Column

Een grote ramp heeft geen dader

Theodor Holman Beeld Wolff
Theodor HolmanBeeld Wolff

Die Morandi-brug in ­Genua. Hij verbond en ontsloot. Hij verbond ­Genua met de rest van de ­wereld en hij ontsloot voor ons het zuiden van Italië.

Ik ben er, schat ik, een keer of elf overheen gereden. Het instorten van die brug is een ramp die me daarom iets doet.

Mijn treurige wet luidt: bij een ramp waarbij een iconisch bouwwerk is betrokken, zal men nimmer de schuldige kunnen aanwijzen. Er zijn namelijk te veel mensen bij betrokken.

De ontwerper zal zeggen dat hij alleen een ontwerp heeft gemaakt; de constructeur zal zeggen dat bij zich precies aan de regels heeft gehouden, maar geen rekening kon houden met het sterk toenemende verkeer; de aannemer zal kunnen aantonen dat alles in orde was; de minister was toen nog niet geboren; de minister van toen is allang dood, et cetera.

Grote rampen hebben geen daders, alleen slachtoffers. Maar toch kun je er wel iets over zeggen.

Het feit dat die brug er zo slecht aan toe was, duidt meer op een psychologisch dan op een financieel probleem. Men is rijk genoeg, zelfs in Italië, om deze brug te laten repareren. Tevens had men ten tijde van de constructie genoeg geld om een goede brug te ­laten maken.

Politici zijn echter korte­termijndenkers. Als je namelijk tegen de kiezers zegt: 'Luister, over vijftig jaar zullen jullie me dankbaar zijn want dan zal blijken dat deze brug niet instort,' zal men je voor gek verklaren. Zeker als je opponent stelt: 'Over vier jaar hebben jullie de beste en sterkste brug van de wereld die het minstens duizend jaar uithoudt voor minder geld.'

De korte termijn is het goud van de politicus. Dat is omdat hij meestal zelf maar een korte termijn aan de macht is.

Dictators maken daarentegen degelijke bouwwerken. Kijk eens naar die gebouwen van Mussolini. Alsof ze gisteren zijn ontworpen. De autosnelwegen van Hitler, de route Napoleon, de metrostations die Stalin in Moskou liet bouwen.

Dictators denken namelijk dat ze het eeuwige leven hebben en kunnen zich derhalve een langetermijnvisie veroorloven. Die bouwwerken laten ze ook vaak ter ere en meerdere glorie van zichzelf in elkaar zetten, en daar houden ze dan zelf toezicht op, en dan doet dus iedereen zijn best, anders kom je in het gevang of word je geliquideerd.

Ik weet niet welke les je hieruit zou moeten trekken.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden