Plus

Elle van Paul Verhoeven zeker geen smakeloos verkrachtingsdrama

Paul Verhoevens Elle begint met de verkrachting van de hoofdpersoon, maar de film is zeker geen smakeloos verkrachtingsdrama.

Jos van der Burg
Isabelle Huppert als Michele Beeld -
Isabelle Huppert als MicheleBeeld -

Ze is van haar fiets gevallen. Dat zegt Michèle (Isabelle Huppert) tegen haar zoon, de twintiger Vincent (Jonas Bloquet), als hij thuis langskomt en haar gebutste hoofd ziet. De kijker weet wel beter, want Paul Verhoevens Elle begint met de verkrachting van Michèle door een gemaskerde insluiper in haar chique Parijse huis. Opmerkelijk is haar reactie na de verkrachting. Ze belt niet de politie, maar veegt kalm de scherven van gesneuveld serviesgoed bij elkaar en neemt een bad.

De volgende dag gaat de directeur van een gamebedrijf gewoon naar haar werk, waar ze de ontwikkelaars van een naargeestige game over een monster dat met zijn tentakels een vrouw penetreert de mantel uitveegt, omdat ze de orgasmebeelden niet heftig genoeg vindt. Later zegt ze tijdens een etentje met haar ex-man (Charles Berling) en wat vrienden dat ze verkracht is, maar er verder niet over wil zeuren. Alsjeblieft geen politie, Michèle wil doorgaan met haar leven.

Dat klinkt moedig - sterke vrouw die Michèle - maar de kijker ziet ook een vrouw die haar emoties heeft uitgeschakeld. De oorzaak ligt in haar familieverleden; een gebeurtenis die ervoor heeft gezorgd dat ze uitgroeide tot een kille, bikkelharde overlever. Kwetsbaarheid is haar een gruwel.

Sarcasme
"Jij geeft nooit iets van jezelf," bijt haar moeder (Judith Magre) haar toe als ze door Michèle wordt bekritiseerd om een verhouding met een jonge kerel. Ook haar ex-man en zoon spaart ze niet met haar sarcasme, waarachter een wanhopig verlangen naar een gepassioneerd leven schuilt. Lust for life, zingt Iggy Pop op de soundtrack, maar Michèles levenslust staat op de automatische piloot.

Elle

Regie Paul Verhoeven
Met Isabelle Huppert, Laurent Lafitte
Te zien in Cinecenter, Filmhallen, Ketelhuis, The Movies, Studio K, Tuschinski, City

Dat ze door de verkrachting weer emoties voelt, geeft ­Elle een subversief kantje. Michèle voelt zich vernederd, maar de gebeurtenis fascineert haar ook. Uit een mengeling van wraakgevoelens en masochisme zoekt ze contact met de verkrachter.

De emotionele ijzigheid van de door Isabelle Huppert formidabel gespeelde Michèle doet denken aan Hupperts personage in Michael Hanekes La Pianiste. Ook in dit ijzingwekkende drama trekt een vrouw een ijzeren gordijn om zichzelf heen en stort zich in een gevaarlijk seksueel spel.

Geen verkrachtingsdrama
De rede legt het in Elle, zoals altijd in Verhoevens werk, af tegen (seksuele) perversiteit. "Schaamte is niet voldoende om te verhinderen dat we doen wat we doen," zegt Michèle, die er geen moeite mee heeft om achter de rug van haar beste vriendin (Anne Consigny) een vreugdeloze seksrelatie met haar man te beginnen. Seks als allesverslindende kracht is een vast thema in het werk van Verhoeven, die het ook nu weer behandelt met een flinke dosis zwarte humor.

Dat zou smakeloos zijn als Elle een verkrachtingsdrama was, maar dat is de film niet. Jazeker, de verfilmde roman van Philippe Djian, die we ook kennen van het borderlinedrama Betty Blue, begint met een verkrachting, maar ontwikkelt zich tot een psychodrama met thrillerelementen over een vrouw die zich achter getraliede emoties heeft teruggetrokken. Is Michèle een sterke vrouw? Het is waar dat ze zich staande houdt, maar misschien moet ze toch eens een afspraak maken met een psycholoog.

Lees ook ons interview met Paul Verhoeven: Ik moest terugvallen op intuïtie [+]

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden