Emeritus hoogleraar doet aangifte tegen Hoge Raad

De Amsterdamse emeritus hoogleraar Hans-Ulli Jessurun d'Oliveira heeft aangifte gedaan tegen de voltallige Hoge Raad.

Met de aangifte drijft d'Oliveira een discussie op de spits die onder juristen al decennia sluimert en waarover in vakbladen met regelmaat is gedebatteerd.Beeld anp

Het allerhoogste Nederlandse rechtsorgaan zou in de dagelijkse praktijk voortdurend een geheimhoudingsplicht schenden en grondrechten met voeten treden.

Bij het Haagse Openbaar Ministerie heeft d'Oliveira woensdag aangifte gedaan van het schenden van het geheim van de raadkamer door de president van de Hoge Raad, Maarten Feteris, en alle andere raadsheren van de Hoge Raad.

d'Oliveira (83), oprichter van het bekende advocatenkantoor Prakken d'Oliveira, is emeritus hoogleraar internationaal privaatrecht, migratierecht en rechtsvergelijking in Groningen, Amsterdam en Florence.

De Hoge Raad heeft in Nederland het laatste woord in rechtszaken en de beslissingen van de Hoge Raad gelden als richtsnoer voor de andere Nederlandse rechtbanken. Met de aangifte drijft d'Oliveira een discussie op de spits die onder juristen al decennia sluimert en waarover in vakbladen met regelmaat is gedebatteerd.

'Reservisten' schuiven aan
De aangifte draait om de gewoonte dat een uitspraak van de Hoge Raad (een arrest) ontstaat doordat de rechters van de Hoge Raad (de raadsleden) over de zaak met elkaar discussiëren. Dit gebeurt achter gesloten deuren in de raadkamer.

Aan die discussie doen niet alleen de raadsleden mee die een zaak inhoudelijk behandelen, maar ook andere leden van de Hoge Raad mogen aanschuiven. Deze zogenaamde 'reservisten', die de zaak dus niet hebben behandeld, worden bij het debat in de raadkamer betrokken. Deze praktijk is ontstaan om tot een arrest te komen dat breed wordt gedragen.

Volgens d'Oliveira zit daar het probleem: de partijen die de rechtszaak aan de Hoge Raad voorleggen, kennen die achter de schermen meediscussiërende raadsleden niet, terwijl hun stem mogelijk doorslaggevend is voor het arrest.

Geheim
Dat is volgens d'Oliveira in strijd met de Grondwet. Daarin staat namelijk dat ieder mens toegang moet hebben tot de rechter die hem berecht.

Doordat de raadslheren van de Hoge Raad hun collega's bij de discussie betrekken, schenden zij bovendien het geheim van de raadkamer, zegt d'Oliveira. Voor wat in de raadkamer wordt besproken, geldt bij alle rechtbanken een strenge geheimhoudingsplicht. Schending daarvan is een ambtsmidrijf.

Speciale rechtsgang
d'Oliveira: "Als de hoogste Nederlandse rechter zich meent te kunnen veroorloven om in kennelijke strijd met de wet te handelen, waaraan ontleent zij dan nog het gezag om de mensen aan de wet te houden? Zij moet zich aan de regels houden, temeer omdat zij alle mogelijkheden heeft om dit te regelen. Als dit is hoe de Hoge Raad wil werken, moet daar een wet voor komen."

Hans-Ulli Jessurun d'OliveiraBeeld -

Hans-Ulli Jessurun d'Oliveira

Emeritus hoogleraar internationaal privaatrecht, migratierecht en rechtsvergelijking

Doordat een strafrechtelijke aangifte tegen de leden van de Hoge Raad een unicum is, moet nog blijken hoe die zal worden behandeld. Voor de behandeling van strafzaken tegen rechters bestaat een speciale rechtsgang, maar dat geldt niet voor raadsheren van de Hoge Raad.

Essentieel
Het Openbaar Ministerie moet besluiten of het de aangifte in behandeling neemt. Een woordvoerder van de Hoge Raad laat weten van de aangifte op de hoogte te zijn. "Wij staan volledig achter de werkwijze waartegen deze aangifte is gedaan."

Het overleg met meerdere raadsheren is essentieel voor de rechtseenheid, betoogde de president van de Hoge Raad Maarten Feteris eerder in een vakblad: "Zou men dit niet toestaan, dan zouden de consistentie en de eenheid van rechtspraak in het hele land in gevaar komen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden