Effect chemokuur sneller te zien dankzij lichtgevend stofje

Een nieuwe techniek in de kankerzorg moet artsen in staat stellen om binnen 48 uur te zien of de chemokuur aanslaat. Nu krijgen patiënten pas na maanden uitsluitsel.

Een chemokuur.Beeld anp

Wanneer de patiënt zijn eerste chemo krijgt, worden - bij succes - de kankercellen gedood. Het fluorescerende, radioactieve stofje hecht zich aan deze dode cellen en licht op op de scan die binnen 24 tot 48 uur na de chemo wordt gemaakt. Hoe meer lichtgevende cellen verschijnen, hoe effectiever de chemo. Geen licht betekent dat de behandeling niet werkt.

Behalve de onzekerheid die de patiënt bespaard blijft, kan de snelle check leiden tot lagere zorgkosten, denkt Löwik. Jaarlijks komen er 101.500 kankerpatiënten bij, van wie een groot deel een chemokuur ondergaat. Eén kuur kan wel twintigduizend euro kosten. Medicatie kostte in 2013 al ruim zevenhonderd miljoen euro, berekende het KWF. Löwik: 'Moet je nagaan hoeveel geld het scheelt wanneer je na één kuur al kunt zeggen: dit werkt niet. Dan kunnen we snel overstappen op een andere behandeling.'

Eerste proef
Löwik hoopt dat de techniek over twee jaar overal in het land beschikbaar is. De vinding is al succesvol getest op dieren en is op elke tumor toepasbaar. De eerste proef onder een groep alvleesklierkankerpatiënten staat gepland voor de herfst van 2016.

Het onderzoek wordt nauwgezet gevolgd door vakgenoten in het land. Als Löwiks onderzoek slaagt, betekent dit een doorbraak in de kankerzorg. Oncologisch chirurg aan het Erasmus MC Casper van Eijck spreekt van 'een grote stap vooruit wanneer het onderzoek succesvol blijkt'. Hij behandelt patiënten met alvleesklierkanker. 'Bij zestig tot zeventig procent slaat de chemo niet aan. Als je na één kuur weet dat het werkt, is dat een goede motivatie om door te gaan.'

Löwik wordt ook wel de 'lichtprofessor' genoemd. Net na de eeuwwisseling baarde hij opzien met zijn onderzoek met lichtgevende muizen. De dieren kregen tumorcellen ingebracht met een stukje dna van een vuurvliegje. Hierdoor gaven de tumoren licht en bleek het eenvoudig te testen of een nieuw medicijn werkte.

Wakker
Later liet hij ook tumoren in patiënten opgloeien tijdens een operatie, die alleen met behulp van een speciale infraroodcamera te zien waren. Hij was de eerste in Europa die deze techniek, inmiddels een populaire methode in de operatiekamer, gebruikte. Een chirurg ziet zo precies welk weefsel hij moet wegsnijden. Van zijn nieuwste vinding ligt Löwik geregeld wakker. 'Het is bijna te mooi om waar te zijn. Maar ik weet voor 95 procent zeker dat mijn onderzoek zal slagen.'

De 58-jarige professor wil nog voor zijn pensioen zijn lichtgevende moleculen een 'rugzakje' meegeven tijdens hun speurtocht naar de dode kankercellen. Daarin zit chemo die de tumor van binnenuit kapotmaakt. 'Waarom je hele lijf vergiftigen met chemo als je dat ook direct op de juiste plek kunt doen?'

'Ik weet voor 95 procent zeker dat mijn vinding slaagt'Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden