PlusKlein Parijs

Een cv-ketel is nergens voor nodig in een moderne woning

Wat als een gezin zichzelf verplicht conform het klimaatakkoord van Parijs 80 procent minder CO2 uit te stoten? Bart van Zoelen probeert het. Vandaag deel 2: verwarming.

Beeld Lizette Schaap

Zo'n cv-ketel is als een Ferrarimotor in een boodschappenautootje. Comfortabel, maar nergens voor nodig in een modern geïsoleerde woning. Zo begint de diagnose van Wigger Verschoor als hij zich buigt over ons huis en de vraag hoe we dat warm stoken met stukken minder CO2-uitstoot.

Dat de cv in onze nieuwbouwwoning net vier jaar oud is, maakt voor hem niet uit. "Ik heb weleens een cv-ketel bij het grofvuil gezet."

Verschoor werkt voor ThuisBaas, een sociale onderneming van duurzaamheidsorganisatie Urgenda. Met een handjevol collega's helpt hij huizenbezitters hun woning zo zuinig te maken dat ze door het jaar heen net zoveel energie opwekken als ze verbruiken.

Energieneutraal, dus nul CO2-uitstoot! Ook in bestaande woningen kan het, nu al. Althans, dat wil Urgenda graag bewijzen, nu de installatiebranche hier nog niet erg warm voor loopt.

Maar dan moeten we niet de krenten uit de pap willen vissen. Als we het alleen financieel bekijken zijn de zonnepanelen en de isolatiemaatregelen vooralsnog het aantrekkelijkst.

Nu al afstappen van aardgas vergt een flinke investering, of het nou gaat om het verruilen van het gasstel voor een kookplaat op inductie of om de warmtepomp, die een goedgeïsoleerd huis zonder gas beetje bij beetje en superzuinig naar een behaaglijke temperatuur brengt - zonder Ferrarimotor, zeg maar.

Geen half werk, geen cherrypicking. Verschoor en zijn collega's rusten niet voordat de gasaansluiting de deur uit is. "Ik zeg het ook wel­eens als mensen alleen maar beginnen over de terugverdientijd: ik denk dat u meer nodig heeft dan uw portemonnee. U moet het wíllen, u bent een koploper!"

Zonnepaneel of dakkapel
Dat kan een afknapper zijn, niemand groeit het geld op de rug. Maar in dit geval zeggen we: ga door! Voor deze serie focussen we immers helemaal op CO2. Verschoor legt geduldig uit hoe ThuisBaas te werk gaat. Hij becijfert eerst heel precies hoeveel warmte een woning nodig heeft. En kan het stroomverbruik nog naar beneden? Daarvoor krijgen we alvast zijn complimenten. "Heel keurig."

In drie tot vier uur keert ThuisBaas het huis binnenstebuiten. "Hoe vaak wordt er gedoucht? Hoeveel lichtpunten zijn er?" Maar ook: wat moet er eerst gebeuren aan isolatie? Het is een hele puzzel: in een tochtig huis kan een warmtepomp het niet bolwerken.

Daarna kijkt hij naar de mogelijkheden energie op te wekken. Dat zit bij ons huis wel snor. De inval van zonlicht is prima, aan weerskanten zelfs, dus ook op het noordwesten. "Dat weten niet veel mensen, maar zonnepanelen worden steeds efficiënter." Dat biedt perspectief voor het geval we nog eens een elektrische auto gaan rijden.

Voor nu lijken 18 zonnepanelen op het zuidoosten te volstaan voor alle benodigde elektriciteit én warmte. Dat is mooi, want het alternatief dat ThuisBaas aandraagt is de 'zonnepergola'. En zo'n staketsel vol zonnepanelen in onze kleine tuin lijkt nergens naar.

En dan is er het prijskaartje, ook niet mis. Inclusief alle subsidies die momenteel in het vat zitten, komt Verschoor op zo'n 30.000 euro.

Voordeel is wel dat we dan tot in lengte van jaren van onze energierekening af zijn. Want de energielasten zullen stijgen, vooral die van gas. Huizenkopers blijken inmiddels bereid te zijn meer te betalen voor een zuinige woning, zegt Verschoor nog. "Energieneutraal wordt vanaf 2020 de norm voor nieuwbouw. Daar moeten bestaande woningen dan tegenopboksen."

Toch, het is een smak geld. En, twijfelen we hardop, we willen eigenlijk ook nog een dak­kapel op het huis. Dan zien de berekeningen er al weer anders uit. Maar het kan tenminste. Wij kunnen alle energie die we nodig hebben voor verwarming en elektriciteit thuis opwekken.

Daarmee zouden we inderdaad koplopers worden. Voor de vele gestapelde woningen in Amsterdam, dus met minder dak per persoon, blijft dit voorlopig verdomd lastig. Hoe dit soort verbouwingen bij huurwoningen gefinancierd moet worden, is ook nog een groot vraagteken.

Samen een schep erbovenop
Scenario's voor de toekomst gaan ervan uit dat we in 2050 35 tot 65 procent minder broeikasgassen uitstoten voor de verwarming van alle Nederlandse woningen. Als we naar 80 procent willen, moet er volgens onderzoekers van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) nog een flinke schep bovenop: meer isolatie, meer warmtepompen, meer sloop van oude woningen, biogas misschien en meer warmtenetten, mogelijk gevoed met geothermie - warmte uit de diepe ondergrond.

Dan is het wel zaak dat we het daar per blok, buurt of wijk over eens worden. De aanleg van verschillende systemen naast elkaar is te duur. Alle alternatieven voor aardgas hebben daarbij hun schaduwkant en die zal weerstanden oproepen, waarschuwen PBL en SCP. Warmtenetten hebben een slecht imago.

Een extra isolerende spouwmuur kan ten koste gaan van een stuk tuin. Ook kan het de karakteristieke aanblik van die jarendertigwoning onherkenbaar veranderen.

Klein beginnen kan ook, alle beetjes helpen. Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal heeft de mogelijkheden op een rij gezet. De thermostaat een graad lager zetten dan we gewend zijn, bespaart 80 euro per jaar.

Beter letten op de ­tussendeur, die bij ons altijd wagenwijd openstaat, dat klinkt aantrekkelijker. Tip van Milieu Centraal: een dranger kost tussen de 20 en de 50 euro.

Dit is de tweede aflevering van een serie van zes die de komende weken op dinsdag in de krant verschijnt. Volgende week: vervoer en vakantie. Lees ook deel 1: Wat als een gezin zichzelf verplicht 80 procent minder CO2 uit te stoten?

'Klimaatklappers' in eigen huis
- Een zonneboiler voor warm water scheelt 190 kilo CO2 per jaar
- Geïsoleerde spouwmuren: 1600 kilo CO2 minder uitstoot per jaar
- Een hoogrendement cv-ketel bespaart 300 kilo CO2 per jaar
- 15 zonnepanelen leiden tot 1900 kilo minder CO2-uitstoot per jaar
- Woning van energielabel G naar A brengen: 7600 kilo CO2 per jaar

Op weg naar 'Parijs'
De klimaatdoelstellingen die de opwarming van de aarde binnen de perken moeten houden dreigen een ver-van-ons-bedshow te worden. Wat betekent het om 80 tot 95 procent minder CO2 uit te stoten, zoals bij het klimaatakkoord van Parijs is afgesproken voor 2050. Parool­redacteur Bart van Zoelen probeert zijn huishouden (vrouw, twee kinderen, 27,5 ton CO2) nu al in harmonie met 'Parijs' te brengen en kijkt daarbij achtereenvolgens naar zijn huis, vervoer en vakantie, kleding en voeding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden