Plus

Een sneller ov dankzij Noord/Zuidlijn, klopt dat wel?

De Amsterdammer reist over twee dagen, als het ov-netwerk is afgestemd op de Noord/Zuidlijn, sneller van A naar B. Zegt het GVB. Het Parool testte dit met reizen die redacteuren maken.

Beeld anp

Wie met het openbaar vervoer reist van het Hugo de Grootplein in West naar de Jacob Bontiusplaats in de oostelijke hoek van de binnenstad, zit tot en met morgen ten minste 28 minuten in de tram. Als je na zaterdag vanaf hetzelfde plein in West naar de Jacob Bontiusplaats reist, ben je op z'n minst 35 minuten onderweg. Aanmerkelijk langzamer.

Andersom kan het ook. De reiziger die nu vanaf winkelcentrum Boven 't Y in Noord naar een afspraak gaat op de Gustav Mahlerlaan op de Zuid­as, moet uitgaan van een reisduur van zeker 38 minuten. Vanaf overmorgen duurt een tripje tussen dezelfde plekken 25 minuten. Aanmerkelijk sneller.

Spinnenwebmodel
De Noord/Zuidlijn gaat rijden en alles wordt anders. Er is de metro zelf natuurlijk, die grote massa's mensen sneller over grotere afstanden kan transporteren. Als zondagochtend om 07.30 uur de nieuwe lijn wordt opgenomen in de dienstregeling, gaat het hele ov-netwerk op de schop.

Bussen, trams en de oudere metrolijnen: het is allemaal geïntegreerd in een systeem waarin de Noord/Zuidlijn de ruggengraat is en de andere vervoermiddelen gelden als de ribben. Trams rijden niet meer vooral naar CS (het spinnenwebmodel), maar takken vooral aan op de nieuwe metro (de vissengraat).

Overstappen
Aantakken betekent overstappen en overstappen betekent tijdverlies, iedere ov-reiziger weet dat. Idee is dat dat tijdverlies wordt goedgemaakt doordat bijvoorbeeld metro's sneller rijden. Vervoerbedrijf GVB stelt dat 80 procent van de reizen sneller kan worden gemaakt. Of dat zo is, valt niet te controleren, maar het voelt als een ambitieuze claim.

GVB-medewerker Fikri Cekici vervangt de dienstregelingen bij bus- en tramhaltes, met het oog op het nieuwe schema dat zondag ingaatBeeld Tammy van Nerum

Het Parool nam de proef op de som en verzamelde 38 reizen die redacteuren van de krant, die over het algemeen liever op de fiets zitten, zo af en toe maken. Willekeurige reizen: het is geen onderzoek, we noemen het een test. Redacteuren op weg naar de tandarts in Zuid, hun ouders in Noord of die zangvereniging in Nieuw-West. De Jacob Bontiusplaats dook veelvuldig op: hier is de redactie gevestigd.

Reisplanner
We zochten uit hoe lang zij nu doen over de reis en straks, als het allemaal anders is. De reizen werden ingevoerd in de reisplanner van het GVB, voor vandaag om 12.00 uur en voor volgende week vrijdag om dezelfde tijd. Bij verschillende opties werd steeds gekozen voor de snelste reis. De trein lieten we buiten onze reisschema's.

Van de 38 geteste reizen blijken er 10 langer te duren straks. 9 noteren dezelfde reistijd en 19 keer zijn de redacteuren sneller op de plaats van bestemming. Precies de helft is sneller dus, wat aanmerkelijk minder is dan dat percentage waar het GVB mee schermt, 80 procent.

Nogmaals: het is een test, een steekproef. Uit de gekozen reizen en hun reistijd vallen geen harde conclusies te trekken. Maar alles overziend zijn er wel enkele opvallende zaken te noteren.

Beeld Tammy van Nerum

Beginnend met een open deur: reizen van noord naar zuid (of andersom) zijn met de komst van de nieuwe metro vaak behoorlijk sneller. Hoe langer je van de Noord/Zuidlijn gebruik kunt maken, hoe korter de reistijd.

Mazzel
De opmerking daarbij kan zijn dat de afstand die moet worden afgelegd om bij een metrostation te komen, bepalend is voor de totale reisduur. Als je in Noord woont, kun je zomaar 4,5 kilometer van het dichtstbijzijnde station zitten. Dan ben je al een tijd onderweg voordat je in de metro zit. Daarna gaat het wel snel, natuurlijk.

En: reizen in oost-westelijke richting kunnen sneller zijn, maar zijn dat ongeveer even zo vaak niet. Als je sneller bent, komt dat meestal doordat trams straks vaker dan nu in deze richtingen lijken te rijden. Ov-reizigers moeten wel een beetje mazzel hebben: waar voorheen bijvoorbeeld tram 10 een forse ruk maakte, wordt het traject straks overgenomen door maar liefst drie verschillende lijnen.

Ten slotte: het loont om goed te kijken of het niet slimmer is om iets eerder of iets later te vertrekken. Als straks de Noord/Zuidlijn rijdt, ben je in het gunstigste geval vaak enkele minuten sneller dan nu, maar als je drie minuten later vertrekt, kan dat tientallen minuten schelen. Neem een reis tussen de Bruinvisstraat en de Piet Heinkade. Nu kost die reis je nog tussen de 37 en 44 minuten. Straks ben je op z'n snelst ook in 37 minuten op je bestemming, maar als je een paar minuten later vertrekt, ben je maar liefst 1.05 uur onderweg.

Lees ook: Hebben de tegenstanders van de Noord/Zuidlijn gelijk gekregen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden