Plus

Dure auto's, sterke verhalen: wie zit met wie in de auto?

Drie dagen controleerden honderd agenten in de regio Amsterdam gericht (auto's van) criminelen die als overvallers, straatrovers en inbrekers te boek staan.

De Cadillac Escalade rijdt weg terwijl de agenten een vers aangevoerde, geblindeerde bolide controleren Beeld Amaury Miller

De Turks-Amsterdamse bestuurder van een sportieve Mercedes laat gelaten grijnzend zijn bolide doorzoeken, die hij op aanwijzingen van een motorrijder op de controleplek in een hoek van het Mercatorplein heeft geparkeerd.

Leren jack van Philipp Plein, snelle schoenen, getrimd baardje. Hij komt voor in zes grote onderzoeken naar internationale drugshandel. Toch, de 1800 euro die hij op zak heeft, komt uit verschillende legale bv's, waaronder de coffeeshop van zijn broer in de buurt, verklaart hij.

Zijn Turkse bijrijder identificeert zich als vluchteling uit een Duits asielzoekerscentrum. Van de achterbank komen een Engelsman en een Ier, van wie de eerste negen jaar cel uitzat voor een levensdelict. Hij heeft wel een kleine duizend euro bij zich, maar geen identiteits­papieren. De Ier kan zich evenmin legitimeren.

Ze laten zich in een politiebusje naar IJburg rijden, waar ze bij een kennis zeggen te verblijven. Daar liggen hun papieren. Daar ligt ook honderd gram hasj en wiet in het zicht.

De agenten willen het huis doorzoeken, maar de geraadpleegde officier van justitie en onderzoeksrechter vinden dat onnodig. De Amsterdammer mag zijn gasten 'de mooie plekjes van het land laten zien', zoals hij zegt van plan te zijn.

Geblindeerde ruiten
De controle levert niettemin volop informatie voor de politiesystemen op waarvan opsporingsdiensten hier en in het buitenland later profijt zullen hebben, verwacht algemeen commandant Mark Albrecht van de driedaagse actie. Honderd agenten van de Amsterdamse en de Zaanse politie jagen in Amsterdam-Noord en -West en de Zaanstreek gericht op plegers van high impact crimes, zoals overvallen, straatroven en inbraken. En drugshandel dus.

"Het gaat nu niet zozeer om arrestaties, maar om informatie over onze doelgroep." Na de controle van maandag zijn in de Zaanstreek twee coffeeshops en een shishalounge dichtgetimmerd. Vandaag is West het jachtterrein.

Waar motorrijders een Cadillac Escalade en de ene na de andere peperdure Mercedes of BMW de controleplaats op dirigeren - een cataloguswaarde boven de ton is geen uitzondering, geblindeerde (achter)ruiten evenmin -, is een aftandse Ford Mondeo een vreemde eend in de bijt. Het Engelse kenteken trok de aandacht, in combinatie met de Oost-Europese inzittenden. Het blijken Roemenen. De bijrijder heeft 915 euro los in zijn achterzak.

Tja, hij heeft geen bankpas, legt hij uit. Navraag in de systemen leert dat het Rotterdamse Holland Casino aangifte tegen hem heeft gedaan van verduistering van tienduizend euro. Hij laat zich gedwee in een arrestantenbus leiden.

Dynamische controles
De vele deelnemende politieteams halen hun 'doelgroep' op drie manieren binnen. Door 'statische' controleplekken, vandaag op het Mercatorplein, Plein '40-'45 en het Bos en Lommerplein. Die worden gevoed door motoragenten die verdachte auto's uit het verkeer pikken.

Geregeld is dat na meldingen dat auto's van 'de doelgroep' de camera's zijn gepasseerd die automatisch kentekens door politiesystemen halen.
Ook zijn tien coffeeshops gecontroleerd - waarbij geen onregelmatigheden worden gevonden.

En dan zijn er de 'dynamische controles': rechercheurs in burger selecteren 'doelgroepers' bij beruchte waterpijpcafés of andere horeca, sportscholen of hangplekken op straat. Zij tippen geüniformeerde agenten, die controles beginnen op grond van de Wegen­verkeerswet en die mogelijk op grond van het strafrecht verdergaan als er verdenkingen rijzen.

Een verkeerscamera slaat aan op de auto van ene 'Steve', die als notoire inbreker in de Top 600 van gewelddadige Amsterdamse criminelen staat. Zijn laatste veroordeling in een lange reeks stamt uit 2015. De goedlachse Steve opent na een praatje zijn kofferbak. Agenten en twee van de douaniers die ook meedoen, vinden tweehonderd lachgaspatronen - in zwang op feesten om de korte flash die het inademen van het gas geeft. Niet verboden, Steve mag gaan.

Chagrijnig
Wél verboden: het stroomstootwapen in de vorm van een zaklamp dat een vrouw bij zich draagt. Zij is de tweede arrestant. De derde heeft gedronken.

De bijrijder van een luxe Volkswagen Golf R32, die op naam staat van een bij de recherche bekend verhuurbedrijf, pint in een politiewagen ter plekke enigszins chagrijnig 1096 euro om zijn openstaande verkeersboetes te voldoen.

Uit de glimmende BMW X5 die de aandacht had getrokken vanwege Litouwse kenteken­platen, stapt een Nederlander van begin twintig. Hij is de laatste maanden al zeker tien keer van de weg gehaald. Hij rijdt zijn auto met een geschatte waarde van 120.000 euro via een ingewikkelde huurconstructie waarin het autobedrijf van zijn vader en hemzelf centraal staat. De agenten en douaniers krijgen geen vinger achter de materie, maar schakelen de belastingdienst in voor nader onderzoek. In afwachting daarvan draait de twintiger weer de Hoofdweg op.

Ook hier geldt: de controles moeten de opsporingsdiensten vooral in staat stellen de verbanden te leggen die ze anders niet zouden zien.

Etnisch profileren

Een ruime meerderheid van de aan de kant gezette bestuurders heeft een kleurtje. Eéntje klaagt in ons bijzijn over etnisch profileren. Daarvan mag volgens districtschef Toine van Loenhout van de politie in West geen sprake zijn, zo heeft hij een volle vergaderzaal voorafgaand aan de actie voorgehouden. "Profileren is ons vak. Wat valt op in het straatbeeld? Hoe is dat te duiden? Ik wens jullie weer veel profileren toe, maar nooit op grond van etniciteit. Profileer op zaken die verdacht zijn en zorg dat je altijd kunt uitleggen waaróm je een auto eruit pikt."

Met het overgrote merendeel van de gecontroleerde auto's en inzittenden is inderdaad wat mis of ze zijn op zijn minst verdacht. Commandant Mark Albrecht, die op de motor tussen zijn teams pendelde, is tevreden. "We hebben weer veel gezien van onze doelgroep. Wie rijden samen door ons district? Met welke connecties? Je mag hier als Arnhemmer best in een koffiehuis zitten met jongens uit onze systemen, maar wij mogen dat ook best registreren."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden