Plus

Elektrische scooter van Bolt Mobility accelereert straks sneller dan Usain Bolt

Oude, vieze scooters mogen de stad niet meer in. In 2025 wil Amsterdam ze liefst helemaal zonder uitlaatgassen. Probleem: er zijn nog maar weinig degelijke elektrische scooters verkrijgbaar.

Marijn Flipse (r) en Bart Jacobsz Rosier van Bolt Mobility Beeld Rink Hof

De elektrische scooter van de Amsterdamse start-up Bolt Mobility accelereert straks in 3,3 seconden naar 45 kilometer per uur. Nog sneller dan naamgenoot Usain Bolt dus, de wereld­recordhouder op de 100 meter sprint.

Belangrijker: ook de benzinescooter blijft ver achter bij de 'Appscooter' die Bolt Mobility in de maak heeft. Elektrische scooters veroorzaken bovendien stukken minder fijnstof en andere luchtverontreiniging.

Eind dit jaar of uiterlijk begin 2019 rijden ze door Amsterdam, verwacht Bart Jacobsz Rosier. De in 2014 samen met Marijn Flipse begonnen start-up heeft al 32 mensen aan het werk in het World Fashion Centre. Onder meer via crowdfunding haalde Bolt bij 2400 investeerders 5 miljoen euro op voor wat de 'Tesla onder de scooters' moet worden.

Dat koosnaampje is niet voor niets gekozen. Via een 4G-internetverbinding kan de App­scooter, net als de elektrische auto's van Tesla, op afstand een update krijgen.

Voor muziek en navigatie krijgt de scooter een groot touchscreen dat met beide handen aan het stuur bediend kan worden.

Vanwege de veiligheid komen whats­appberichten alleen bij lage snelheden op het scherm. "Ingebouwde camera's en sensoren detecteren wanneer het veilig is ze te laten zien."

Duur en snel verouderd
Maar bovenal is de elektrische scooter schoner. En dat is heel wat waard in een stad die oude scooters de deur wijst omdat ze te veel viezigheid uitspugen. Sinds 1 januari mogen brommers en snorfietsen van voor 2011 de milieu­zone niet meer in. Vanaf 1 mei krijgen overtreders een bekeuring van 60 euro.

Rosier verwacht dus dat de Appscooter als geroepen komt, vooral als je bedenkt dat de gemeente liefst al in 2025 overgaat op zoveel mogelijk 'uitstootvrij' verkeer. Maar een stad met alleen elektrische tweewielers, over zeven jaar al - het lijkt erg ambitieus.

Want als we ons afvragen waarom ze er nog niet zijn, dringt zich meteen de herinnering op aan het moment dat de eerste elektrische brommers en scooters geruisloos over het fietspad gleden. Dat is alweer een poosje terug, eveneens een jaar of zeven.

Rond 2011 groeide het aantal verkopen van elektrische snorfietsen in Amsterdam naar enkele honderden per jaar, om in de jaren erna te halveren.

Uit cijfers van brancheorganisatie RAI ­Vereniging blijkt dat vorig jaar 4,6 procent van de in de stad verkochte snorfietsen elektrisch was. In 2012 lag dat percentage bijna twee keer zo hoog.

Elektrische scooters
Bij de elektrische brommers lijkt sprake van een enorme toename, maar dat blijken bij nader inzien speed pedelecs, snelle elektrische fietsen die gelden als bromfiets.

"Elektrische scooters waren er wel, maar de ervaringen waren niet positief," zegt een woordvoerder van de RAI Vereniging. De toentertijd veelal uit China geïmporteerde elektrische scooters bleken 'geen kwaliteitsspul' en waren voor veel kopers een afknapper.

De RAI Vereniging vindt daarom dat de gemeente niet te hard van stapel moet lopen met het uitbannen van oude scooters. Pas nu zetten ook de bekende brommerfabrikanten in op elektrische modellen. Dit jaar komt bijvoorbeeld Piaggio met de Vespa Elettrica.

"Het probleem was altijd dat elektrische scooters in de aanschaf veel duurder waren," zegt ook Ewoud Rouwenhorst van Scootercity, met drie Amsterdamse vestigingen de grootste scooterverkoper van Nederland. "Tegelijk was de levensduur kort." De destijds gebruikte loodaccu's verouderden snel. "De actieradius werd minder, net als de topsnelheid."

4,6

Vorig jaar was 4,6 procent van de in Amsterdam verkochte snorfietsen elektrisch. In 2012 was dat nog 8,4 procent.

Pas sinds een paar maanden is er een elektrisch scootermerk dat zich wat hem betreft kan meten met de benzinescooters: het Chinese Niu.

De vraag neemt nu toe, merkt Rouwenhorst. "De weg naar elektrisch is ingeslagen. Die ontwikkeling is niet te stoppen." Ook volgens de RAI Vereniging worden op den duur alle brommers en scooters elektrisch.

Internationale markt
Daarmee zijn de vooruitzichten voor Bolt Mobility gunstig. Ook de milieuzone speelde een rol bij de beslissing om van Delft naar Amsterdam te verhuizen. Verder is er nog de aantrekkingskracht die de stad heeft op de talentvolle expats die de start-up nodig heeft, net als de uitstraling van de stad, want Bolt wil met zijn scooters een internationale markt aanboren. Rosier: "Amsterdam is een wereldmerk."

Dat de markt vooralsnog wordt gedomineerd door benzinescooters, verklaart Rosier door de hoge kosten van de moderne lithium-ionbatterijen. Ook ontbreekt het volgens hem aan elektrische scooters waarop de doelgroep gezien wil worden en schrikken traditionele scootermerken ervoor terug hun dealernetwerk af te danken.

3

Viertaktbrommers stoten gemiddeld 3 keer zoveel onverbrande koolwaterstoffen uit als moderne benzineauto’s – onder meer het kankerverwekkende benzeen.

Winkeliers verdienen nu vooral aan het onderhoud van scooters, terwijl dat voor elektrische scooters veel minder nodig is. Technisch is er volgens hem geen beletsel meer voor elektrische scooters. Daarom is Bolt ook blij met de uitgesproken ambitie om per 2025 in Amsterdam alleen nog uitstootvrij vervoer toe te staan. "Zodra de overheid een scooter eist die uitstootvrij is, zal de markt daar ook voor zorgen."

Verwisselbare accu's
Toch blijft het merkwaardig - een start-up die scooters fabriceert vanuit Europa en vanuit de grote stad. Bolt Mobility laat veel onderdelen bouwen bij gevestigde leveranciers; zo helpt het Brabantse VDL met het frame.

De TU Delft, ook de bakermat van Bolt, is vlakbij. Delftse studenten winnen niet voor niets al jarenlang de zonneautoraces door Australië. En in Delft hebben ze veel ervaring met composieten, materialen die sterk en toch licht zijn.

Waar de meeste scooters zijn gebouwd op een stalen onderstel, is bij Bolt de buitenkant meteen het frame. Des te meer ruimte blijft er over voor bagage: 65 liter. "In onze scooter is ruimte voor een bierkratje of twee integraalhelmen." In het vooronder is plek voor verwisselbare accu's.

Met drie batterijen, die ook in een schoudertas meegedragen kunnen worden, heeft de App­scooter een actieradius van 200 kilometer. Nog groter dan een benzinescooter dus.

40

Vergeleken met benzineauto’s die door de stad rijden, is de uitstoot van fijnstof door tweetaktbrommers 40 keer zo hoog.

Nog geen reden om opgelucht adem te halen

Met de ban op oude brommers en snorfietsen verdwijnen dit jaar al de grootste vuilspuiters van het fietspad. Als ze van voor 2011 stammen, mogen ze de stad niet meer in. De wat schonere viertaktmotoren kunnen een ontheffing krijgen zolang ze nog geen tien jaar oud zijn.

De milieuzone treft dus in de eerste plaats tweetaktmotoren. In een onderzoek van TNO bleek onlangs opnieuw dat juist dit verouderde motortype voor veel luchtvervuiling zorgt: 40 keer zoveel fijnstof als benzineauto's in de stad.

Het verdwijnen van veel tweetaktbrommers is echter nog geen reden om opgelucht adem te halen. Uit onderzoek van TNO blijkt dat de geavanceerde injectiemotor van moderne viertaktbromscooters evenveel schadelijke stikstofoxiden uitstoot als moderne dieselauto's, die daar berucht om zijn.

Verder bleek maar een van de 15 door TNO onderzochte brom- en snorfietsen nog te voldoen aan de uitstootnormen die golden op het moment dat ze op de markt kwamen. En dat soms met slechts 250 kilometer op de teller.

Anders dan bij auto's hoeven fabrikanten van brommers niet te zorgen dat die, eenmaal op de weg, ook schoon blijven. Bij de helft van de geteste brommers werkte de katalysator nauwelijks.

Kankerverwekkende benzeen
Nog een pijnpunt uit de TNO-test: het aantal onverbrande koolwaterstoffen is gemiddeld hoog. Ook in dat opzicht zijn viertaktbrommers veel minder vervuilend dan tweetaktbrommers, maar dat betekent niet dat viertaktbrommers schoon zijn.

De uitstoot van onverbrande kool­waterstoffen is gemiddeld drie keer ­hoger dan die van moderne benzineauto's. Dan gaat het bijvoorbeeld om het kankerverwekkende benzeen.

Het roept de vraag op of het überhaupt mogelijk is een brommer of snorfiets te maken die weinig ziekmakende uitlaatgassen loslaat onder de neus van fietsers. TNO denkt van wel.

Voor de brommers die dit jaar op de markt komen, gelden strengere maatstaven, de Euro-4-norm. In de test bleven brommers met moderne motortechnologie al dichter in de buurt bij de normen dan de brommers die na 2017 niet meer verkocht mogen worden.

Na 2020 wordt de norm (Euro-5) weer een stuk strenger. "Dan zijn de uitstootlimieten grotendeels vergelijkbaar met die van benzineauto's," zegt TNO-onderzoeker Pim van Mensch.

"Ik denk wel dat brommers nog een stuk schoner kunnen. De technologie is er," zegt Van Mensch. Maar hij zegt ook: "Viertakt is niet zaligmakend." De technologie om de uitstoot binnen de perken te houden wordt alleen maar ingewikkelder, en de uitstootlimieten worden soms bij zo goed als nieuwe brommers al overschreden. TNO wil daarom uitlaatgassen op de weg gaan meten, zoals bij auto's al gebeurt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden