Plus

Emile Roemer: De man die nooit piekte

Het afscheid van Emile Roemer komt niet onverwacht. De zo vriendelijke SP-leider verzilverde nooit het potentieel bij verkiezingen.

Emile Roemer woensdagochtend tijdens de persconferentie waarbij hij zijn vertrek wereldkundig maakt Beeld ANP

De ontwapenende eerlijkheid van Emile Roemer bezorgde hem als nieuwe SP-leider in 2010, als opvolger van de opgestapte Agnes Kant, een kickstart. "U kunt veel van me zeggen, maar niet dat ik te vroeg heb gepiekt", zo relativeerde hij de tot dan toe beroerde peilingen in een lijsttrekkersdebat in Carré.

De gemoedelijke Brabander wist met zijn humor een snaar te raken. Voor de SP kwam Roemer als geroepen. Na de glorieuze uitslag van maar liefst 25 zetels die de grote roerganger Jan Marijnissen in 2006 wist te behalen was het jarenlang kommer en kwel geweest.

De kar treken
Kant verkrampte bij de hooggespannen verwachtingen, de partij duikelde in de peilingen en Kant gooide gedesillusioneerd de handdoek in de ring. Wie moest de kar dan trekken? Het werd Roemer, voormalig leraar en wethouder in Boxmeer, die zijn hand opstak.

Binnen de SP - toen nog zeker een gesloten bolwerk - werd de Brabander al langer gezien als groot talent, maar voor de buitenwacht kwam de keuze voor de woordvoerder verkeer als een grote verrassing.

Als onbekende lijsttrekker positioneerde Roemer zich comfortabel in de rol van de goeiige underdog. Authentiek, strijdlustig en nog aardig ook. Ondanks tien zetels verlies, voelde de 15 zetels die hij in 2010 wist te behalen als een kleine overwinning. Hij had de schade beperkt weten te houden, en er zat nog meer in het vat.

Premiervraag
Tijdens het gedoogavontuur van VVD en CDA met de PVV ging het alleen maar verder bergopwaarts. SP klom naar recordhoogten in de peilingen, tot boven de 30 zetels, en bijna als vanzelf kwam de premiervraag aan bod. Roemer liet het zich allemaal aanleunen.

Maar tegelijkertijd kreeg de toegenomen druk vat op hem. Tijdens live uitgezonden debatten met collega-lijsttrekkers liet hij zich uit het veld slaan door ervaren debaters als Rutte en zakte hij door het ijs als het om parate cijferkennis aankwam.

Whizzkid Diederik Samsom, die als PvdA-leider met het 'eerlijke verhaal' telkens het beste of liever gezegd meest wijze jongen van de klas met het momentum aan de haal. Met de finish in zicht zette Roemer, plots verongelijkt, de duikvlucht in zicht, met wederom 15 zetels als eindresultaat. Een pas op de plaats in plaats van een stap naar de hoogste trede. Dat was slikken.

Zorgfonds
In aanloop naar de verkiezingen van 2017 kwam Roemer niet uit de negatieve spiraal. De partijleider kreeg een reeks affaires voor de kiezen. Eind 2016 wankele zijn positie al eens, omdat anonieme SP-Tweede Kamerleden zich in deze krant beklaagden over de koers van de partij.

Ze gaven -nog voor de verkiezingen dus- al aan weinig vertrouwen te hebben in een goed resultaat. Hun klacht: Roemer hamert alleen maar op zijn gedroomde Zorgfonds, terwijl hij hét verkiezingsthema migratie en de Nederlandse identiteit links laat liggen.

Roemer reageerde geheel in eigen stijl. Aimabel en vriendelijk ('ik heb leukere dagen gekend'), maar er zat al meteen gruis in de verkiezingsmotor, zoveel was duidelijk. Een sfeer van muiterij rond de fractie van de SP bleef hangen. Amper bekomen van de schrik, keken veel SP'ers verbaasd op ,toen Roemer de VVD uitsloot.

Hoewel Roemer die stap bleef verdedigen, gesteund door partijvoorzitter Ron Meyer, kon politiek Den Haag niet over de blunder uit. "Ze hebben zichzelf nu al tot de oppositie veroordeeld. Zo blijft het een partijtje aan de zijlijn,'' schamperde een collega-fractievoorzitter. De strategie mislukte: bij de verkiezingen ging de SP van 15 naar 14 zetels.

Emile Roemer en zijn opvolger Lilian Marijnissen tijdens hun persconferentie woensdagochtend in Den Haag Beeld ANP

Brandjes
Sindsdien bleef het in de achterban van de partij etteren met heibel in lokale afdelingen, gekibbel over koers en strategie. Nooit leek er complete eenheid, altijd waren er weer brandjes te blussen.

Het werd stil rond de SP en rond Roemer. Voorbijgestreefd op links door Jesse Klaver, had Roemer ingeboet aan relevantie. Zelfs de totaal geïmplodeerde PvdA wist zich na een monsterverlies met een leider Lodewijk Asscher meer te profileren de laatste tijd, met een pleidooi voor hogere lerarensalarissen en een scherpe aanval op het schrappen van de dividendbelasting.

Op papier zouden deze onderwerpen een kolfje naar Roemers hand moeten zijn, in werkelijkheid was hij de grip kwijt. Die conclusie trekt hij nu zelf ook.

Beeld ANP

Krantjes vouwen
Door nu al, 92 dagen voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar, plaats te maken geeft Roemer de partij lucht om daar met fris elan in te gaan.

Hij mag dan zelf nooit hebben gepiekt, hij is zo versmolten en loyaal met de SP, dat Roemer dat zijn opvolger gunt. En om daarbij te helpen. "Als ze me straks vragen om kranten te vouwen voor de SP, dan ga ik dat doen," zei hij begin van dit jaar. Die belofte herhaalde hij in zijn afscheidsspeech woensdagochtend. Vriendelijk als altijd zwaaide hij af. "Het was de mooiste hondenbaan die je kan hebben.''

Met een glimlach gaat hij weg. Maar vooral laat hij een herinnering achter, van de man die virtuele verkiezingswinsten nooit verzilverde.

Zie ook: Emile Roemer weg, Marijnissen nieuwe fractieleider SP

Lees ook: Nu is het de beurt aan 'de-dochter-van'

Ze was al postergirl van de partij nog voordat ze het goed en wel besefte. Op haar 4e, prijkte ze in het kinderzitje op de fiets met haar vader Jan Marijnissen, toen natuurlijk partijleider, op de verkiezingsposter van de SP in de campagne van 1989.

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 zal Lilian Marijnissen weer op de affiches afgebeeld zijn, maar nu als partijleider.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden