Plus

'Eddie Vedder zei dat ik de beste gitaarzaak van de wereld had'

Søren Venema (67) handelt in vintage gitaren vanuit zijn winkel aan huis op IJburg. Hij heeft klanten in de hele wereld, onder wie ook de groten der aarde. 'Eddie Vedder zei dat ik de beste gitaarzaak van de wereld had.'

Søren Venema: 'Ilse de ­Lange zocht een ­gitaar die paste bij haar jurk. Nou, die had ik.' Beeld Renate Beense

"Kom binnen," zeggen mensen meestal als ze thuis de deur voor een bezoeker openen. Søren Venema zegt: "Probeer maar binnen te komen." Het valt inderdaad niet mee om je weg te vinden in zijn woning, een vrijstaand houten huis op IJburg. Waar je ook kijkt: muziekinstrumenten, gitaren vooral, maar ook banjo's en mandolines. "Het ­eerste stuk is het moelijkst, daarna wordt het beter," zegt ­Venema, terwijl hij slalommend tussen de instrumenten voorgaat naar de trap.

Op de begane grond heeft Venema zijn winkel Palm Guitars, boven woont hij. Echt veel verschil is er niet: ook daar staan overal gitaren. Hoeveel hij er in huis heeft? Venema haalt de schouders op. "Een stuk of vijfhonderd? Duizend misschien wel? Ik zou het niet meer weten. Veel in elk geval."

Dan ziet hij dat de aandacht van de verslaggever wordt getrokken door een collectie grammofoonplaten in een hoek van de woonkamer. "Ja, die heb ik ook. Maar ik heb al lang geen plaat meer gedraaid. Ik kan door al die ­gitaren niet meer bij de pick-up komen."

Søren Venema handelt in vintage gitaren. Nederlandse muzikanten als Henny Vrienten, Tim Knol en J.B. Meyers zijn klanten van hem. Ilse de Lange vond bij hem de gitaar die ze als lid van de Common Linnets bespeelde tijdens het songfestival. "Ze zocht een gitaar die paste bij haar jurk. Nou, die had ik. Eerder heb ik diezelfde gitaar verhuurd aan regisseur Jim Jarmusch, die hem gebruikte in de film Only Lovers Left Alive."

Toeristische bezienswaardigheid
Ook met internationale popsterren doet hij zaken. Deze week stuurde hij nog een gitaar naar Ry Cooder in Los ­Angeles. Topgitarist Marc Ribot, die bij Tom Waits en Elvis Costello speelde, betrok ook het een en ander van hem. En Eddie Vedder van Pearl Jam komt meestal even langs als hij in Nederland is.

"Toen Pearl Jam in de Ziggo Dome optrad, vroeg hij of ik kwam kijken. Mijn muziek is het niet echt, maar het leek me wel leuk om een keer mee te maken. Zat ik daar op de tribune, begon Vedder een heel verhaal over mij tegen het publiek. Dat ik de beste gitaarzaak van de wereld had enzo. Ik wist niet waar ik moest kijken."

De meeste bewoners van het IJburgse Steigereiland ­hebben geen idee wat Venema uitvoert in zijn huis, dat ­associaties oproept met een kerkje op het Amerikaans platteland. De benedenverdieping is raamloos, de ramen boven zijn klein. "Toen het huis net klaar was, kwam een buurtbewoner vragen wat het voor gebouw was. 'Er komt hier een sekte,' zei ik. 'Houd je kinderen maar binnen.'"

Aanvankelijk was de benedenverdieping van zijn huis bedoeld als opslagruimte voor muziekinstrumenten. Zijn winkel had Venema toen nog aan het 's-Gravelandseveer, midden in de stad, aan de Amstel. Maar nadat daar brand was uitgebroken, verplaatste Venema de handel in zijn ­geheel naar Steigereiland.

De winkel aan huis staat propvol muziek­instrumenten. Beeld Renate Beense

Klik-klik-klik
Daar is het woekeren met de ruimte, maar verder bevalt de verhuizing goed. "Het 's-Gravelandseveer is mooi, net een dorpje in de stad. Maar ik begon toch wel gek te worden van de toeristen. Hele groepen kwamen er voorbij, met voorop zo'n 'führer' met een vlaggetje. 'Oh kijk, wat leuk, een winkel met oude gitaren.' Klik-klik-klik deden hun camera's. En weg waren ze weer."

Weten klanten hem zo'n eind buiten het centrum nog wel te vinden? "Ik zit al veertig jaar in dit vak en heb een ­zekere naam opgebouwd. Liefhebbers weten me echt wel te vinden. De handel heeft zich bovendien voor een groot deel verplaatst naar het internet. Er gaan dagen voorbij dat hier niemand langskomt, dan heb je weer ineens meerdere klanten per dag. En vorige week was er een jongen die in één keer een heleboel Indiase instrumenten kocht."

Hippieverleden
Die verkoopt Venema dus ook: niet-westerse instrumenten. Bij een rondleiding wijst hij beneden aan waar wat staat: daar Afrika, daar Azië. Tussen alle snaarinstrumenten staat ook een Farfisa-orgeltje. En dat drumstel was ooit van een voorloorlogs jazzcombo. Die versterker daar: van Eddy Christiani geweest, in Nederland een van de eersten met een elektrische gitaar.

Over elektrische gitaren gesproken - Venema pakt een Rickenbacker, gemaakt van zwart bakeliet. "Deze is uit 1936. In Europa was nauwelijks aan elektrische gitaren te komen, maar in Amerika werd er door vooral jazzgitaristen al op gespeeld." Nog veel ouder zijn de klassieke gitaren tegen een andere wand. Venema toont een exemplaar van Nederlandse makelij uit 1820. "De vorm is anders dan de klassieke gitaren van nu, maar het geluid wijkt nauwelijks af. Snaren werden indertijd gemaakt van darmen. Als je er alleen naar kijkt, breken ze al."

Een ruimte die oorspronkelijk bedoeld was als kantoor, staat ook vol met gitaren. Zelfs op het toilet staan ze. Een op karton geplakt affiche van het popfestival Kralingen (het Nederlandse Woodstock) kennen we nog uit de winkel aan het 's-Gravelandseveer. "Ja, die heeft de brand overleefd. Het affiche werd uitgegeven door Levi's. De ­ouders van een vriend hadden een kledingzaak. Zij ondekten dat wij ook op het affiche stonden."

Als bijen
Venema wijst aan waar hij en zijn vrienden temidden van de mensenmassa zaten. "Helemaal in de hoek, dat ben ik. Ik zit mee te drummen op een colablikje, ik denk dat Santana speelde." Zoals dat hoort heeft hij slechts vage herinneringen aan het festival. Hij was een hippie. Lang haar, blowen. Zijn werkzame leven begon op het Waterlooplein waar hij leer bewerkte en antiek en oude tapijten verkocht.

"Twee meisjes die ook op de markt stonden reden om de zoveel tijd naar Schotland voor spullen. Op een dag kwamen ze terug met zestien violen. Ik had toevallig geld en kocht ze voor honderd gulden per stuk. Ik hing ze aan een waslijntje en vroeg er 175 gulden voor. Ze waren zo weg. Later had ik een Gibson ES-150, zo'n semi-akoestische gitaar, te koop. Mensen kwamen erop af als bijen naar de honing. Zo ben ik gaan handelen in muziekinstrumenten."

Nattevingerwerk
Søren Venema, tegenwoordig beëdigd taxateur, werkte zich gaandeweg op tot deskundige. "Dat ging echt stap voor stap. Kijken, luisteren, leren. Tegenwoordig kun je ­alles vinden op internet. Toen moest je zelf maar aan je ­informatie zien te komen. Je had de boeken van George Gruhn, een Amerikaanse gitaarhandelaar, en dat was het."

Het bepalen van de prijs van een oud instrument was aanvankelijk nogal eens nattevingerwerk. "Soms verkocht je dingen voor meer dan ze waard waren, soms voor minder. Ik zal ook best wel blunders hebben gemaakt. Ik heb later nog vaak zitten kijken naar een foto van die violen aan dat lijntje op het Waterlooplein."

Søren Venema Beeld Renate Beense

Lang ging Søren Venema minimaal jaarlijks naar Ame­rika om gitaren te kopen, inmiddels gaat ook dat deel van de handel vooral via internet. Welke gitaar hoopt hij nog eens tegen te komen? Hij vindt het te gemakkelijk om een Gibson Les Paul uit 1959 te noemen, een elektrische gitaar die wel 200.000 euro waard is.

"Ik houd het meest van de akoestische instrumenten die Gibson in de jaren twintig maakte: gitaren, maar ook mandolines. Beter is er niet. Ik vind het heerlijk om zulke instrumenten te bestuderen." Wat hij ook heel leuk vindt: gitaren waarvan hij weet van wie ze zijn geweest. Neem de akoestische gitaar uit de ­jaren veertig die hij in zijn woonkamer heeft staan. Ooit behoorde die toe aan de Amsterdam meisjes Robby en Jos, die samen het zangduo de Rojo's vormden.

"Eind jaren veertig ontvluchtten die meiden het toen stoffige Ams­terdam. Elf jaar lang reisden ze de hele wereld rond. Een geweldig avontuur, twee jaar geleden is er een boek over verschenen. In Marokko hebben ze voor de kroonprins gespeeld, die vond dat ze een nieuwe gitaar nodig hadden en daar geld voor gaf. In Zuid-Afrika hebben ze die gekocht. Die gitaar is de hele wereld rond geweest en na al die jaren is hij hier. Dat is toch mooi?"

De winkel aan huis staat propvol muziek­instrumenten. Beeld Renate Beense
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden