Egypte vandaag naar de stembus, nu een keer zónder al te weten wie het wordt

Egypte heeft de afgelopen vijftien maanden in een soort achtbaan gezeten, met demonstraties die leidden tot het vertrek van president Mubarak en parlementsverkiezingen die de islamisten in het zadel hielpen. Maar zelfs in dat licht bezien, zijn de verkiezingen van vandaag een zeldzaam historisch moment. Het is de eerste keer dat het land de kans krijgt om zijn leider te kiezen, zonder van tevoren al te weten wie de winnaar is.

Vrouwen zoeken hun naam op de kiezerslijsten, voordat zij hun stem uitbrengen. Beeld epa
Vrouwen zoeken hun naam op de kiezerslijsten, voordat zij hun stem uitbrengen.Beeld epa

'Het is de eerste keer dat ik de moeite neem om te stemmen', zegt Ahmed al-Magour, een elektricien uit een van de armste wijken van Caïro tegen The Guardian. 'Voorheen had het toch geen zin. Mubarak was de enige kandidaat die er toe deed en je wist dat hij toch wel zou winnen.'

Nu is volstrekt onduidelijk wie de winnaar zal worden. Zelfs opiniepeilingen geven constant een verschillend beeld. De BBC heeft Magued Osman hierover geïnterviewd, de directeur van het Baseera Centrum dat dergelijke peilingen uitvoert, en hij legt uit dat de publieke opinie nog erg 'vloeibaar' is: 'Mensen veranderen elke dag van mening.

Huisvrouwen
Maar ook de manier, en het moment waarop gepeild wordt, is van invloed. Neem een telefonische opiniepeiling: 'Overdag wordt de telefoon vaker opgenomen door huisvrouwen, die weer een andere voorkeur hebben dan hun echtgenoten', zegt Osman. Dan is er nog het verschil tussen de steden en het platteland - waar vermoedelijk ook heel anders gestemd gaat worden. 'Als je vaste nummers belt, kom je vaker in de steden uit. Op het platteland zijn er bijna geen landlijnen.' Bovendien heeft het armste deel van de bevolking helemaal geen telefoon, dus hun mening zal in deze peilingen helemaal niet worden meegewogen.

Zelfs over de vraag die het westen het meest bezig houdt, of de winnaar een islamistische of een seculiere kandidaat zal zijn, is weinig te zeggen. Van de dertien kandidaten die meedingen, lijken er vijf een serieuze kans te maken, en twee van hen komen uit de islamitische hoek.

Verkiezingsposter van Mohammed Shafiq Beeld afp
Verkiezingsposter van Mohammed ShafiqBeeld afp

Maar om wie gaat het nu precies? Voor het gemak houden we toch het lijstje aan van een van de laatste peilingen (afgelopen zondag gepubliceerd door al- Shuruq).

1 Ahmed Shafiq (15,8 procent) luchtmachtgeneraal en de laatste premier van Mubarak
2 Amir Moussa (15,1 procent) minister van Buitenlandse Zaken onder Mubarak.
3 Abdul Moneim Abu Fatuh (13,2 procent) liberale moslim, voormalig lid van de Moslimbroederschap
4 Hamdeen Sabahi (12,3 procent) links-liberale Nasserist
5 Mohammed Mursi (9,5 procent) kandidaat van de Moslimbroederschap.

Ongeveer eenderde van de mensen, 29,8 procent om precies te zijn, gaf aan nog niet te weten op wie ze zouden stemmen.

Amir Moussa Beeld ap
Amir MoussaBeeld ap

Het feit dat Shafiq bovenaan dit lijstje staat, geeft aan hoe vloeibaar de mening van de Egyptenaren is. Hij moest namelijk niet veel hebben van de revolutie en heeft een hekel aan de islamisten (die een paar maanden geleden nog de parlementsverkiezingen wonnen). Shafiq wordt door velen echter gezien als degene die stabiliteit en veiligheid kan brengen - iets waar mensen naar snakken na de turbulentie van de afgelopen anderhalf jaar.

Ook Moussa geldt als een 'veilige' kandidaat: iemand met grote ervaring, die er in zijn donkere pak 'presidentieel' uitziet. Maar hij is 75 jaar oud en ook al heeft hij geprobeerd zijn verleden als minister onder Mubarak van zich af te schudden, is nog niet iedereen hiervan overtuigd. Volgens zijn critici is hij bovendien te 'grijs'.

Draaikont
Bij een poll van een paar dagen eerder, stond Fatuh (nu op 3) nog op de eerste plaats, maar volgens veel Egyptenaren is hij door de mand gevallen, omdat hij iedereen naar de mond praat. Hij spreekt als een fundamentalist tegen de salafisten, en als een liberaal tegen de Koptische Christenen en de secularisten. 'Een draaikont', zoals we in goed Nederlands zouden zeggen. En die perceptie kan iemand de verkiezingen kosten.

Abdul Moneim Abu Fatuh Beeld epa
Abdul Moneim Abu FatuhBeeld epa

Sabahi is een volgeling van de ideeën van Jamal Abdel Nasser: hij steunt de armen en de arbeiders, promoot Arabisch socialisme en heeft weinig op met Israël en de 'imperialistische' Verenigde Staten. Hij kwam bovendien in 2001 al in opstand tegen Mubarak. Hij zal de eerste ronde van de verkiezingen niet overtuigdend winnen, maar als het tot een tweede ronde komt, is het niet uitgesloten dat hij een van de kandidaten zal zijn.

Mursi is de kandidaat van de Moslimbroederschap, die in eerste instantie had beloofd helemaal niemand te leveren, maar daar later op terug kwam - wat hen wordt kwalijk genomen. Bovendien vrezen veel Egyptenaren dat ze teveel macht krijgen als ze naast hun meerderheid in het parlement, ook nog eens de president leveren.

Op het lijstje van 29 mei, wanneer de uitslag bekend wordt gemaakt, kunnen weer andere namen in een heel andere volgorde staan, maar juist dat maakt deze verkiezingen voor Egypte zo bijzonder. 'Ik geloof dat we nu echt een nieuw hoofdstuk open slaan', zegt mensenrechtenactivist tegen Gassar Abdel-Razek tegen de Guardian. 'Egypte zal nooit meer hetzelfde zijn, zoals we al 7000 jaar graag zeggen. We kiezen nu echt onze eigen president. Maar als hij zijn werk straks niet goed doet, zullen we ook tegen hem demonstreren.'

Hamdeen Sabahi Beeld epa
Hamdeen SabahiBeeld epa
Mohammed Mursi Beeld epa
Mohammed MursiBeeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden