Plus

Een tijdsdocument van de krakers op het ADM-terrein

Sem Langendijk (28) fotografeerde onbedoeld een tijdsdocument van de krakers op het ADM-terrein. De groep moet het gebied na 21 jaar verlaten.

Sem Langendijk fotografeerde twee jaar lang bewoners en woonplekken op het ADM-terrein (Westelijk Havengebied) Beeld Sem Langedijk

Na jaren gesteggel tussen de eigenaar van het ADM-terrein en de bonte groep krakers die het gebied bewoont, valt na 21 jaar het doek. De Raad van State besloot in juli dat de groep voor kerst weg moet zijn.

Het besluit viel toevallig samen met de aankomende expositie van Sem Langendijk, die er zo'n twee jaar lang af en aan heeft gefotografeerd.

Verlaten gebouwtjes
Langendijk, in 2015 afgestudeerd aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag, heeft van kleins af aan een fascinatie voor de buitenbeentjes onder de woonplekken.

Hij bracht zijn eerste levensjaren door op het Westerdokseiland: het destijds braakliggende eiland dat tot grofweg het millennium werd bewoond door een soortgelijke gemeenschap als die van het ADM.

Kunstenaars en stadsnomaden hadden hun intrek genomen in verlaten gebouwtjes van de NS, anderen hadden er clandestien hun woonboot aangelegd.

Langendijk woonde er met zijn ouders en zusje in een voormalige treinloods. "Mijn ouders maakten een slaapkamer van het oude kaartjesloket. Ik had er een heel vrije jeugd, speelde veel met de andere kinderen op het terrein, er werd van alles georganiseerd."

"Je had wel een idee van de rest van Amsterdam, maar leefde toch best geïsoleerd op zo'n eilandje."

Dat het gezin Langendijk moest vertrekken vanwege de bouw van nieuwbouwwoningen, had veel impact op hem. "Je kunt een plek met zoveel geschiedenis toch niet zomaar uitwissen? Ik weet nog goed dat ik daar toen al veel onbegrip over voelde."

Vrijgevochten havengebieden interesseren hem nog altijd bovenmatig - ook omdat hij zelf in zo'n gebied woont, op een schip in de Oude Hout­haven.

Zelfredzaamheid
Na zijn studie besloot Langendijk sporadisch een kijkje te nemen op het ADM-terrein. Met zijn analoge camera legde hij de bewoners, hun kinderen en alle opmerkelijke manieren van wonen vast.

Beeld Sem Langedijk

"Ik vind het vooral interessant hoe de bewoners oude spullen benutten, en wat ze daar qua ruimtelijke ordening mee doen op het terrein. Een vaste groep woont in het hoofdgebouw, de rest in caravans, trailers, schoolbussen en zelfgebouwde huisjes."

"Het zwaard van Damocles hangt natuurlijk al twintig jaar boven hun hoofd, dan ga je minder plannen en meer improviseren. Die zelfredzaamheid vind ik heel charmant."

De foto's zijn niet bedoeld als politiek statement, zegt Langendijk. "Ik snap ook wel dat er grote woningnood is en dat zulke initiatieven in een bepaalde tijdgeest opbloeien en later weer verdwijnen."

"Toch vraag ik me af of dit soort initiatieven niet ook bestaansrecht hebben opgebouwd binnen de stedelijke omgeving. Nu steeds meer ­betrokkenheid en eigenheid verdwijnen door de komst van expats, beleggers en toeristen, is het ADM-terrein een plek met een belangrijke sociale functie - een die kleur geeft aan Amsterdam."

De expositie Docklands is van 22-25 november te zien in Artist First!, Laurierstraat 82 (13-18 uur).

Beeld Sem Langedijk
Beeld Sem Langedijk
Beeld Sem Langedijk
Beeld Sem Langedijk

Nieuwe plek in Amsterdam-Noord

Het haventerrein in het Westelijk Havengebied dat is vernoemd naar de scheepswerf die er tot 1985 zat, de Amsterdamsche Droogdok Maatschappij, werd in 1997 gekraakt. Er ­ontstond al snel een dorp op van kunstenaars en creatievelingen. Op dit moment wonen er rond de 150 mensen op het gebied van zo'n 45 hectare.

Sinds 2015 proberen de ­eigenaren, de erven van de in 2013 geliquideerde vastgoedbaas Bertus Lüske, met man en macht de krakers van het terrein te krijgen. Ze willen het gebied verhuren aan Koole Maritiem, een scheepsrenovatie- en saneringsbedrijf.

Na vele juridische procedures hakte de Raad van State in juli de knoop door: voor de kerst moet iedereen weg zijn. Wethouder Udo Kock (Economische Zaken) heeft een alternatieve plek aangewezen, bij de voormalige waterzuivering in Noord. Daar mogen de krakers maximaal twee jaar ­bivakkeren.

Hun nieuwe plek zal heel wat minder vrij zijn dan het ADM-terrein - ze mogen er niet zwemmen, barbecueën of feesten organiseren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden