Plus

Elon Musk is een wereldverbeteraar die met vuur speelt

Een zeer beursgevoelige tweet, een emotioneel interview, een rare uithaal naar een reddingswerker in Thailand. Wat is er aan de hand met Teslabaas Elon Musk?

Elon Musk, die de toekomst waarneemt alsof die al werkelijkheid is, in 2012. Beeld Bryce Duffy

Eind 2008 was Tesla, fabrikant van elektrische auto's, dicht bij de ondergang. Er was nog geld voor twee maanden. Op dat moment hoorde Teslabaas Elon Musk dat Daimler bezig was met de ontwikkeling van een elektrische Smart.

Hij belde de topman van de Duitse multinational op: "Wij hebben hier al drie elektrische Smarts rondrijden. Zin om te komen kijken?"

Daimler hapte toe - de afspraak gaf Musk drie maanden de tijd. Hij kocht drie Smarts, haalde honderd ingenieurs van hun dagelijkse Teslawerk en had op de dag dat de Daimlertopman de Teslafabriek in Fremont, Californië, binnenwandelde twee elektrische Smarts rijdend. Daimler was zo onder de indruk dat het een aandeel van 10 procent nam in Tesla. ­Tesla was gered.

Raket naar Mars
Dit, zegt journalist Erwin Wijman, is typisch Elon Musk. "Hij kan de dingen zien alsof ze er al zijn." Wijman schreef met Jeanine Blaauw het boek Denken als Elon Musk, dat dit voorjaar verscheen.

Musk maakt, stellen de schrijvers vast, het onmogelijke mogelijk. De man die droomt van een wereld zonder fossiele energie stelt zich geen mensen vóór op Mars, maar ziet ze er al wonen. Daarom bouwt hij vol overgave aan een raket naar Mars, volgens de gedachte: als het niet lukt de aarde te redden, hebben we in elk geval een andere planeet om heen te gaan.

De impulsieve tweet die Musk op 7 augustus de wereld inslingerde naar zijn 22 miljoen volgers op Twitter ('Am considering taking Tesla private at $420. Funding secured') past wat Wijman betreft precies in dat beeld.

"Hij speelt met vuur, maar hij weet wel wat hij doet. Dat 'funding secured' is vooral een opdracht aan hemzelf. Als je wilt dat iets gebeurt, moet je het voor je zien alsof het er al is. Dat doet Musk in extremis."

De Amerikaanse beurswaakhond SEC ziet dat anders: een bericht over het van de beurs halen van Tesla, tijdens de handel, is beursgevoelige informatie. Het aandeel Tesla steeg die dag 11 procent, naar iets meer dan 379 dollar - en
kelderde de volgende dag naar 305 dollar, toen duidelijk werd dat die financiering helemaal niet zo zeker was als Musk beweerde. Het onderzoek naar koersmanipulatie loopt nog.

"Misschien dat het met die financiering helemaal niet goed komt," zegt Wijman. "Maar hij heeft het geluk aan zijn kont hangen."

Musk kwam uit Zuid-Afrika naar Canada en leefde daar als student tijdelijk van een dollar per dag, op een dieet van hotdogs en sinaasappels. Vijftien jaar later was hij miljardair.

De afgelopen maanden vloog Musk vaker uit de bocht. Toen zijn hulp bij de reddingsoperatie van het Thaise voetbalteam half juli werd afgeslagen - hij stuurde zijn bedrijven SpaceX en The Boring Company om de jongens via een ­nylon buis of een soort minionderzeeër te redden - noemde hij een van de reddingswerkers een 'pedo guy' - ook weer op Twitter.

Slaapmiddelen
"Soms roept hij wat vanaf de zijlijn, en dan wordt hij afgebrand," zegt Wijman. "Dat past bij hem. Hij is een van de weinige ceo's van een beursgenoteerd bedrijf die communiceren op een rechtstreeks kanaal als Twitter. Dat maakt hem heel menselijk, hij is een man van vlees en bloed. Daardoor vergeven we hem zijn zonden en woede-uitbarstingen."

Erwin Wijman is freelancejournalist en schreef samen met Jeanine Blaauw het boek Denken als Elon Musk. Beeld -

Er zijn weinig ceo's met Twitter als belangrijkste communicatiekanaal, Amerika heeft wel een president die zich van dezelfde technieken bedient. "Musk is even onconven­tio­­neel in zijn communicatie als Donald Trump," zegt Wijman.

"Hij lijkt op hem qua manifestatie­drang. Maar waar Trump boerenverstand heeft, heeft Musk technologisch verstand. Hij is niet voor niets uit Trumps adviesraad gestapt. Het heeft geen zin met hem te praten."

Op 16 augustus verscheen in The New York Times een interview met Musk waarin hij vertelde bizar lange dagen te maken en alleen nog te kunnen slapen met pillen.

Arianna Huffington van The Huffington Post reageerde met een open brief: 'Je laat een ouderwetse, onwetenschappelijke en inefficiënte manier zien om met menselijke energie om te gaan. Het is alsof je ons naar een toekomst van schone energie (en naar de ruimte) wilt transporteren, maar dan met een steenkoolverslindende stoommotor als energiebron. Zo werkt het niet.'

'Je zegt dat ik een keus heb,' schreef Musk terug. 'Die heb ik niet.'

Is het puur een gevolg van slaapgebrek, of heeft Musk te weinig mensen om hem heen die hem tegenhouden als hij door dreigt te draaien? Musk staat eenzaam aan de top van zijn bedrijf: hij is ceo én voorzitter van de raad van bestuur van Tesla, een dubbelfunctie die hij naar eigen zeggen graag zou afstaan als zich een goede kandidaat zou aandienen.

In Tesla's raad van bestuur zit Musks broer Kimbal, en verder onder meer vier directeuren die ook zijn verbonden aan andere bedrijven van Musk: drie werken voor SpaceX en de vierde voor SolarCity, een fabrikant van zonnepanelen, sinds 2016 onderdeel van Tesla.

"Ik denk dat Musk geniaal is en alle lof verdient," zegt William Klepper, hoogleraar aan Columbia Business School, New York, en deskundige op het gebied van behoorlijk bestuur. "Maar deze raad van bestuur moet echt wat beter toezicht houden. Zo'n raad is niet bedoeld als applausmachine."

"Je zou hem iemand gunnen die hem af en toe zegt: dit is niet slim Elon, dit zou je anders moeten doen," zegt Wijman. "Hij heeft ook geen vrouw of vriendin met wie hij alles kan bespreken."

Afstandelijke nerd
Musk had een relatie met zangeres Grimes, maar hij heeft haar net ontvolgd op Twitter, wat de geruchten voedt dat het uit is. Hij trouwde drie keer - twee keer met de actrice Talulah Riley, die hij versierde door over raketten te beginnen.

Vorig jaar had hij net gebroken met actrice Amber Heard toen hij werd geïnterviewd door Rolling Stone. "Going to sleep alone kills me," zei hij. En fluisterend: "Ik wil niet alleen zijn."

"Ik denk niet dat Musk een erg leuke man is," zegt Wijman. "Hij is een afstandelijke nerd. Volgens zijn medewerkers is hij moeilijk om mee te werken. Maar ze volgen hem zonder dat hij hoeft te zeggen: volg mij. Ze geloven in zijn doelen. Die zijn namelijk groter dan vandaag of morgen. Uiteindelijk gaat het om het leven in een betere wereld."

52

De beurswaarde van Tesla is 52 miljard dollar. Elon Musk bezit zo’n 20 procent van de aandelen. SpaceX wordt geschat op 20 miljard.

Elon Musk

Elon Musk (47) is geboren in Pretoria, Zuid-Afrika. Hij studeerde in Canada en de VS. In 1995 richtte hij met zijn broer Kimbal Zip2 op, een kruising tussen de Gouden Gids en Yahoo. In 1999 verkochten ze het bedrijf voor 307 miljoen dollar aan Compaq.

Vervolgens richtten ze X.com op, dat later PayPal werd. In 2002 verkochten ze dat voor anderhalf miljard dollar aan eBay. In dat jaar richtte Musk ruimtevaartbedrijf SpaceX op, in 2003 volgde Tesla Motors.

Hij is medeoprichter van zonnepanelen­fabrikant SolarCity en oprichter van tunnelboorbedrijf The Boring Company. Verder is hij de uitvinder van de Hyper­loop, een futuristisch vervoermiddel in vacuümbuizen.

Musk is drie keer getrouwd geweest en heeft met zijn eerste vrouw vijf kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden