Plus

Één glaasje moet kunnen, toch?

Hoe gezond of ongezond is alcohol? Het antwoord op die vraag is afhankelijk van aan wie, waar en wanneer je hem stelt. 'Drink met mate,' luidt het uitgekauwde devies, maar wat is matig drinken?

Is drinken ongezond? Beeld getty
Is drinken ongezond?Beeld getty

Is drinken ongezond?
Ja en nee. Het is ingewikkeld. Het is zo goed als onmogelijk om een vast te stellen of en hoe schadelijk voor de gezondheid drinken nu precies is. Dat is op zijn minst opmerkelijk voor een genotsmiddel dat zo massaal wordt geconsumeerd.

Om de zoveel tijd verschijnt een nieuw onderzoek naar de risico's van alcoholgebruik en niet zelden spreken wetenschappers elkaar tegen. Deze week bleek uit Nieuw-Zeelands onderzoek dat er een verband bestaat tussen alcoholconsumptie en kanker in zeven verschillende delen van het lichaam. Niet drinken dus, zou hieruit moeten volgen.

Ander onderzoek toont aan dat gematigd drankgebruik een positief effect heeft op hart- en vaatziekten en dementie. Meer kans op kanker, minder kans op een hartinfarct: het is nogal een dilemma als je op een terras aan het dubben bent of je een biertje of toch maar een spa rood bestelt.

Hoeveel drank is goed voor je?
Overdaad schaadt, daar zijn alle onderzoekers het over eens. Maar hoeveel glazen je per week mag drinken zonder dat je gezondheidsschade oploopt, is minder helder.

"De grafiek waarin het aantal glazen per dag wordt afgezet tegen mortaliteit ziet eruit als een hockeystick. Bij een beperkt aantal glazen per week neemt de kans op overlijden iets af, maar vanaf vier glazen per dag voor mannen en twee voor vrouwen stijgt die weer snel," zegt Leonard Hofstra, bijzonder hoogleraar cardiologie aan het VUmc.

En toch adviseert geen enkele officiële gezondheidsinstantie geheelonthouders om te gaan drinken. "Dat heeft te maken met de vele gevaren die aan alcoholgebruik kleven: je kunt er verslaafd aan raken en het is gevaarlijk in het verkeer."

Wim van Dalen, directeur van Stichting Alcoholpreventie (Stap) is nog uitgesprokener. "Als alcohol nu zou worden uitgevonden zou het direct verboden worden. Strikt genomen zijn de risico's heel duidelijk: het advies van de Gezondheidsraad is ondubbelzinnig. Sommige onderzoekers willen de gevaren van alcohol in twijfel trekken, maar degenen die dat zeggen, zijn altijd op een of andere manier gelieerd aan de alcoholbranche."

Aafje Sierksma, directeur van het Kennisinstituut Bier, bestrijdt dat onderzoeken die gefinancierd worden door de alcoholbranche per definitie gekleurd zijn. "Wetenschappers laten zich echt niet voor een karretje spannen, bovendien wordt altijd door derden naar een onderzoek gekeken."

Wat zeggen de officiële instanties?
De Wereldgezondheidsorganisatie heeft richtlijnen opgesteld die voorschrijven dat mannen niet meer dan 21 en vrouwen niet meer dan 14 glazen alcohol per week mogen drinken. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen bier, wijn of sterke drank: hoe hoger het alcoholpercentage, hoe kleiner het glas, is de aanname.

Daarnaast hanteert elk land ook zijn eigen maatstaven. De Nederlandse Gezondheidsraad scherpte vorig jaar de richtlijn aan. In 2006 werd mannen nog geadviseerd niet meer dan twee en vrouwen niet meer dan een glas per dag te drinken. Inmiddels luidt het advies om helemaal geen alcohol te drinken of in elk geval niet meer dan een glas per dag. Dat geldt voor mannen en vrouwen.

In Groot-Brittannië mogen mannen en vrouwen dagelijks twee glazen drinken, in Polen zijn vier glazen per dag de norm, in Spanje wel vijf en in Chili zelfs 5,6.

Waarom veranderen die richtlijnen steeds?
"Voortschrijdend inzicht, we komen steeds meer te weten over de werking van alcohol," zegt Hofstra. Zo bleek in maart van dit jaar uit onderzoek van Canadese wetenschappers dat de stelling dat gematigd drinken beter is dan helemaal niet drinken nuance behoeft. Veel geheelonthouders die in onderzoeken werden vergeleken met matige drinkers bleken vanwege gezondheidsredenen te zijn gestopt met drinken. Om die reden kwamen gematigde drinkers gezonder uit de bus. De 'J-curve' - of hockeystickgrafiek - is dus onzin, stellen deze onderzoekers.

Kennisinstituut Bier benadrukt dat nieuw onderzoek laat zien dat sommige risico's minder groot zijn dan eerder werd verondersteld. "In 2006 zei de Gezondheidsraad nog dat bij elk glas dat vrouwen dagelijks drinken het risico op borstkanker met 10 procent toeneemt. Nu is dat nog maar 5 procent," zegt Sierksma.

Maakt het nog iets uit wat je drinkt?
Helaas, de mythe dat rode wijn vol zit met gezonde antioxidanten is inderdaad een mythe. Onderzoek dat dit aantoonde, werd sterk vertekend doordat rodewijndrinkers er over het algemeen een gezondere levensstijl op nahielden dan bijvoorbeeld bierdrinkers.

Een soortgelijke bias vertroebelt ook de uitkomsten van ander onderzoek: matige drinkers zijn veelal mensen die sowieso gematigd in het leven staan: ze eten niet te veel, bewegen genoeg en kunnen aan de toog dus ook maat houden. Het aloude devies luidt dus nog steeds: geniet maar drink met mate.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden