Opinie

'Echte ontwikkelingshulp begint met handhaven van de wet'

De woorden van Ombudsman Arre Zuurmond over handhaving van de wet in Amsterdam zijn volgens Henk Jan Kamsteeg toepasbaar op de hele wereld.

Filipijnse kinderen spelen op straat in Manilla. Dat lukt niet al hun leeftijdgenootjesBeeld NurPhoto/Getty

Het Filipijnse jongetje Maarko van acht werd verplicht seksuele handelingen te verrichten voor de webcam, samen met zijn zusje van twee. Daders die hen misbruikten, voelden zich veilig. De kans dat zij voor hun misdaden zouden worden gepakt, was namelijk nihil.

In Het Parool van zaterdag 10 november werd in het artikel 'Zegt er hier nog iemand dat iets niet mag?' door ombudsman Arre Zuurmond een duidelijke oproep gedaan aan de Amsterdamse overheid om wetten te handhaven.

Aanleiding was het enerzijds instellen van vuurwerkvrije zones in de stad en anderzijds de opmerking van burgemeester Femke Halsema dat er geen handhavingscapaciteit beschikbaar is. In andere woorden: geen mens die zich aan de vuurwerkvrije zones zal houden.

Zuurmond was duidelijk in zijn betoog. "Wanneer de overheid te veel op de achtergrond treedt, ontstaat een jungle." Een jungle die wij als International Justice Mission (IJM) dagelijks terugzien - niet als het gaat om de handhaving van vuurwerkvrije zones, maar wel om de handhaving van wetten die bevolkingen moeten beschermen tegen uitbuiting en seksueel misbruik.

Geen beschermd gevoel
Uit onderzoek van de Wereldbank blijkt dat de grootste angst van de armste wereldbevolking niet is dat zij geen toegang hebben tot onderwijs, medische voorzieningen of goed sanitair. Hun grootste angst is die voor geweld.

Zij voelen niet de bescherming van de lokale overheden, juist omdat zij arm zijn. Alle wetten tegen slavernij, misbruik en uitbuiting ten spijt, zolang deze wetten niet worden gehandhaafd, zijn miljoenen mensen vogelvrij. En daders weten dat.

Het was ook de reden dat de 52-jarige Fries Stephen de G. tot voor kort dacht straffeloos zijn gang te kunnen gaan in het seksueel misbruiken van kinderen in Cebu, op de Filipijnen. Hij kwam bedrogen uit.

Doordat de IJM de afgelopen jaren lokale autoriteiten heeft ondersteund bij het werkelijk handhaven van de wetten tegen kindermisbruik, is een speciale politieafdeling in het leven geroepen om kinderen tegen dit geweld te beschermen. De G. werd van zijn bed gelicht, vier kinderen die zich bij hem bevonden, werden bevrijd. De G. hangt nu levenslange gevangenisstraf in een Filipijnse cel boven het hoofd.

Minder kinderen uitgebuit
Wanneer wij landen verder willen helpen in hun ontwikkeling - en willen dat ons ontwikkelingsgeld effectief wordt gebruikt - zullen wij ons daarom moeten focussen op wetshandhaving in deze landen.

In Cebu resulteerde dit, mede dankzij financiële steun van de Bill en Melinda Gates Foundation, tot een drastische afname van het aantal kinderen die worden uitgebuit in de seksindustrie. Een investering in goed onderwijs of medische zorg had Maarko - en talloze andere kinderen - niet geholpen. Een goed werkend rechtssysteem wel.

Of, om nog een keer met de woorden van Zuurmond te spreken: regels zonder sancties bestaan niet. Hier zou dus niet alleen in Amsterdam, maar overal in de wereld nadruk op moeten liggen.

Toch gaat slechts een fractie van het ontwikkelingsgeld dat de Nederlandse overheid jaarlijks reserveert, naar het werken aan een betere wetshandhaving, aan trainingen van politie, openbaar aanklagers en rechters. Dat is een gemiste kans, voor ons belastinggeld, maar ook en vooral voor kinderen als Maarko.

Henk Jan Kamsteeg. Werkzaam bij International Justice Mission (IJM), auteur van Een plaag van geweldBeeld Rufus de Vries
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden