Plus

E-bike rukt op in de stad: zalig snel en angstig verleidelijk

De moderne e-bike ziet er hip genoeg uit om Amsterdammers te veroveren. Onverwacht gevolg: andere fietsers zien die temporijders in het stadsverkeer niet altijd aankomen, waardoor het risico op smalle fietspaden toeneemt

Inhouden is noodzaak op de shared space bij CS. De e-bike overkomt dit overal in de stad Beeld Martin Dijkstra

De elektrische fiets is al jaren populair buiten de grote steden. Inwoners van Purmerend, Edam, Uithoorn en Haarlem omzeilen met dit vervoermiddel relatief snel en gezond manier de files tussen hun woonplaats en hun werk in Amsterdam. Wat op een normale fiets een oeverloos eind rijden is, werd met trapondersteuning een fijn stukje peddelen.

Bakfiets
In de stad bleef de e-bike een relatief schaars verschijnsel: je zag ze wel, meestal bestuurd door een Amsterdammer op leeftijd of af en toe vermomd als ultrazware bakfiets. Een fotografe van Het Parool bereikte zes jaar geleden al alle uithoeken van de stad met haar e-bike, maar werd regelmatig uitgelachen om haar 'geriatrische vervoermiddel'.

De industrie heeft de laatste jaren ingespeeld op de nieuwe, jongere doelgroep: niet langer zijn e-bikes lullige modellen met een lage instap. In de hippe elektrische fietsen van nu zijn verwijzingen naar de elektrische aandrijving zoveel mogelijk alleen nog door kenners te herkennen. De accu bijvoorbeeld zit bij elektrische citybikes niet meer als een langwerpige broodtrommel onder de bagagedrager, maar is bijna stiekem verwerkt in een van de framebuizen.

Opmars
Mede hierdoor rukte de e-bike op in het centrumgebied. Hoewel de cijfers in Amsterdam nog achterblijven bij de landelijke gegevens, is de e-bike bezig aan een opmars. Uit gegevens van de gemeente blijkt dat het afgelopen jaar 7 procent van de fietsen in de stad een e-bike was, tegen 5 procent in het jaar daarvoor.

De gemeente is niet ongelukkig met de opkomst van de e-bike in de stad, hoewel een woordvoerder zegt dat er niet specifiek beleid is voor elektrische fietsen. Door investeringen in regionale fietsroutes kunnen fietsers snel, comfortabel en direct langere afstanden afleggen en dat leidt tot autonome groei. "Indirect faciliteert dat elektrische fietsen. Bij nieuwe fietsenstallingen houden we rekening met oplaadpunten." Op een punt is Amsterdam terughoudend: "De hogere snelheid van een deel van de elektrische fietsen maakt de fiets minder geschikt voor fietsen binnen de ring."

De Fietsersbond ziet volgens Wim Bot bij het gros van de elektrische fietsen geen problemen, maar heeft wel kanttekeningen: "Gemiddeld rijden e-bikes maar anderhalve kilometer per uur sneller dan gewone fietsen. Maar de indruk bestaat dat er hoe langer hoe meer opgevoerde, snellere e-bikes door de stad rijden. Op internet zijn heel gemakkelijk opvoersetjes te bestellen. Die opgevoerde fietsen gaan vaak veel harder dan gewone fietsen, waardoor soms gevaarlijke situaties kunnen ontstaan."

7%

Van de fietsen in de stad is nu 7 procent een e-bike, terwijl dat vorig jaar 5 procent was. Landelijk is het aandeel van de e-bike 8 procent.

25

De trapondersteuning van gewone e-bikes geeft de berijder een duwtje in de rug tot 25 kilometer per uur. Daarboven valt de motor stil.

35

Flink doortrappen na de limiet van de ondersteuning is voldoende om op een moderne e-bike 35 kilometer per uur te rijden.

Cijfers over ongelukken met e-bikes zijn voor Amsterdam niet beschikbaar. Landelijk blijkt echter dat ze voor veel ernstige ongelukken zorgen. Volgens het Centraal Bureau voor Statistiek blijkt dat vorig jaar 57 mensen overleden door een ongeval met een elektrische fiets, een stijging van 42 procent met het jaar daarvoor: toen kwamen 40 e-bikers om het leven. Volgens het CBS gaat het in veruit de meeste gevallen om ouderen.

Op de rijweg
Gewone e-bikes mogen trapondersteuning geven tot een snelheid van 25 kilometer per uur. Wanneer de berijder het tempo hoger weet te brengen, houdt de accu op met ondersteunen. De meeste elektrische fietsen vallen onder dit regime.
Daarnaast zijn er speedpedelecs, die in de meeste gevallen stoppen met ondersteunen bij een snelheid van 45 kilometer per uur. De speed­pedelec is voor de wet een soort bromfiets: ze moeten op de rijweg, een valhelm en een kentekenplaatje zijn verplicht.

Tientallen webshops bieden 'dongles' aan die de snelheidssensor in het wiel voor de gek houden door de geregistreerde snelheid te halveren. De accu ondersteunt dan gewoon verder. Het aanbieden van dergelijke setjes is niet verboden: de meeste aanbieders vermelden dat er alleen gebruik van mag worden gemaakt op afgesloten terrein.

Nog nooit zo op tijd in noordelijk Noord

Het Parool reed een week lang op een van de modernste e-bikes. Zulke ritten zijn zaligmakend comfortabel, maar vergen een bijna onmenselijk zelfbeheersing.

Met 35 kilometer per uur het Leidseplein over fietsen is dus te hard. Niet dat de bochten te scherp zijn voor die snelheid, dat is geen probleem. Het punt zijn de andere verkeersdeelnemers: die zijn stuk voor stuk niet bedacht op iemand die met zoveel gemak zó snel fietst.

Voetgangers steken over terwijl ze dat beter niet zouden doen, zo op het oog alerte fietsers schatten je snelheid verkeerd in als ze besluiten ineens af te slaan richting Barlaeus. Het loopt net, net, goed af.

Wat voor het Leidseplein geldt, geldt eigenlijk voor de meeste straten in de stad. Kom je aanzetten op een pruttelend scootertje, dan weten medeweggebruikers dat je doorgaans een snelheid bereikt van tegen de 35 kilometer per uur en stellen ze zich daarop in. Maar zit je, zoals wij afgelopen week, op een moderne e-bike van het merk Ampler, dan weet je een ding zeker: veel mensen schrikken zich rot als je langsflitst.

Het is een fijne 'fiets', om te beginnen. Terwijl trapondersteuning voor een verstokte fietser vooral geldt als doortrapt valsspelen. Maar op deze Ampler Curt, vanaf 2490 euro in de kale uitvoering zonder verlichting, spatborden en bagagedrager, is het spel nog veel gemener.

Je medeweggebruikers moeten van behoorlijk technische huize komen om in dit sportieve ding een e-bike te zien. De accu, dat blok energie dat bij de gemiddelde elektrische fiets zo vaak zo tenenkrommend zichtbaar is, zit bij de Curt verwerkt in de voorbuis van het frame. Deze e-bike heeft zich vermomd als een hele coole fiets.

Het werkt zoals beloofd: zalig gemakkelijk. Geef je maar een heel klein beetje druk op de trappers, dan voel je al een zetje van de motor. Alsof iemand je tijdens het fietsen (en bij het optrekken bij een stoplicht, dat vooral!) een prettig duwtje in de rug geeft.
Het gevolg is dat je actieradius ten minste verdubbelt.

Een fietstochtje van de redactie in de buurt van de Czaar Peterstraat naar bijvoorbeeld noordelijk Noord of westelijk West, doorgaans best een end, voelt op zo'n snelle fiets als een peulenschil. Je kan zomaar een kwartier later de deur uit en bent ervan verzekerd dat je niet bezweet aankomt op je afspraak.

Maar ja, de verkeersveiligheid. De Ampler valt tussen 'reguliere' elektrische fiets en de speedpedelec. Je hóéft geen 35 kilometer per uur te fietsen, dat is waar. Maar alles aan deze sportieve fiets ademt snelheid.

En als je zonder al te veel moeite aan de 35 komt, is het wel verleidelijk om dat ook echt te doen. Je moet werkelijk al je zelfbeheersing aanspreken om je op de drukke kruisingen aan te passen aan het tempo van je medeweggebruikers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden