PlusFilmrecensie

Een dief, een held, een racist: in de Rolls Royce is Elvis het allemaal

Regisseur Eugene Jarecki trekt in The King een parallel tussen Elvis en de Amerikaanse Droom, maar deze voelt geforceerd aan.

The KingBeeld -

Elvis Presley bezat ruim twintig peperdure auto's, waaronder een Rolls Royce uit 1963. Voor de kenners: het was een Phantom V. De statusauto, die een paar jaar geleden voor 400.000 dollar werd verkocht, speelt een grote rol in The King van Eugene Jarecki.

In de documentaire rijdt ­Jarecki met de Rolls naar belangrijke plaatsen in Elvis' ­leven, waaronder zijn geboortestadje Tupelo, de steden Memphis en Nashville waar hij zijn hits opnam, en Las Vegas als het treurige eindpunt.

Onderweg stapt telkens een andere muzikant, acteur, journalist of schrijver in om een eindje mee te rijden en over Elvis te praten. Onder anderen Alec Baldwin, Chuck D, Emmylou Harris, Ethan Hawke, Mike Myers en John Hiatt doen hun zegje.

Een held of een dief
Voor iedereen betekent Elvis iets anders, maar twee opvattingen overheersen: voor witte Amerikanen is Elvis een held, die de muziekwereld op zijn kop zette, maar voor zwarte Amerikanen is hij een dief, die steenrijk werd met hun muziek.

"Hoezo is Elvis de King?" vraagt Chuck D zich retorisch af. Waren Bo Diddley en Chuck Berry niet op zijn minst even grote ­koningen? Wat dubbel steekt, is dat Elvis nooit iets deed voor de zwarte gemeenschap en de strijd om gelijke burgerrechten. Integendeel, meent Chuck D: "Straight up ­racist that sucker was."

Maar The King snijdt een groter onderwerp aan dan de betekenis van Elvis. Jarecki trekt een parallel tussen Elvis en de Amerikaanse Droom. Elvis in zijn rebelse begin­jaren staat voor het optimisme van de Amerikaanse Droom, de later door drugs en medicijnen lamgeslagen zanger voor de teloorgang ervan.

Geforceerd
De parallel voelt geforceerd aan en ademt de nostalgische gedachte dat er ooit een onschuldig en onbezoedeld Amerika heeft bestaan. In werkelijkheid was de Amerikaanse Droom altijd al voor de één een fantasie en voor de ander een nachtmerrie, stelt rapper Immortal Technique, waaraan hij toevoegt dat die ander niet toevallig meestal zwart was.

Het wringt om deze en andere sweeping statements aan de levensloop van Elvis op te hangen, maar gelukkig zijn veel gesprekjes in de Rolls amusant en soms ontroerend.

John Hiatt kan zijn tranen niet bedwingen als hij in de auto stapt, omdat hij deze ziet als een decadent symbool van wat er misging met Elvis. "Dit laat zien hoe gevangen hij zat," zegt hij met verstikte stem.

Ook Emmylou Harris ziet de onvermijdelijke tol van de roem: "Hij was verdoemd." De scherpste observatie komt van de politieke commentator Van Jones, die stelt dat de pafferige Elvis, die voor veel geld zijn ziel in Las Vegas verkocht, 'de puurste en eerlijkste uitdrukking was van de heersende waarden in onze samenleving'.

Dat het altijd nog puurder kan met die waarden, is aan het einde van de film te zien met nieuwsbeelden van Trumps inauguratie tot president.

The King

Regie Eugene Jarecki
Te zien in De Balie, Filmhallen, Lab111, Rialto

Wekelijks een overzicht van de nieuwste hotspots, uitgaanstips, films en restaurants in je mailbox? Schrijf je dan nu in voor de Stadsgids-nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden