Plus

Een tienerfeest zonder ouders, kan dat?

Hoe verstandig is het om 15-, 16-jarigen een feestje te laten geven zonder ouders erbij? Als het misgaat, gaat het wel goed mis: drank, wiet, diefstal en je huis één grote puinhoop. Maar wat dan?

Beeld Marie Wanders

Waar is het feestje? Hier is het feestje! De moeder aller mislukte tienerfeestjes is Project X Haren, in september 2012, waar een meisje haar sweetsixteenparty op Facebook aankondigt. Het evenement staat per ongeluk op 'openbaar' en wordt gekaapt: een vriend van een vriend besluit 500 mensen uit te nodigen. Uiteindelijk stromen duizenden jongeren toe, een spoor van vernieling achterlatend.

Het gaat vaker mis. In april 2016 worden vier jonge tieners uit Bergen op Zoom opgenomen met een alcoholvergiftiging nadat de moeder van het jarige meisje voor een paar uurtjes de flat heeft verlaten. In juli 2017 moet de politie in De Meern, bij Utrecht, de straat leegvegen waar 70 jongeren zijn afgekomen op een feestje van twee 15-jarigen.

Eind april verscheen het boek Partycrash, dat Amsterdammer Roelof Broekman schreef over het feestje van zijn dochter 'Vera', die haar 15de verjaardag graag zonder ouders wilde vieren. Er zou geen drank zijn, er was een lijst met van tevoren doorgenomen en goedgekeurde genodigden, de ouders zaten in een hotelletje vijf minuten verderop. Vera was altijd verantwoordelijk gebleken, wat kon er misgaan?

Kort gezegd: alles. Er kwamen ongenode gasten, grote hoeveelheden drank en wiet. Er werden flessen, een beeldscherm en een blender uit het raam gesmeten, een laptop gestolen. Vader Broekman beschrijft in Partycrash zijn frustrerende zoektocht naar de daders, waarbij de pubers de kaken stijf op elkaar houden. Hij werpt de vraag op: laten hoogopgeleide, welgestelde ouders hun puberkinderen niet veel te vrij?

Moreel kompas platgelegd
Helemaal mee eens, zegt Jelle Jolles, hoogleraar neuropsychologie aan de VU en schrijver van Het Tienerbrein. "Een tiener is werk in uitvoering. Een rups. En een rups die je omhoog kunt gooien, dondert naar beneden omdat hij nog geen vleugels heeft. Veel ouders laten hun kinderen als ze een jaar of tien zijn wat meer los."

"Maar juist in je tienertijd heb je je omgeving hard nodig om kennis en ervaring op te doen over de wereld, en feedback te krijgen over de consequenties van wat je doet. Dan moet je als ouder klaarstaan om de rol van coach, mentor of adviseur te spelen."

Broekman werd door de school gebeld dat het gerucht ging dat er een feestje zou zijn zonder ouderlijk toezicht. De medewerker nam met hem de gastenlijst door om te checken of er geen leerlingen bij zaten van wie bekend was dat ze 'al wat verder waren met alcohol'. Een geruststellend telefoontje, aldus Broekman.

Zijn scholen medeverantwoordelijk om excessen te voorkomen? David Asser, rector van het Fons Vitae Lyceum - niet de school in kwestie: "Wat leerlingen in het weekend doen, komt in principe niet tot ons. Dat delen ze niet met de leerkracht, laat staan met de rector. Maar als wij signalen krijgen die we verontrustend vinden, dan zullen we zeker de ouders informeren."

Hij ziet geen toename van het aantal tienerfeestjes. "In Amsterdam hebben jongeren altijd geëxperimenteerd, dat is iets van alle tijden."

Puberexpert Marina van der Wal noemt het ronduit belachelijk dat ouders hun appartement in handen geven van een 15-jarige. "We voeden onze kinderen tegenwoordig niet zo op dat ze zo'n verantwoordelijkheid aankunnen."

Beeld Marie Wanders

"En zeker niet onder druk van vrienden of klasgenoten. Je kunt van een 15-jarige niet verwachten dat die tegen hen zegt: ik wil niet dat je aan papa's laptop zit. Zeker als ze hebben gedronken, wordt hun moreel kompas platgelegd, al vanaf de eerste druppel."

Flauw
Ze snapt de ouders niet die zeggen: wij gaan weg, veel plezier met je feestje. "Dat is niet alleen ongelofelijk naïef, maar ook flauw dat ze hun kinderen in een gevaarlijke situatie brengen waar nog maanden over wordt gepraat."

Het probleem, aldus Van der Wal, is dat ouders te vaak als een helikopter boven hun kinderen hangen: ze hebben alles voor ze over, maar geven ze geen taak in huis.

"Alle spulletjes worden achter hun billen opgeruimd. En we vinden het allemaal supergrappig en ondernemend als een peuter in de boekenkast klimt, maar supergevaarlijk als een kind van zes dat doet. Het is handiger om peuters dat gedrag al te verbieden."

18

Jongeren mogen nu pas alcohol kopen en bestellen als ze 18 jaar zijn. Ten tijde van het incident dat hierboven staat beschreven lag die grens nog op 16 jaar.

Kinderen van helikopterouders leren te weinig omgaan met frustraties, leren nauwelijks plannen of budgetteren. "Ouders die zeggen: ik wil dat mijn kind kind kan zijn, gebruiken de kindertijd niet om hun zoon of dochter voor te bereiden op volwassenheid. Niet drinken op een feestje en niet aan andermans spullen zitten zijn basale vaardigheden die je in de loop der jaren moet leren. Niet pas in de puberteit."

Nog niet te laat
Van der Wal vindt dan ook dat ouders van 8-, 9-jarigen het boek Partycash moeten lezen. "Voor hen is het nog niet te laat."

Kunnen tieners dan helemaal geen feestje geven zonder ouders erbij? Daarover verschillen de deskundigen van mening. Jolles oppert een minutieuze voorbereiding: praat het helemaal met je kind door, stel vragen, geef tips - en blijf je afvragen of je kind het aankan. De rector David Asser noemt het een zaak tussen ouders en kinderen om dat goed te regelen. Als vader zegt hij: "Niet doen. Daar zijn ze veel te jong voor."

Marina van der Wal: "Op het moment dat je kind een feestje wil vieren, trek jij je terug, maar blijf je in de slaapkamer. En af en toe haal je een glaasje cola."

Een incident in Amsterdam: 60 dronken gasten en een totale ravage

De vader
Hij wordt nog steeds boos als hij eraan terugdenkt. Het is nu vijf jaar geleden: zijn dochter wilde haar 16de verjaardag vieren zonder ouders, in het appartement van een familielid.

Er zou niet gedronken worden, bezwoer ze haar moeder en stiefvader. Die gingen akkoord; hijzelf was mordicus tegen. "We konden allemaal op Twitter volgen dat zij en haar vrienden al behoorlijk vaak dronken. Maar mijn ex vond het goed; daar moest ik me bij neerleggen. Mijn dochter deed het goed op school, dus er was ook geen al te grote reden tot zorg."

Het feestje was in de binnenstad, in een huis op de begane grond met een grote winkelruit - goed bereikbaar. Niemand weet meer wie het deed, maar toen het feestje net op gang was, werd het rondgetwitterd.

"Dat trok allerlei ook voor mijn dochter onbekende jongens aan. Het huisje was 42 vierkante meter - het stond in no time bomvol. Om half twee 's nachts werd ik gebeld door een vader die zijn kind was komen halen. Die zei: het is een enorme bende, je moet ernaartoe. Maar er was al niemand meer, ze waren begonnen aan een zwerftocht door de stad."

Het ergste: een van de meisjes was buiten bewustzijn geraakt van de drank. Ze is per ambulance afgevoerd en had een alcoholvergiftiging. De volgende ochtend zat hij naast haar in het ziekenhuis, net als haar ouders. Die waren vol ingehouden woede: "Ze begrepen niet goed waarom er helemaal geen toezicht was geweest. Dat snap ik wel - dat is ook een kapitale fout geweest."

Het huis was een ravage, ze hebben het van top tot teen moeten schoonmaken. "Ik ben eerst natuurlijk enorm kwaad geworden - mijn dochter kroop in haar schulp, zij heeft dit ook allemaal niet meer in de hand gehad."

Hij zou het iedere ouder ontraden zo'n feestje toe te staan. "Er moet iets van controle zijn, het is op het onveilige af. Alle remmen gaan los, je neemt een enorm risico. Jonge kinderen worden gepamperd, en als ze ouder worden moet opeens alles kunnen. Het zijn wolfjes in schaapskleren."

De dochter
"Ik wist meteen toen ik die afspraak met mijn moeder maakte, dat ik wel zou gaan drinken. Ik werd 16, dat was toen de leeftijd dat het legaal werd, dat was een enorm ding! Dus toen mijn ouders weg waren, was het hup, naar de Albert Heijn. Ik had ook alle wijn en bier zelf gekocht."

Ze had 'een paar' mensen uitgenodigd, ongeveer 30, maar er zijn er uiteindelijk wel 60 geweest. "Aan het begin van de avond hebben we ontzettend veel mensen weggestuurd, ook mensen die we kenden maar die niet waren uitgenodigd. Maar op een zeker moment was het niet meer te stoppen. We hadden niemand bij de deur staan, dus als iemand opendeed en er kwamen 10 mensen binnen, was daar weinig aan te doen."

Ze kreeg pas door dat het echt mis was toen er 8, 9 jongens in het huis stonden die ze niet kende. Ook begonnen mensen ziek te worden en over te geven. En de komst van de vader van een van haar vrienden was een realitycheck, zegt ze: "Die was in shock, heeft mijn vader gebeld en iedereen weggestuurd. Toen zagen we ook dat er veel was gejat: jassen, portemonnees."

Waarom ze haar ouders niet had gebeld? "Dat was wel het laatste waar ik aan dacht. Ik moest dit zelf oplossen. Ik dacht: als mijn vader dit ziet, heb ik geen leven meer."

Ze heeft twee maanden huisarrest gekregen. De enige keer in haar leven dat ze echt straf heeft gekregen. "Ik was altijd een braaf kind hè? Ik denk dat mijn moeder me gewoon vertrouwde."

Daar heeft ze het meeste spijt van: dat ze niet gewoon eerlijk heeft gezegd dat ze wel wat wijn en biertjes wilde halen. Huisfeestjes zonder ouders horen erbij, vindt ze. "Maar vraag dan een broer of een oudere nicht om toezicht te houden, of huur een zaaltje. En als gasten foto's posten op Snapchat of Instagram: zet dan niet het adres erbij."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden