Plus

Eindhoven wil de erkenning die Amsterdam wel krijgt

De economie van Eindhoven groeit sneller dan die van Amsterdam, maar de stad in Brabant krijgt veel minder geld. Burgemeester John Jorritsma vindt dat dit snel anders moet. 'Wij lopen hier vast.'

Uit Philips zijn talentvolle techbedrijven ontstaan, zoals ASMLBeeld ASML

Het begon allemaal met een stuk in Het Parool, waarin werd geconstateerd dat het best gek is dat Amsterdam, als economische motor van dit land, amper voorkomt in het regeerakkoord. Terwijl Eindhoven wel zes keer wordt genoemd.

Een dag later hing de gemeente Eindhoven aan de lijn; de burgemeester wil graag uitleggen waarom het terecht is dat zijn stad zo vaak voorkomt in het mission statement van het nieuwe kabinet.

Stedelijke problemen
"Het is sneu dat Amsterdam maar één keer in het regeerakkoord wordt genoemd," zegt John Jorritsma, enkele weken later in zijn werkkamer met uitzicht op het Van Abbemuseum. "Maar u kunt zich voorstellen dat wij hartstikke trots waren."

Natuurlijk, haast hij zich te zeggen, Amsterdam is van een andere orde dan Eindhoven. "Maar ik zie wel een overeenkomst in de stedelijke problemen. Het verkeer loopt hier vast. Onze huizenprijzen stijgen enorm. Wij moeten duizenden expats per jaar onderbrengen, ook in Eindhoven is het druk, met al onze congressen. We kampen met liquidaties en criminaliteit."

Eindhoven is geen krimpgebied, maar een economische kraamkamer. "Maar daar staat te weinig tegenover," zegt Jorritsma.

"Kijk naar de uitkeringen van het rijk via het gemeentefonds. Amsterdam krijgt voor culturele stedelijke voorzieningen en problematiek 195 euro per inwoner boven op een vast bedrag, Eindhoven maar 1,57 euro per persoon. Daar red ik het niet mee. Wij lopen hier vast."

Metamorfose
VVD'er Jorritsma, voorheen commissaris van de Koning in Friesland, trad een jaar geleden aan als burgemeester in Eindhoven en trof een stad aan die een metamorfose had ondergaan.

In de jaren negentig verkeerde Eindhoven in een diepe crisis, toen Philips grondig ging reorganiseren en DAF Personenwagens failliet ging.

"In die tijd vielen hier de ontslagbrieven als reclamefolders op de deurmat. Eén op de drie werknemers werd ontslagen." Vervolgens verhuisde het hoofdkantoor van Philips naar Amsterdam, een 'rationele mokerslag'.

De crisis zette wel nieuwe krachten in werking. Overheid en bedrijfsleven gingen nauwer samenwerken. In de regio ontstonden uit Philips nieuwe talentvolle techbedrijven als chip­machinemaker ASML en chipfabrikant NXP.

Zelf zit Philips ook nog in de regio. VDL is een vanuit de regio ontstane internationale grootheid, bekend van de Mini's in Born, die zich richt op de hightech maakindustrie.

"Inmiddels is deze regio goed voor de helft van de patentaanvragen in Nederland," aldus Jorritsma. De economie van de regio groeide vorig jaar iets sneller dan die van Amsterdam en omstreken. "We noteren Chinese cijfers."

Gezamenlijke lobby
De stad is qua inwonertal nummer vijf van Nederland en met Amsterdam en de Rotterdamse haven één van de drie belangrijkste economische pijlers onder dit land.

Eindhoven valt net buiten de G4, de vier grote steden Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag, die een gezamenlijke lobby hebben bij het rijk en ook meer geld krijgen vanwege de grote­stedenproblematiek en de voorzieningen, die van regionaal en vaak ook (inter)nationaal belang zijn - denk bijvoorbeeld aan musea en concertgebouwen.

John Jorritsma. De burgemeester van Eindhoven zou graag meer geld ontvangen voor de populaire culturele voorzieningen in zijn stadBeeld anp

Eindhoven heeft volgens zijn burgemeester meer gemeen met de G4 dan met de rest van Nederland. "Wij spelen ook Champions League," zegt hij. "Maar we kunnen onze voorzieningen nauwelijks in stand houden. Onze inwoners en expats willen naar een concert, een museum. Maar onze concertzaal kampt met tekorten, het Van Abbe­museum is geen Rijksmuseum, dus dat moeten we allemaal zelf betalen."

Nu draait de bevolking op voor het in stand houden van deze voorzieningen. "Wij kunnen dit alleen betalen door de ozb te verhogen, waar Amsterdam de ozb erg laag kan houden."

Tijd voor erkenning, vindt de burgemeester. "Ik ontvang erg veel delegaties uit het buitenland. Steden komen hier kijken. De internationale erkenning is groter dan de nationale."

Zij aan zij met Amsterdam

Eindhoven wil samen met Amsterdam de strijd aanbinden met de tegenprestatie die het kabinet eist van mensen die een uitkering ontvangen. De meerderheid van de Eindhovense gemeenteraad is principieel tegen de klusjes die uitkeringsgerechtigden moeten doen.

Ook Amsterdam gelooft niet in - zoals wethouder Arjan Vliegenthart het noemt - de 'drang en dwang' die het kabinet voorstaat.

"Wij zijn het erg met Amsterdam eens," zegt wethouder Staf Depla (PvdA). "Daarom verlangen wij geen tegenprestatie."

De gemeente heeft al een telefonische reprimande gekregen vanuit het ministerie van Sociale Zaken. "Maar onze gemeenteraad is erg principieel," aldus Depla. Binnenkort voert hij, voorafgaand aan Ajax-PSV, overleg met Vliegent­hart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden