Plus Filmrecensie

Dumbo: het mismaakte circusolifantje steelt de show

In Tim Burtons herinterpretatie van animatiefilm Dumbo ligt de sympathie bij alle buitenbeentjes en verschoppelingen, maar het mismaakte circusolifantje ontroert het meest.

Dumbo Filmposter Beeld -

In 1940 moest Walt Disney alle zeilen bijzetten. Zijn animatiestudio had een fortuin gestoken in de ambitieuze muziekfilm Fantasia, maar het spektakel flopte in de bioscopen. Om de verliezen te compenseren, werd een kort kinderverhaaltje over een gepest olifantje met snelle en simpele animatietechnieken tot een bioscoopfilm van 63 minuten bewerkt. De Amerikaanse distributeur RKO vond dat te kort, maar Disney hield voet bij stuk. Dumbo werd een groot commercieel succes - en de rest is ­geschiedenis.

Holle Bolle Gijs
De nieuwe Dumbo is geproduceerd door de studio die Walts achternaam draagt, maar allang geen ambachtelijk familiebedrijf meer is. Het huidige Disney is een amusementsmoloch met aandeelhouders en gedraagt zich als een Holle Bolle Gijs. Het meeste recente wapenfeit in een zelfs voor Hollywood ongekende reeks overnames is de acquisitie van de Fox filmdivisie. Na de overnames van Pixar, Marvel en Lucasfilm (Star Wars) kocht de multinational 21st Century Fox op, waarmee het onder meer ­Marvels X-men, de Alien-serie en Planet of the Apes ­binnenhaalde.

Tussen alle kostbare aankopen moeten nieuwe herverfilmingen van oude animatiesuccessen de oorspronkelijke Disneytraditie hooghouden. Drie jaar geleden liet Jon ­Favreau (de maker van Iron Man) met Jungle Book zien hoe dat uitpakt. Met geavanceerde digitale technieken worden handgetekende klassiekers tot moderne blockbusters bewerkt, waarbij een flinke dosis nostalgie een scherp eigentijds randje krijgt. De film werd een hit en krijgt dit jaar navolging met het eveneens door Favreau geregisseerde The Lion King, Guy Ritchies Aladdin en Tim ­Burtons Dumbo.

In tegenstelling tot zijn voorganger voert Burton in zijn herinterpretatie geen sprekende en zingende dieren op. Dat is een verademing na Favreaus freakshow, maar het zal liefhebbers van de oorspronkelijke animatiemusical ongetwijfeld teleurstellen. Het past echter goed bij het aanzienlijk gewijzigde karakter van de film. Een cartooneske tekenfilm over circusdieren die malle fratsen uithalen, zou in een fotorealistische bewerking pijnlijk kunnen uitpakken. In de oude film was een pyramide van volwassen olifanten nog een olijk slapsticknummer, maar ­circusdressuur wordt tegenwoordig als dierkwelling ­beschouwd en is gelukkig in de ban gedaan.

Karikaturale bruut
Dat laatste vormt een leidraad in het scenario, dat naar het verleden teruggrijpt om een hedendaags pleidooi voor dierenrechten te houden. Burtons Dumbo speelt zich af in 1919 en opent met een knipoog naar de voorganger met een fraaie, dynamische stoomtreinscène, waarin we met het rondreizende circus van directeur en spreekstalmeester Danny DeVito kennismaken. Zijn nieuwste ­aanwinst is de drachtige olifant Jumbo, die is aangekocht omdat jonge olifantjes het publiek altijd inpakken. De dompteur van dienst is een karikaturale bruut die zijn diermishandeling met de dood moet bekopen, waarmee de zaken meteen op scherp staan.

Net als in de oude film wordt de met enorme flaporen geboren Dumbo eerst als een gedrocht beschouwd, maar de kinderen van oorlogsveteraan en paardenmenner ­Colin Farrell ontdekken dat de innemende dreumes kan vliegen. Die ontdekking luidde in de ­originele versie de ontknoping in, maar vormt hier het startschot voor een commercieel succesverhaal dat tot een overname van het circus en wereldroem leidt. Burton werkt de verwikkelingen tussen de innemende DeVito en de doortrapte showkoning Michael Keaton weinig subtiel uit, maar dat past goed bij de circuswereld en een verhaal waarin het ­contrast tussen goed en slecht altijd duidelijk is.

Burtons sympathie ligt bij alle buitenbeentjes en ­verschoppelingen. Dat zijn er veel in deze film, maar ­vanzelfsprekend steelt Dumbo de show. De vormgevers en ­animatoren zijn er uitstekend in geslaagd om Disney's ­geliefde fabeldier in een mensenwereld te integreren, zonder het aandoenlijke en wonderlijke karakter te ­verliezen. Met deze dreumes is het gemakkelijk meeleven, waardoor het tragische lot van circusdieren invoelbaar wordt en Dumbo's vlucht ontroert en vervoert.

Dumbo

Regie Tim Burton
Met Colin Farrell, Michael Keaton, Eva Green, Danny DeVito
Te zien in FC Hyena, Filmhallen, Studio K, De Uitkijk, Arena, City,
De Munt, Tuschinski

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden