Column

Een stad vol schitterende boekwinkels

Ik treinde terug van Parijs naar Amsterdam en wilde net een column over het boekenconcern Polare schrijven toen ik, uit het raam kijkend, in een flits de naam Lescaille zag. Ik vond dat ongelooflijk toevallig.

Eén van de helden van het Amsterdam in de zeventiende eeuw was namelijk Jacob Lescaille (1611-1679). Hij was een dichter en een boekhandelaar/uitgever/drukker en 'netwerker'. Aanvankelijk bevond zijn winkel zich op de hoek van de vismarkt op de Dam, schuin tegenover de Nieuwe Kerk, lees ik op internet.

Zijn winkel was een soort De Kring. Een plek voor schrijvers, dichters en acteurs. Lescaille drukte dan ook vaak ­toneelteksten. Vermoedelijk is ook Spinoza vaak in zijn winkel geweest. En Vondel, uiteraard. En wie er zeker kwam, was de dichter Jan Vos.

Vos (1610-1667) is eveneens een Amsterdammer die we meer moeten eren. Hij was glazenier (hij mocht alle ruiten voor het stadhuis op de Dam leveren) en verder dichter, regisseur en directeur van de Schouwburg. Jan Lievens heeft een portret van hem getekend en je ziet daarop dat Vos, die trouwens in het pand Kalverstraat 202 woonde, van wijntje en trijntje hield.

Net als Lescaille was hij vaak te gast bij de Amsterdamse families Bicker, Huydecoper en Six. Deed Vos daar de inspiratie op voor De klucht van Oene, waarin hij alles wat oneerlijk was in Amsterdam, hekelde? Lescaille gaf het stuk met genoegen uit. Vos schreef ook een toneelstuk dat Aran en ­Titus of wraak en weerwraak heet en waarin 'een als pudding opgediende prins, een gebakken Moor en geestesverschijningen' een rol spelen.

Trouwens, als u wilt weten welk café de heren bezochten, moet u naar De Drie Fleschjes in de Gravenstraat gaan. Amsterdam zou eens een Amsterdamse schrijver of dichter moeten vragen over die Amsterdammers te schrijven of te dichten. (Ik denk aan de dichter Jan Kal.) Amsterdam was toen zo'n dramatische stad. Vol schitterende boekwinkels en drukkerijen.

Enkelen van die boekverkopers/drukkers veranderden de wereld. Franciscus van den Ende (1602-1674) bijvoorbeeld, die in de Nes een winkel had waarboven hij Spinoza lesgaf, en die zo voor de vrijheid was dat ze hem uiteindelijk hebben opgehangen. Tja, dat schoot door me heen. Dat stuk over dat vervelende Polare schrijf ik dus niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden