opinie

'Eenzijdige woningvoorraad belemmert de Amsterdamse economie'

De Amsterdamse woningmarkt jaagt (hogere) middeninkomens de stad uit en belemmert de economische dynamiek. Hervorming is dringend nodig, schrijft Barbara Baarsma vandaag in Het Parool.

Spitsuur op de A4. Mensen met (hogere) middeninkomens vinden geen woning in de stad waar ze werken.Beeld anp

Amsterdammers zijn net Nederlanders, al denken veel Amsterdammers dat buiten de Ring het buitenland begint. Net als Nederlanders houden ze van klagen. Het Parool staat er vol mee: klachten over de drukke stad, het openbaar vervoer en het onderwijs.

Maar zo veel te klagen valt er in deze prachtige stad niet. De gemiddelde leefsituatie-index van Amsterdammers, een maat voor welzijn, is in tien jaar gestegen. De crisis heeft het welzijn niet aangetast, terwijl dat voor de gemiddelde Nederlander wel het geval was. Steevast staat Amsterdam op nummer 1 als aantrekkelijkste woonstad van het land.

Amsterdam heeft sinds de jaren negentig enorme sprongen voorwaarts gemaakt. De beroepsbevolking is veranderd van overwegend laag- tot overwegend hoogopgeleid. Er is meer ondernemerschap. De economische groei is hoger dan in Nederland, voor 2000 was dat beeld omgekeerd. De Amsterdamse economie is zeer dynamisch en dat leidt tot druk op de zwaar verouderde instituties van de stad. Eén daarvan is de woningmarkt.

Niet flexibel
'Een dynamische economie vraagt om een flexibele woningmarkt.' Dat is een waarheid als een koe. Het staat in de Miljoenennota 2016, op bladzijde 40. De Nederlandse woningmarkt is niet flexibel. Mensen in een sociale huurwoning blijven zitten waar ze zitten, ook als hun inkomen stijgt. Ze kunnen geen kant op, doordat in de vrije huursector nauwelijks huizen te vinden zijn. Middeninkomens die de sociale huurwoning ontgroeien, omdat er bijvoorbeeld kinderen komen, worden door de hypotheekrenteaftrek verleid een koopwoning aan te schaffen, ook als dat gezien hun inkomen niet zo verstandig zou zijn. Mensen met een tijdelijk contract of zzp'ers, en dat zijn er steeds meer, kunnen de flexibiliteit van een huurcontract ook goed gebruiken. Maar er zijn nauwelijks huurwoningen in het vrije segment.

De slecht functionerende woningmarkt maakt dat de arbeidsmarkt niet goed werkt. De mobiliteit die op de arbeidsmarkt wordt gevraagd, wordt niet ondersteund door de woningmarkt. Mensen kunnen niet verhuizen naar de plaats waar ze het productiefst kunnen werken. Dit leidt tot werkloosheid.

De Amsterdamse woningmarkt presteert nog veel slechter, terwijl de economie juist dynamischer is. In 2014 waren nog altijd meer dan zes op de tien woningen sociale huurwoningen. Van de woningen met een huur onder de huurtoeslaggrens is een kwart in handen van particulieren en driekwart van corporaties. Amsterdammers die eenmaal zo'n woning hebben, gaan er al helemaal niet meer uit. Betaalbare koopwoningen zijn er nauwelijks, al zijn er tegenwoordig wel iets meer koopwoningen. Drie op de tien woningen zijn koopwoningen. Het echte probleem is het bizar lage aandeel woningen in de vrije huursector: nog niet eens één op tien woningen.

Veel files
Voor (hogere) middeninkomens is geen plek in Amsterdam. Zij werken wel in Amsterdam en dus staan ze elke ochtend in de file om de stad in te komen en elke avond als ze naar huis gaan. Meer dan de helft van de mensen die in Amsterdam werkt, komt van buiten de stad, omdat in de stad te weinig hoger opgeleiden kunnen wonen. Tegelijk werken veel laag opgeleide Amsterdammers buiten de stad, maar wonen zij in de sociale huurwoningen in Amsterdam. Een slecht werkende woningmarkt leidt zo niet alleen tot werkloosheid, maar ook tot veel files en andere vervoersstromen.

De eenzijdig samengestelde woningvoorraad is een molensteen om de nek van de dynamische Amsterdamse economie. Een veranderende stad vraagt om zich aanpassende instituties. Gelukkig heeft het huidige college de moed om dit probleem aan te pakken. Dat is een ondankbare taak, want als Amsterdammers ergens over kunnen klagen dan is wel veranderingen op de woningmarkt.

Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll een beetje naar beneden om een reactie te plaatsen.

Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden