Plus

Een clubhonk van Satudarah krijg je niet zomaar weg

Als motorclub Satudarah een woonhuis in Zuidoost tot clubhonk maakt, grijpt de overheid in. Maar eenvoudig is dat niet zonder klachten, aangiften of hard bewijs.

Motoren op de stoep, geluidsoverlast en wheelies, maar niemand die klaagt als Satudarah de nieuwe buurman is. Beeld anp

Hun auto's waren gepantserd, onder hun hesjes droegen ze kogelwerende vesten. Met name op vrijdagavonden verschenen groepjes leden van Satudarah bij de woning op een hoek van de Kloekhorststraat, Amsterdam-Zuidoost. Leden van de omstreden motorclub parkeerden hun motoren op de stoep of veroorzaakten geluidsoverlast - zeker bij het maken van wheelies.

Het is 7 januari 2015 als het agenten in de buurt voor het eerst opvalt. Tot die tijd zijn er van buren geen klachten geweest en dat is misschien niet zo vreemd. Niet veel mensen zijn bereid iets te verklaren als Satudarah de nieuwe buurman is. Bij navraag vertellen buurtbewoners later dat zij niets meldden uit vrees voor represailles.

Clubleider Etou's
Het is het begin van een zoektocht naar wegen om vast te stellen of Satudarah het huis als clubhuis gebruikt én wat daar tegen is te doen. Het duurt tweeënhalf jaar voordat de oplossing kan worden uitgevoerd. Aan goede wil ligt het niet, de politie en gemeente willen geen clubhuizen van motorbendes in de stad, maar de praktijk is weerbarstig.

Op 21 januari schrijft een aspirant-lid van Satudarah, Domingus U., zich in als hoofdbewoner. Later zal clubleider Etou's Belserang zich eveneens inschrijven, al verblijft hij ergens anders. Inmiddels is Belserang voortvluchtig, na twee grove gevallen van uitgaansgeweld.

Excessief geweld
Omdat het gaat om de beruchte motorclub wordt de zaak voorgelegd aan specialisten in de bestrijding van excessief geweld en het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum, waarin politie, justitie, gemeenten in de regio en bijvoorbeeld de Belastingdienst samenwerken bij de bestrijding van georganiseerde criminaliteit.

De Kloekhorststraat in Zuidoost, waar vanaf begin 2015 Satudarah een woning gebruikte als verzamelplaats. Beeld Mats van Soolingen

Aangezien geen misdrijven bekend zijn en buren niet klagen, kan de politie op eigen houtje weinig doen. Zomaar het huis binnenvallen is geen optie. Omdat de politie en gemeenteambtenaren toch graag in het huis willen kijken, benaderen zij de gemeentelijke Dienst Wonen.

Die kan op grond van de Huisvestingswet voor een controle langsgaan als er aanwijzingen zijn dat een pand 'aan de woningvoorraad wordt onttrokken'. Terwijl zo ambtenaren zoeken naar mogelijkheden, verzamelen zich intussen in het huis elke week tientallen mannen, die 's nachts met het nodige kabaal weer vertrekken.

Najaar 2016 komt het tot een eerste controle. Twee rechercheurs en twee ambtenaren van de Dienst Wonen bellen aan bij de woning. Minutenlang moeten ze wachten, in het volle zicht van de beveiligingscamera's die aan het pand hangen. Na vijf tot acht minuten doet hoofdbewoner Domingus U. open. Hij is duidelijk: "Zonder machtiging komen jullie er niet in."

De ambtenaren zien over de schouders van U. heen al wel tekenen dat het pand voor andere zaken dan puur bewoning wordt gebruikt. Rechercheur Tim: "Zo hangt aan de tussendeur achter het halletje een briefje met de oproep de deur zachtjes dicht te doen. Zo'n briefje hangt in mijn huis niet. In de ruimte achter die deur hangen clubmemorabilia. Vlaggen die andere clubs cadeau hebben gedaan, dat soort zaken."

Veiligheidsring om de wijk
De ambtenaren van Dienst Wonen laten een brief achter met de waarschuwing dat ze terug zullen komen, maar kunnen nog weinig doen. Op de achtergrond speelt inmiddels de strafzaak over het kort en klein slaan door een grote groep Satudarahleden van feestcafé Playa Nasty aan het Thorbeckeplein. Clubleider Etou's Belserang was één van de betrokkenen.

Als burgemeester Eberhard van der Laan de Dienst Wonen machtigt de woning ook zonder toestemming van de bewoners te betreden, komt beweging in de zaak. Dit keer hoeft het niet bij aanbellen te blijven. Vrijdagavond 2 december wordt als actiedag gekozen.

Rechercheur Tim: "Dan wordt het best spannend. We willen zien wat binnen gebeurt en wie binnen zijn, liefst tijdens de clubavond op vrijdag, maar willen ook veilig werken. Om te voorkomen dat we eventueel gealarmeerde clubleden in de rug krijgen, formeren we buiten het zicht een veiligheidsring om de wijk." Herkenbare en onherkenbare agenten controleren het verkeer dat de buurt in wil. In elk geval één automobilist valt op: hij heeft een Satudarah-hesje en een kogelwerend vest achterin liggen.

Hiërarchie
Vanuit een observatiepost houdt de politie intussen in de gaten hoeveel clubleden in het huis zijn te verwachten. Acht man, is de melding.

De twee medewerksters van de Dienst Wonen bellen weer aan, nu samen met twee agenten. Weer doet Domingus U. de deur open en opnieuw weigert hij de ambtenaren binnen te laten. Als het kwartet wijst op de machtiging naar binnen te gaan, wordt U. overruled door een clublid dat kennelijk hoger staat in de hiërarchie. Ze mogen binnen. Een ander clublid belt intussen met iemand die kennelijk nóg hoger in de hiërarchie staat.

In de woonkamer staan wat loungebanken en een lange tafel; de wanden hangen vol foto's van tripjes naar buitenlanden en van Satudarahleden op de motor tijdens 'ride outs'. Geflankeerd door twee brandende kaarsen hangen foto's van overleden clubleden boven een soort altaar.

Iedereen een strafblad
"We zagen alle tekenen van een clubhuis," zegt Tim. "De collega's van de Dienst Wonen stelden vast dat de kamers boven hetzelfde beeld gaven. Een vergadertafel, met een grote leren zetel voor de president, aandenkens en clubinsignes aan de wanden."

Als de papieren van de aanwezige clubleden worden nagetrokken, blijken zij zonder uitzondering een strafblad te hebben. Onder hen zijn meerdere verdachten van het kort en klein slaan van de Nasty. Kortom: de controleurs stellen vast dat de woning voor meer dan zeventig procent voor andere doeleinden dan wonen wordt gebruikt: genoeg voor wettig ingrijpen.

Verdreven
De Dienst Wonen legt hoofdbewoner Domingus U. een boete op van 13.500 euro voor het misbruik van zijn huis als clubhonk. Elke nieuwe overtreding kan hem via een 'last onder dwangsom' 50.000 euro kosten. Woningcorporatie Eigen Haard begint bovendien een ontruimingsprocedure, daarbij gesteund en aangemoedigd door de politie en gemeente. Hoewel bij gebrek aan klachten uit de wijk geen overlastdossier bestaat, probeert de corporatie het clubhuis weg te krijgen om 'de algemene leefbaarheid van de wijk' te waarborgen. Domingus U. voert aan dat hij weliswaar vrienden ontvangt, maar dat zijn huis geenszins een clubhuis is.

Als afgelopen 29 juni het kort geding dient waarmee Eigen Haard probeert Domingus U. uit zijn huis te laten zetten, kan hij zelf niet in de rechtszaal aanwezig zijn. Hij zit in de cel vanwege een strafzaak. De rechter geeft Eigen Haard op alle punten gelijk.
Politie en gemeente zijn blij dat voor het eerst een clandestien clubhuis van een motorbende is verdreven uit een woning. Andere clubhuizen zaten meestal in panden op bedrijventerreinen.

De rest van het land keek met belangstelling mee met dit eerste proces om een woonhuis. Tim: "Dit huis staat bovendien in een wijk die al kwetsbaar is en waar problemen explosief kunnen zijn. Je wilt niet dat andere criminelen zich in de buurt van zo'n clubhuis vestigen met het idee daar in de luwte te zitten, buiten het zicht van de overheid."

De Hells Angels bleven 15 jaar

Het is bepaald niet de eerste keer dat het de overheid jaren hoofdpijn kost om een honk van een motorclub de stad uit te krijgen. De Hells Angels vertrokken in 2012 pas van 'hun' terrein aan de H.J.E. Wenckebachweg in Oost na vijftien (15!) jaar onderhandelen. Het stadhuis moest de club een afkoopsom van vier ton betalen.
Dat terwijl de Angels het terrein oorspronkelijk cadeau hadden gekregen en het via landjepik gaandeweg stiekem hadden uitgebreid van 590 tot vijfduizend vierkante meter.

De Hells Angels kochten van de afkoopsom een bedrijfspand aan de Humberweg op Sloterdijk, waarvan ze de kantine volgens de gemeente tot clandestien clubhuis maakten. De rechter gaf de gemeente in 2014 ongelijk toen die om ontruiming vroeg. Behalve dat aan de Humberweg gebruiken de Angels ook het pand Schepenbergweg 2 in Zuidoost - naast het oude Harley World. Of één van de panden als clubhuis in gebruik is, is onduidelijk.

De Amsterdamse afdeling van Satudarah gebruikte tot begin 2012 café Zuid in de Rijnstraat als ontmoetingsplek. De gemeente trok de vergunningen in omdat de eigenaresse, de partner van clubleider Etou's Belserang, weigerde mee te werken aan een onderzoek. Clubleden komen ook graag in café Monico aan het Rembrandtplein.

No Surrender, de derde grotere omstreden motorclub in Amsterdam, verzamelde geregeld in het café Old Town op de Wallen - waarvan een prominent clublid tot voor kort de eigenaar was. Waar de club nu samenkomt, is onbekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden