'Een goede GIF moet een beetje lelijk zijn'

Met de komst van YouTube leek het gedaan met de geanimeerde GIF, maar het knullige wiebelplaatje is een medium op zich geworden. 'Een GIF moet een beetje lelijk zijn.'

Of het nou gaat om kittens in kartonnen dozen, spugende lama's of actrice Jennifer Lawrence: een geanimeerde GIF maakt alles beter. Werd het wiebelplaatje ooit nog gezien als de wat knullige voorloper van de online video, inmiddels is het een medium op zich - en nog altijd wint de GIF aan populariteit.

Sinds vorig jaar kunnen via Twitter GIF's worden verstuurd en onlangs dook Facebook op de trend: via de app Giphy for Messenger plak je een GIF nu ook in een Facebookgesprek.

Djiff
Om even te beginnen met een lesje taal: u spreekt het woord GIF niet goed uit. De bedenker van het format, Steve Wilhite, liet vorig jaar namelijk weten dat het uitgesproken wordt als 'djiff', in plaats van 'ghiff' - dus die harde Hollandse 'g' heeft er al helemaal niets mee te maken.

De GIF (Graphic Interchange Format) is eigenlijk niets anders dan een digitaal flipboekje: een aantal plaatjes achter elkaar die net iets van elkaar verschillen, en zo beweging suggereren. Anders dan bij video is er geen geluid en het bestand is zo geprogrammeerd dat het in een oneindige loop blijft doorlopen.

De GIF werd uitgevonden in 1987 en beleefde zijn hoogtijdagen in de jaren negentig, toen Netscape nog de belangrijkste internetbrowser was. Bekende voorbeelden uit die tijd zijn de dansende baby en de zwart-gele 'under construction'-GIF. Maar toen het 'web 2.0' zijn intrede deed, met sites als YouTube en Facebook, verdween het format naar de achtergrond. Doordat online video's gemakkelijk gedeeld en afgespeeld konden worden, kreeg de GIF wat knulligs.

Dansende banaan
Dat veranderde in 2007, toen websites als Reddit en Tumblr de GIF nieuw leven inbliezen. 'Toen een GIF niet meer de functie van video hoefde te vervullen, gingen mensen experimenteren met het format,' vertelt grafisch ontwerper Pieterjan Grandry. In 2011 ontwikkelde hij de GIF-player, een houten doosje dat de GIF op analoge wijze afspeelt.

Ook gaf hij GIF-workshops op verschillende mediafestivals. 'Binnen de internet-artscene geldt nu de trend: hoe gelikter, hoe beter. Er worden dus steeds meer GIF's gemaakt van hoge kwaliteit: bijvoorbeeld in 3D. Persoonlijk vind ik de vintage versie leuker: de dansende banaan, of de cursor die verandert in een dolfijn met sterretjes. Een GIF moet een beetje lelijk zijn.'

Ook voor educatie
Voor Stefanie Crone moet een GIF vooral emotie oproepen. Ze is hoofdredacteur van de Upcoming.nl, een website die veel gebruikt maakt van het format. 'Wanneer iets alleen maar mooi hoeft te zijn, is een foto prima. Bijvoorbeeld: tien foto's van het Noorderlicht dat te zien was in Nederland. Maar als je een gevoel of sfeer wil oproepen, werkt een GIF beter. We hadden vorig jaar een blogpost over het Solar festival, met 25 GIF's die herkenbare situaties op het festival laten zien. Daar voegt een GIF echt wat toe.'

GIF's worden ook steeds vaker ingezet voor educatie-doeleinden. Verscheidene wetenschapsblogs maken bijvoorbeeld gebruik van het format om ingewikkelde concepten uit te leggen, of aantrekkelijker te maken. Toen Rusland vorig jaar de Krim annexeerde, gebruikte de website Buzzfeed GIF's van de MTV-serie The Hills om de gebeurtenissen uit te leggen.

Geen data verspillen
Een ander voordeel is de bescheiden bestandsgrootte. 'We merken dat een GIF beter wordt bekeken dan een filmpje. Steeds meer mensen internetten via het mobiele netwerk van hun telefoon, dan verspil je liever geen data aan het streamen van grote videobestanden.'

Net als de andere redactieleden maakt Crone ook zelf regelmatig een GIF voor de website. Op internet zijn genoeg gratis tools beschikbaar waarmee dat kan, bijvoorbeeld GifGrabber of Jiffy. Met die software kun je een fragment van een digitaal filmpje of YouTubeclip omzetten in een GIF. 'Een goede GIF duurt hooguit twee seconden, anders wordt het bestandje te zwaar. Ook moet er iets in gebeuren: een GIF is een verhaal.'



Hoe maak ik een GIF?

Zelf ook aan de slag? Via de volgende websites bouwt u zelf een GIF.

Make a Gif
Gratis online platform, waarmee GIF's kunnen worden gemaakt op basis van videobestanden, YouTubeclips of via de webcam.

GifGrabber
Gratis software die video op je scherm direct omzet in GIF's. Alleen beschikbaar voor Mac, verkrijgbaar in iTunes.

Jiffy (Google op 'Jiffy' en 'Chrome')
Een gratis extensie via Google Chrome waarmee je via YouTube een GIF genereert. De kwaliteit is niet zo hoog en er kunnen geen ondertitels worden toegevoegd, maar het is wel snel en gemakkelijk.

Imgur
Makkelijke tool van Imgur, een sociaal netwerk waar alleen afbeeldingen en GIF's gedeeld kunnen worden. Plak de link van een filmpje in de zoekbalk, knip een fragmentje uit en de applicatie doet de rest. Ondersteunt ook Vimeo en andere videosites. imgur.com/vidgif
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden