Plus

Echo's van de Bijlmerramp: 'Concert geeft emoties richting'

Tijdens de herdenking in Zuidoost klinkt woensdagavond een voorproefje van de ­voorstelling Echo's van de Bijlmerramp van Konrad ­Koselleck en zijn bigband. ­Zaterdag volgt de volledige opvoering.

Koselleck dirigeert zijn combinatie van big band, bazuinkoor en drummer Ayivor tijdens een optreden in het Bimhuis. Beeld Maarten Brante

De Eerste Wereldoorlog, het Aardappeloproer, de val van de Muur en de aanslagen op New York en Washington: Konrad Koselleck duikt graag in de geschiedenis voor de muzikale voorstellingen met zijn bigband.

"Ik ben de zoon van een historicus," vertelt hij. "De belangstelling voor geschiedenis is mij met de paplepel ingegoten. Muzikaal vind ik de emotionele lading van historische gebeurtenissen spannend. Een goed concert geeft die emoties ruimte en richting."

Echo's van de Bijlmerramp is de naam van zijn nieuwste project, gemaakt ter gelegenheid van de 25ste verjaardag van het vliegtuigongeluk. In het geval van de Bijlmerramp zijn de emoties nog voelbaar.

"Maar ik houd niet van krokodillentranen. Ik ben vorig jaar bij de herdenking geweest. Sommige speeches vond ik vreselijk. De voorzitter van de organiserende stichting sloeg wat mij betreft de juiste toon aan: we herinneren ons de mensen die zijn omgekomen, maar het leven gaat door. Zo zie ik het ook."

Onderdeel van de methode-Koselleck is een grondige voorbereiding. Er wordt gesproken met ooggetuigen en nabestaanden, maar ook gezocht naar het aanknopen van muzikale relaties.

Blazers en bazuinen
Zo stofte de bandleider het muziekstuk af dat de Surinaamse dichter en componist Rudy Bedacht vervaardigde naar aanleiding van de ramp. Het is nog nooit uitgevoerd. Koselleck zocht de maker op die, inmiddels ver in de tachtig, nog steeds in Zuidoost woont.

"Een klassieke hymne," vertelt Koselleck. "Bedacht deed het werk indertijd, misschien een beetje naïef, cadeau aan het stadsdeel met de gedachte dat het op cd kon worden gezet. De opbrengst had ten goede moeten komen aan het monument."

Musicus Koselleck voorzag het stuk van een nieuw arrangement, dat op de Uitmarkt door Fay Lovski werd uitgevoerd met een zingende zaag. "Ja, dat was interessant, een zaag die de boom die alles zag toezingt."

Koselleck kwam verder in contact met saxofonist Phil Stuart, lid van een Surinaams bazuinkoor dat op traditioneel creoolse wijze uitvaarten begeleidt met swingende muziek. "Phil legde me uit dat dat gebeurt om de geesten af te leiden, zodat zij niet meegaan naar het graf. Ik wilde graag die bazuinmuziek in het programma. Hij speelt ook heel anders dan de blazers in mijn band. Die wisselwerking vind ik belangrijk. Ik wil van elk project weer iets opsteken."

Tijdens de voorbereiding zocht de bandleider naar de Ghanese drummers die meteen na de ramp naar de plek des onheils kwamen om de doden drummend bij te staan. Het is niet gelukt om hen te vinden, maar hij kwam wel in contact met Kofi Ayivor, voormalig drummer van de Afrikaanse popgroep Osibisa. Hij geeft sinds de jaren tachtig drumles in Amsterdam. "Een ongelooflijke ontdekking," vertelt Koselleck. "Wat een man en wat een talent."

Dankbare overlevers
Ayivor heeft inderdaad een indrukwekkend cv. De Ghanees speelde als sessiemuzikant met grootheden als Duke Ellington, Miles Davis, Jimmy Cliff en Eddy Grant, maar produceerde tijdens zijn verblijf in Londen ook werk van Thin Lizzy. In Amsterdam verdiende hij in de jaren negentig zijn geld als straatartiest bij het Centraal Station. Tegenwoordig speelt Ayivor als bekeerd christen in de kerk. "The Lord speaks through my drums," verklaart Ayivor tijdens een pauze van de repetities.

De Ghanese drummer heeft een groot aandeel in Echo's van de Bijlmerramp. Hij gaat drummend en zingend voor in een traditioneel lied over de donder van de schepper.

"Het is een lied van dankbaarheid voor de mensen die de Bijlmerramp hebben overleefd," vertelt Ayivor die ten tijde van de ramp in Holendrecht woonde. "Ik hoorde in de metro op weg naar huis van de crash. Ik weet nog dat mijn ex-vrouw dacht dat ik onzin vertelde. Niemand kon het geloven."

De gruwelijke realiteit van de ramp komt naar boven in de bijdrage van vinger.nl, een creatieve studio in Zuidoost die geluidsfragmenten van de avond verbindt met raps en spoken word. "Heftig en aangrijpend," zegt Koselleck. "Dat stuk doen we ook niet tijdens de herdenking van woensdag, waar we een deel van het programma spelen. Het komt nog steeds hard binnen."

Echo's van de Bijlmerramp, zaterdag 20.00 uur, Bijlmer Parktheater. Kaarten €16.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden