alle nieuwbouwhuizen. Omdat de fossiele brandstoffen opraken en bovendien klimaatverandering veroorzaken, is de toekomst aan stadsverwarming of een all electric-huis, zoals het huis van de Van der Puttens.

Een gasaansluiting heeft het huis dan weer wel, voor het geval een toekomstige koper erg aan het koken op gas is gehecht. De Van der Puttens vinden koken op inductie een prima elektrisch alternatief. Wél hebben ze een gashaard, voor de sfeer.

Het huis blijft op temperatuur door vloerverwarming die al aan een lage temperatuur genoeg heeft, wat gunstig is voor het rendement.

Nakachelen
In 97 procent van de tijd kan de warmtepomp de boiler­vaten voor tapwater en de vloerverwarming op temperatuur houden. Alleen op de gure dagen en bij lange douches neemt een kleine elektrische boiler het over. Door de lagetemperatuurverwarming is het verschil tussen stoken en niet stoken maar een paar graden - heel gelijkmatig dus. "Het kachelt lekker na," zoals Van Dongen zegt.

Het nadeel is wel dat de verwarming trager op gang komt dan bij een cv-ketel. Het is daarom raadzaam de verwarming 's nachts nauwelijks terug te schakelen, omdat het wel even duurt voordat die weer op temperatuur is. Dat was dan weer reden om allerlei domotica in huis te halen: nieuwe snufjes die de energiehuishouding automatisch en efficiënt regelen.

Daarmee kunnen ze ook de verwarming op weg naar huis alvast hoger zetten. Nu was het vooruitzicht alles met zijn smartphone te bedienen met zo min mogelijk knoppen aan de muur toch al iets wat Van der Putten aansprak. Hij werkt als ontwikkelaar van simulatoren, waarmee bijvoorbeeld tandartsen het boren kunnen oefenen. "Het is ook wel een beetje grotemannenspeelgoed."

Beeldverbinding
Hun dochter van negen jaar oud heeft geen huissleutel. Als zij bij het huis aankomt, krijgt Van der Putten een signaal op zijn telefoon. Middels een beeldverbinding ziet hij de garagedeur, die hij op afstand voor haar opendoet. Hetzelfde geldt voor de pakketbezorger.

"Als ik kijk en ik vertrouw het wel zo'n beetje, kan hij het pakketje gewoon in de garage zetten." Dat is voor de veiligheid. Voor de zuinigheid schakelen lampen zichzelf bijvoorbeeld uit. "Hoeveel mensen komen niet thuis en ontdekken dan dat de lampen nog aan zijn?"

In de kelder en op het toilet zijn bewegingssensoren, waardoor het licht automatisch aangaat. "Dat is simpel: in de kelder is het nu eenmaal altijd donker." Ook op de overloop naar het toilet toe reageren de lampen op beweging, met dien verstande dat ze na elf uur 's avonds maar op tien procent van hun vermogen branden, zodat niet iedereen wakker wordt.

"Dat allemaal inregelen is wel iets waar je een installateur voor nodig hebt. Of je moet er zelf veel lol in hebben, zoals ik," zegt Van der Putten. Van Dongen, lachend: "Jij wilt ook graag vooroplopen. Maar het wordt ook wel steeds gebruiksvriendelijker. Nu ziet iedereen precies op een app hoeveel de zonnepanelen opleveren. Twintig jaar geleden had je geen idee."

Rechterhanden
Het vergt ook wel extra investeringen - in het geval van de familie Van der Putten zeker tienduizenden euro's - maar die verdienen zich terug. Ze wonen er nog maar twee maanden en het lijkt gelukt te zijn een nul-op-de-meterwoning te bouwen: een huis dat over het hele jaar genomen ten minste evenveel energie opwekt als nodig is voor het huishouden, waardoor ze geen energierekening meer hebben.

"Op de korte termijn is het niet de goedkoopste oplossing," zegt Van der Putten. En is het voor iedereen weggelegd, ook als ze niet twee rechterhanden hebben? Van Dongen en Van der Putten betwijfelen het. Ze hebben ook wel veel hulp gekregen van Frame Domotica, dat ook de verlichting van concertcentrum TivoliVredenburg en de Noord/Zuidlijnstations regelt.

Demonstratiewoning
"We zijn voor hen wel een soort demonstratiewoning geworden. En ik wil het maximale eruit halen. Maar ik kan me goed voorstellen dat anderen zeggen: toch maar niet." Zelfs als techneut heeft hij wel gemerkt dat het nog niet meevalt om alles wat een rol speelt bij de bouw van tevoren te bedenken, tot en met het plaatsen van de leidingen voor de domotica, de warmtebuizen en de stroomkabels naar de omvormer voor de zonnepanelen in de kelder.

"Het is een gat in de markt om dat allemaal te organiseren. Ik zou bijna zeggen: ik stap er zelf in." Een ander pronkstuk is het schakelglas in het grote venster boven de trap dat beide bovenverdiepingen vol in het licht zet. Door een kristallaag tussen de glasplaten laat het raam zich met één druk op de knop verduisteren tot zonwering, zodra het te warm wordt achter het glas.

"Er zit een soort lcd-scherm in," zegt Van der Putten. "En dat kun je dan weer automatiseren," zegt Van Dongen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden