Eberhard van der Laan eert op de Dam ook zijn eigen ouders

Eberhard van der Laan gaf zijn toespraak gisteravond tijdens dodenherdenking op de Dam een persoonlijke draai. De burgemeester bleek daarmee bij veel van zijn toehoorders een gevoelige snaar te raken.

Beeld EPA

'Mijn moeder zat elk jaar na de dodenherdenking hard te huilen; mijn vader ging stil schoffelen in de tuin. Dat begreep ik niet. Zó lang na de oorlog en nog zó van slag.' Het komt de Paroollezer wellicht niet onbekend voor, in 2011 vertelde de burgemeester in Het Parool openhartig over het verzetswerk van zijn ouders naar aanleiding van het boek dat zijn moeder schreef.

Wederom wist hij dit jaar toehoorders te ontroeren. Van der Laan: 'Nog altijd houdt de Tweede Wereldoorlog ons bezig. De oorlog die maar geen 'gewone' geschiedenis wordt, geen verleden tijd.' Pas toen zijn moeder in 1985 een boekje schreef over de oorlog, begreep hij meer, vertelde hij. Eén van haar verhalen gaat over een sinterklaasviering in 1943.

Van der Laan: 'Het was in mijn ouderlijk huis in Rijnsburg, met de knokploegen van Johannes Post en Marinus Post, een poging de bedrukte stemming op te beuren na een mislukte overval op een distributiekantoor in Hardinxveld.'

Begrip
Dit schreef ze: 'Het was een bizarre situatie: overal in huis was men bezig met het maken van surprises en er klonk veel gelach. Op Sinterklaasavond waren we met zijn allen in de weer, de jongens wel met geladen revolvers en er was een uitkijk in de keuken waar een goed zicht was op het tuinpad. We waren met zijn twaalven: Johannes, Marinus, Jan, Frits en Arie, Theo en Nico, Wim en Mien Speelman, Tineke, Edzard en ik. Ruim een jaar later waren Johannes, Jan, Frits, Arie, Theo, Wim en Marinus gefusilleerd'.'

De tranen van zijn moeder, het schoffelen van zijn vader - Van der Laan begreep het beter na lezing van het boekje. Zeven van de twaalf vrienden werden door de nazi's vermoord. Ook ruim achtduizend andere verzetsstrijders gaven hun leven.

Van der Laan: 'Enige jaren geleden hoorde ik een Joodse Amsterdammer zeggen dat er in de oorlog nauwelijks of geen verzet was geweest. Ik schrok en begreep het niet. Hoe kon die meneer dat zeggen? Twee jaar geleden mocht ik 'In memoriam' in ontvangst nemen, het boek van Guus Luijters en Aline Pennewaard. Het haalt achttienduizend vermoorde Joodse, Roma en Sintikinderen uit de anonimiteit van het grote getal.

Ik vertelde dat ik getroffen was door de opmerking van die Amsterdammer dat er nauwelijks of geen verzet was geweest, maar dat ik die opmerking door het boek ben gaan begrijpen. Het verzet lijkt in het niet te vallen bij het leed van achttienduizend vermoorde kinderen.'

Excuses
De betreffende man bleek bij de presentatie van In memoriam in de zaal te zitten, aldus Van der Laan. 'Hij kwam na afloop op mij af en zei: 'Ik wil al twee jaar elke dag de telefoon pakken, om excuses te maken voor die opmerking.' 'Dat hoeft u dus niet,' zei ik.'

Van der Laan, gisteren op de Dam: 'Wij gedenken de achttienduizend kinderen, de achtduizend verzetsstrijders en allen aan wie dit nationaal monument ons wil herinneren. Nog altijd begrijpen wij zoveel niet. De Tweede Wereldoorlog die geen 'gewone' geschiedenis wordt, geen verleden tijd.'

Van der Laan oogstte veel waardering met zijn persoonlijke getinte bijdragen aan de herdenking. Onder meer op Twitter waren veel lovende woorden te vinden.

Peter R. de Vries vond het een mooie toespraak, twitterde hij. Andere reacties: 'Fijne burgemeester Van der Laan wist weer de juiste woorden te vinden.' 'Van der Laan eigenlijk al jaren in topvorm,' aldus Dirk Jan Cock. Davida de Hond vond dat Van der Laan mooi had gesproken 'als burgemeester en liefhebbende zoon'.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden